Adhyaya 33
Anushanga PadaAdhyaya 3337 Verses

Adhyaya 33

Trailokya-vijaya Kavacha (Śrī Kṛṣṇa-kavaca) — त्रैलोक्यविजयकवचम्

ഈ അധ്യായം സംവാദരൂപത്തിലാണ്. രാജാവ് സഗരൻ ത്രൈലോക്യവിജയം—മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വിജയം/രക്ഷ നൽകുന്ന സർവസിദ്ധ കവചം അപേക്ഷിക്കുന്നു. വസിഷ്ഠ മഹർഷി ‘പരമാദ്ഭുത’ ശ്രീകൃഷ്ണകവചവും അതിന്റെ മന്ത്രപ്രയോഗവും വിശദീകരിക്കുന്നു—ദശാർണ സ്വാഹാന്ത മഹാമന്ത്രം; ഋഷി-ഛന്ദസ്-ദേവതാ-വിനിയോഗം തുടങ്ങിയ മന്ത്രശാസ്ത്ര വിവരങ്ങൾ; കൂടാതെ അങ്കന്യാസരീതിയിൽ ഗോവിന്ദ, ഗോപാല, മുകുന്ദ, ഹരി, വിഷ്ണു, രാമേശ്വര, രാധീകേശ തുടങ്ങിയ നാമമന്ത്രങ്ങളെ ശിരസ്, നേത്രം, നാസിക, കർണം, കണ്ഠം, ഭുജം, പൃഷ്ഠം, ഉദരം, കൈ-ബാഹു മുതലായ അവയവങ്ങൾക്ക് രക്ഷകരായി നിയോഗിക്കൽ. പുരാണകഥയിൽ നിക്ഷിപ്തമായ ഈ വിധി ഭക്തി, സംരക്ഷണം, പവിത്ര രാജധർമ്മം എന്നിവ ഏകീകരിച്ച് ഭുക്തി-മുക്തിക്കായി ശ്രീകൃഷ്ണനെ സർവാംഗരക്ഷക ദേവതയായി സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Shlokas

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते द्वात्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३२// सगर उवाच श्रुतं सर्वं मुनिश्रेष्ठ कीर्त्यमानं त्वया विभो / कवचं वद सर्वत्र त्रैलोक्यविजयप्रदम्

ഇങ്ങനെ ശ്രീബ്രഹ്മാണ്ഡ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു പ്രസ്താവിച്ച മധ്യഭാഗത്തിലെ തൃതീയ ഉപോദ്ധാതപാദത്തിലെ ഭാർഗവചരിതത്തിൽ മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം. സഗരൻ പറഞ്ഞു— മുനിശ്രേഷ്ഠാ! നിങ്ങൾ കീർത്തിച്ച എല്ലാം ഞാൻ ശ്രവിച്ചു; പ്രഭോ, എല്ലായിടത്തും ത്രൈലോക്യവിജയം നൽകുന്ന കവചം അരുളുക.

Verse 2

वसिष्ठ उवाच शृणु वत्स प्रवक्ष्यामि कवचं परमाद्भुतम् / मन्त्र च सिद्धिद शश्वत्साधकानां सुखावहम्

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു— വത്സാ, കേൾക്കുക; ഞാൻ പരമ അത്ഭുതമായ കവചം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. ഇത് മന്ത്രസിദ്ധി നൽകുന്നതും, സാധകർക്കു നിത്യസുഖം വരുത്തുന്നതുമാണ്.

Verse 3

गोपीजनपदस्यात वल्लभाय समुच्चरेत् / स्वाहान्तो ऽयं महामन्त्रो दशार्णो भुक्तिमुक्तिदः

‘ഗോപീജനപദസ്യാത് വല്ലഭായ’ എന്നു ഉച്ചരിക്കണം. ‘സ്വാഹാ’യോടെ അവസാനിക്കുന്ന ഈ ദശാക്ഷര മഹാമന്ത്രം ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു.

Verse 4

सदाशिवस्त्वस्य ऋषिः पङ्क्तिश्छन्द उदाहृतम् / देवता कृष्ण उदितो विनियोगो ऽखिलाप्तये

ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഋഷി സദാശിവൻ; ഛന്ദസ് ‘പങ്ക്തി’ എന്നു പ്രസിദ്ധം. ദേവത ഉദിത ശ്രീകൃഷ്ണൻ; വിനിയോഗം സമസ്തസിദ്ധി ലഭിക്കാനായി.

