Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

Agnibheda–Vaṃśa: Forms of Agni, Their Functions, and Progeny (अग्निभेद-वंशः)

उशिगग्निः कविर्यस्तु पोतो ऽग्निः स विभाव्यते / आवारिरग्निर्वाभारिर्वैष्ठीयः स विभाव्यते

uśigagniḥ kaviryastu poto 'gniḥ sa vibhāvyate / āvāriragnirvābhārirvaiṣṭhīyaḥ sa vibhāvyate

‘ഉശിഗ്’ അഗ്നി ‘കവി’ എന്നു പ്രസിദ്ധൻ; ‘പോത’ എന്ന അഗ്നിയും സ്മരണീയൻ. ‘ആവാരി’യും ‘ആഭാരി’യും ആയ അഗ്നി ‘വൈഷ്ഠീയ’ എന്നും പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.

uśik-agniḥUśik-Agni (a named form of Agni)
uśik-agniḥ:
Karta (कर्ता) / topic
TypeNoun
Rootuśik (प्रातिपदिक) + agni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; ṣaṣṭhī-tatpuruṣa (uśikaḥ agniḥ / uśik-sambandhī agniḥ) as a name
kaviḥsage, seer
kaviḥ:
Samānādhikaraṇa to uśik-agniḥ
TypeNoun
Rootkavi (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; epithet
yaḥwho
yaḥ:
Karta (relative subject)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; relative pronoun
tuindeed/and
tu:
Sambandha-bodhaka
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
FormNipāta (particle)
potaḥPota (name)
potaḥ:
Samānādhikaraṇa (predicate name)
TypeNoun
Rootpota (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; name/epithet
agniḥAgni
agniḥ:
Karta (implied)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana
saḥhe/that (Agni)
saḥ:
Karta (subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; demonstrative pronoun
vibhāvyateis regarded/considered
vibhāvyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु) with vi- + causative/denominative sense in passive
FormLaṭ-lakāra (present), Prathama-puruṣa, Ekavacana; karmaṇi-prayoga (passive)
āvāriḥĀvāri (name)
āvāriḥ:
Samānādhikaraṇa (name)
TypeNoun
Rootāvāri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; name
agniḥAgni
agniḥ:
Karta (implied)
TypeNoun
Rootagni (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana
or
:
Sambandha-bodhaka
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
FormVikalpa-nipāta (disjunctive particle)
abhāriḥAbhāri (name)
abhāriḥ:
Samānādhikaraṇa (alternate name)
TypeNoun
Rootabhāri (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; name
vaiṣṭhīyaḥVaiṣṭhīya (name/epithet)
vaiṣṭhīyaḥ:
Samānādhikaraṇa to agniḥ
TypeAdjective
Rootvaiṣṭhīya (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana; epithet/name
saḥhe/that
saḥ:
Karta (subject)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā (nom.), Ekavacana
vibhāvyateis regarded
vibhāvyate:
Kriyā
TypeVerb
Root√bhū (धातु) with vi- (passive)
FormLaṭ, 3rd sg., passive