Shloka 23
Kārttavīrya–Paraśurāma-saṅgrāma-kathā
Sagara’s Inquiry and Vasiṣṭha’s Account
Devanagari script
एवं संचिन्त्य मतिमान्स तस्थौ मध्यपुष्करे / शिष्येण संयुतो रामो यावत्तौ चापि संस्थितौ
Transliteration
evaṃ saṃcintya matimānsa tasthau madhyapuṣkare / śiṣyeṇa saṃyuto rāmo yāvattau cāpi saṃsthitau
Translation
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് ബുദ്ധിമാനായ രാമൻ ശിഷ്യനോടുകൂടെ പുഷ്കരത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്നു; അവർ രണ്ടുപേരും അവിടെ നിലകൊണ്ടിരുന്നത്രയും സമയം.
Word by Word
evamthus
evam:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (adverb of manner: 'thus')
saṃcintyahaving thought/considered
saṃcintya:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ-cint (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), परस्मैपद-भावः; 'having reflected'
matimānintelligent, thoughtful
matimān:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmatimat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg. masc.)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg. masc.; pronoun)
tasthaustood
tasthau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन (3rd person sg.)
madhya-puṣkarein the middle of the lotus(-lake)/pond
madhya-puṣkare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmadhya (प्रातिपदिक) + puṣkara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी एकवचन (Loc. sg.); षष्ठी-तत्पुरुष: पुṣkarasya madhye (in the middle of the lotus/pond)
śiṣyeṇawith/by the disciple
śiṣyeṇa:
Sahakaraka (सहकारक/सह)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया एकवचन (Instr. sg.)
saṃyutaḥaccompanied
saṃyutaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsaṃ-yuj (धातु)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg. masc.); 'joined/associated'
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (Nom. sg.)
yāvatuntil/as long as
yāvat:
Sambandha (सम्बन्ध/avadhि-marker)
TypeIndeclinable
Rootyāvat (अव्यय)
Formअवधिवाचक अव्यय (until/as long as)
tauthose two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.; pronoun)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि (particle: also/even)
saṃsthitaustood/were stationed
saṃsthitau:
Karta (कर्ता/स्थितिवाचक)
TypeVerb
Rootsaṃ-sthā (धातु)
Formक्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, प्रथमा द्विवचन (Nom. dual masc.); 'having stood/being stationed'