Verse 5

त्रैलोक्यविजयस्याथ कवचस्य प्रजापतिः / ऋषिश्छन्दश्च जगती देवो राजेश्वरः स्वयम्

ത്രൈലോക്യവിജയ കവചത്തിന്റെ ഋഷി പ്രജാപതി. ഛന്ദസ് ‘ജഗതി’; ദേവൻ സ്വയം രാജേശ്വരൻ.

Verse 6

त्रैलोक्यविजयप्राप्तौ विनियोगः प्रकीर्त्तितः / प्रणवो मेशिरः पातु श्रीकृष्णाय नमः सदा

ത്രൈലോക്യവിജയം നേടുന്നതിനായി ഇതിന്റെ വിനിയോഗം പ്രസ്താവിച്ചു. പ്രണവം എന്റെ ശിരസ്സിനെ കാക്കട്ടെ; എപ്പോഴും ശ്രീകൃഷ്ണായ നമഃ.

Verse 7

पायात्कपालं कृष्णाय स्वाहेति सततं मम / कृष्णेति पातु नेत्रे मे कृष्णस्वाहेति तारकाम्

‘കൃഷ്ണായ സ്വാഹാ’ എപ്പോഴും എന്റെ കപാലത്തെ കാക്കട്ടെ. ‘കൃഷ്ണ’ എന്റെ കണ്ണുകളെ കാക്കട്ടെ; ‘കൃഷ്ണസ്വാഹാ’ എന്റെ താരക (കണ്ണിന്റെ മണി)യെ കാക്കട്ടെ.

Verse 8

हरये नम इत्येष भ्रूलतां पातु मे सदा / ॐ गोविन्दाय स्वाहेति नासिकां पातु संततम्

‘ഹരയേ നമഃ’ എന്ന മന്ത്രം എപ്പോഴും എന്റെ ഭ്രൂകളെ കാക്കട്ടെ. ‘ഓം ഗോവിന്ദായ സ്വാഹാ’ എന്ന മന്ത്രം എന്റെ നാസികയെ നിരന്തരം കാക്കട്ടെ.

Verse 9

गोपालाय नमो गण्डं पातु मे सततं मनुः / क्लीं कृष्णाय नमः कर्णौं पातु कल्पतरुर्मम

ഗോപാലായ നമഃ—ഈ മന്ത്രം എന്റെ കവിളിനെ നിത്യം കാക്കട്ടെ. ‘ക്ലീം കൃഷ്ണായ നമഃ’—എന്റെ കാതുകളെ കൽപതരുവുപോലെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 10

श्रीं कृष्णाय नमः पातु नित्यं मे ऽधरयुग्मकम् / ॐ गोपीशाय स्वाहेति दन्तपङ्क्तिं ममावतु

‘ശ്രീം കൃഷ്ണായ നമഃ’—എന്റെ അധരയുഗ്മത്തെ നിത്യം കാക്കട്ടെ. ‘ഓം ഗോപീശായ സ്വാഹാ’—എന്റെ ദന്തപങ്ക്തിയെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 11

श्रीकृष्णेति रदच्छिद्रं पातुमे त्र्यक्षरो मनुः / ॐ श्रीकृष्णाय स्वाहेति जिह्विकां पातु मे सदा

‘ശ്രീകൃഷ്ണ’—ഈ ത്ര്യക്ഷരമന്ത്രം എന്റെ ദന്തച്ഛിദ്രത്തെ കാക്കട്ടെ. ‘ഓം ശ്രീകൃഷ്ണായ സ്വാഹാ’—എന്റെ നാവിനെ സദാ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 12

रामेश्वराय स्वाहेति तालुकं पातु मे सदा / राधिकेशाय स्वाहेति कण्ठं मे पातु सर्वदा

‘രാമേശ്വരായ സ്വാഹാ’—എന്റെ താലുവിനെ സദാ കാക്കട്ടെ. ‘രാധികേശായ സ്വാഹാ’—എന്റെ കണ്ഠത്തെ എപ്പോഴും സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 13

