Shloka 22
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
नैतावत्कारणं चात्र किन्तु खेदभयातुरौ / लक्षयेते खिन्नसर्वाङ्गौ कम्पयुक्तौ यतस्त्विमौ
Transliteration
naitāvatkāraṇaṃ cātra kintu khedabhayāturau / lakṣayete khinnasarvāṅgau kampayuktau yatastvimau
Translation
ഇവിടെ ഇത്രമാത്രം കാരണമല്ല; ഇവർ രണ്ടുപേരും ഖേദവും ഭയവും കൊണ്ട് ആകുലരാണ്. അതുകൊണ്ട് അവരുടെ സർവ്വാംഗങ്ങളും ക്ഷീണിച്ച് വിറയലോടെ കാണപ്പെടുന്നു.
Word by Word
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध/negation marker)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध (particle of negation)
etāvatso much/this much
etāvat:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootetāvat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (Nom./Acc. sg. neut.)
kāraṇamcause, reason
kāraṇam:
Karta (कर्ता/subject complement)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
atrahere
atra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
kintubut, rather
kintu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootkintu (अव्यय)
Formविरोधार्थक अव्यय (adversative particle)
kheda-bhaya-āturaudistressed with grief and fear (the two)
kheda-bhaya-āturau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkheda (प्रातिपदिक) + bhaya (प्रातिपदिक) + ātura (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); षष्ठी-तत्पुरुष/उपपद-तत्पुरुषार्थः: खेदेन भयेन च आतुरौ (distressed due to grief and fear)
lakṣayeteare seen/are noticed
lakṣayete:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootlakṣ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, द्विवचन (3rd person dual, Ātmanepada)
khinna-sarva-aṅgauwith all limbs fatigued (the two)
khinna-sarva-aṅgau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkhinna (प्रातिपदिक) + sarva (प्रातिपदिक) + aṅga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); कर्मधारय-तत्पुरुषभावः: खिन्नानि सर्वाणि अङ्गानि यस्य (with all limbs weary)
kampa-yuktautrembling
kampa-yuktau:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkampa (प्रातिपदिक) + yukta (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); तृतीया-तत्पुरुषार्थः: कम्पेन युक्तौ (endowed with trembling)
yataḥbecause
yataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/hetu-marker)
TypeIndeclinable
Rootyataḥ (अव्यय)
Formहेतुवाचक अव्यय (causal indeclinable: 'because/for')
tuindeed/but
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय (particle: emphasis/contrast)
imauthese two
imau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)