नमो गोपीगणेशाय ग्रीवां मे पातु सर्वदा / ॐ गोपेशाय स्वाहेति स्कन्धौ पातु सदा मम

ഗോപീഗണേശായ നമഃ—എന്റെ കഴുത്തിനെ എപ്പോഴും കാക്കട്ടെ. ‘ഓം ഗോപേശായ സ്വാഹാ’—എന്റെ ഇരുചുമലുകളെയും സദാ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 14

नमः किशोरवेषाय स्वाहा पृष्ठं ममावतु / उदरं पातु मे नित्यं मुकुन्दाय नमो मनुः

കിശോരവേഷധാരിയായ പ്രഭുവിന് നമഃ, സ്വാഹാ—എന്റെ പിൻഭാഗം കാക്കട്ടെ. മുകുന്ദായ നമോ മനുഃ—എന്റെ ഉദരം നിത്യം സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 15

ह्नीं श्रीङ्क्लीङ्कृष्णाय स्वाहा करौ पातु सदा मम / ॐ विष्णवे नमः स्वाहा बाहुयुग्मं ममावतु

ഹ്നീം ശ്രീം ക്ലീം കൃഷ്ണായ സ്വാഹാ—എന്റെ രണ്ടു കൈകളും സദാ കാക്കട്ടെ. ഓം വിഷ്ണവേ നമഃ സ്വാഹാ—എന്റെ രണ്ടു ഭുജങ്ങളും സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 16

ॐ ह्रींभगवते स्वाहा नखपङ्क्तिं ममावतु / नमो नारायणायेति नखरन्ध्रं ममावतु

ഓം ഹ്രീം ഭഗവതേ സ്വാഹാ—എന്റെ നഖങ്ങളുടെ നിര കാക്കട്ടെ. ‘നമോ നാരായണായ’—എന്റെ നഖരന്ധ്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 17

ॐ ह्रींश्रींपद्मनाभाय नाभिं पातु सदा मम / ॐ सर्वेशाय स्वाहेति केशान्मम सदावतु

ഓം ഹ്രീം ശ്രീം പദ്മനാഭായ—എന്റെ നാഭി സദാ കാക്കട്ടെ. ഓം സർവേശായ സ്വാഹാ—എന്റെ കേശങ്ങൾ സദാ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 18

नमः कृष्णाय स्वाहेति ब्रह्मरन्ध्रं सदावतु / ॐ माधवाय स्वाहेति भालं मे सर्वदावतु

‘നമഃ കൃഷ്ണായ സ്വാഹാ’—എന്റെ ബ്രഹ്മരന്ധ്രം സദാ കാക്കട്ടെ. ‘ഓം മാധവായ സ്വാഹാ’—എന്റെ ലലാടം എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 19

ॐ ह्रींश्रींरसिकेशाय कटिं मम सदावतु / नमो गोपीजनेशाय ऊरू पातु सदा मम

ഓം ഹ്രീം-ശ്രീം രസികേശായ നമഃ; അവൻ എന്റെ കടിയെ സദാ കാക്കട്ടെ. ഗോപീജനേശായ നമഃ; അവൻ എന്റെ ഊരുക്കൾ എന്നും രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 20

ॐ नमो दैत्यनाशाय स्वाहेत्यवतु जानुनी / यशोदानन्दनायेति नमोतो जङ्घके ऽवतु

ഓം ദൈത്യനാശായ നമഃ; ‘സ്വാഹാ’ എന്നു ജപിച്ച് അവൻ എന്റെ മുട്ടുകൾ കാക്കട്ടെ. യശോദാനന്ദനായ നമഃ; അവൻ എന്റെ ജംഘകൾ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 21

रासारंभप्रियायेति स्वाहान्तो हीं ममावतु / वृन्दाप्रियाय स्वाहेति सकलाङ्गानि मे ऽवतु

‘രാസാരംഭപ്രിയ’ എന്നു പറഞ്ഞു ‘സ്വാഹാ’യുടെ അവസാനം ‘ഹീം’—ഈ ജപം എന്നെ കാക്കട്ടെ. ‘വൃന്ദാപ്രിയ’ എന്നു പറഞ്ഞു ‘സ്വാഹാ’—എന്റെ സർവ്വാംഗങ്ങളും അത് രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 22

परिबुर्णमनाः कृष्मः प्राच्यां मां सर्वदावतु / स्वयं गोलोकनाथो मामाग्नेय्यां दिशि रक्षतु

പരിപൂർണ്ണമനസ്സുള്ള ശ്രീകൃഷ്ണൻ കിഴക്കുദിശയിൽ എന്നെ സദാ കാക്കട്ടെ. സ്വയം ഗോളോകനാഥൻ അഗ്നേയ ദിശയിൽ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 23

पूर्णब्रह्मस्वरूपश्च दक्षिणे मां सदावतु / नैरृत्यां पातु मां कृष्णाः पश्चिमे पातु मां हरिः

പൂർണ്ണബ്രഹ്മസ്വരൂപനായ ഭഗവാൻ തെക്കുദിശയിൽ എന്നെ സദാ കാക്കട്ടെ. നൈഋത്യ ദിശയിൽ ശ്രീകൃഷ്ണൻ എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ; പടിഞ്ഞാറ് ഹരി എന്നെ കാക്കട്ടെ.

Verse 24

गोविन्दः पातु वायव्यामुत्तरे रसिकेश्वरः / ऐशान्यां मे सदा पातु वृन्दावनविहार कृत्

വായവ്യ ദിക്കിൽ ഗോവിന്ദൻ എന്നെ കാക്കട്ടെ; ഉത്തരത്തിൽ രസികേശ്വരൻ. ഈശാന്യത്തിൽ എപ്പോഴും വൃന്ദാവന-വിഹാരകൻ പ്രഭു എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 25

वृन्दाप्राणेश्वरः शश्वत्पातु मामूर्द्ध्वदेशतः / सदैव मामधः पातु बलिध्वंसी महाबलः

മുകളിലிருந்து വൃന്ദാ-പ്രാണേശ്വരൻ എപ്പോഴും എന്നെ കാക്കട്ടെ. താഴെ നിന്ന് മഹാബലനായ ബലിധ്വംസീ പ്രഭു സദാ എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 26

जले स्थले चान्तरिक्षे नृसिंहः पातु मां सदा / स्वप्ने जागरणे चैव पातु मां माधवः स्वयम्

ജലത്തിലും കരയിലും ആകാശത്തിലും നൃസിംഹൻ എപ്പോഴും എന്നെ കാക്കട്ടെ. സ്വപ്നത്തിലും ജാഗരണത്തിലും സ്വയം മാധവൻ എന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.

Verse 27

सर्वान्तरात्मा निर्लिप्तः पातु मां सर्वतो विभुः / इति ते कथितं भूप सर्वाघौघविनाशनम्

സകലത്തിന്റെയും അന്തരാത്മാവായ, നിർലിപ്തനായ, സർവ്വവ്യാപിയായ വിഭു എന്നെ എല്ലാദിക്കിലും കാക്കട്ടെ. ഹേ ഭൂപാ! നിനക്കു പറഞ്ഞത് ഇതാണ്—ഇത് സർവ്വ പാപസമൂഹവും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 28

त्रैलोक्यविजयं नाम कवचं परमेशितुः / मया श्रुतं शिवमुखात्प्रवक्तव्यं न कस्यचित्

ഇത് പരമേശ്വരന്റെ ‘ത്രൈലോക്യവിജയം’ എന്ന കവചമാണ്. ഞാൻ ഇത് ശിവന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് ശ്രവിച്ചിട്ടുണ്ട്; ആരോടും പ്രസ്താവിക്കരുത്.

Verse 29

गुरुमभ्यर्च्य विधिवत्कवचं धारयेत्तु यः / कण्ठे वा दक्षिणे बाहौ सो ऽपि विष्णुर्न संशयः

വിധിപൂർവ്വം ഗുരുവിനെ ആരാധിച്ച് കവചം കഴുത്തിലോ വലത് ഭുജത്തിലോ ധരിക്കുന്നവനും വിഷ്ണുസ്വരൂപനാണ്—സംശയമില്ല।

Verse 30

स साधको ऽवसद्यत्र तत्र वाणीरमे स्थिते / यदि स्यात्सिद्धकवचो जीवन्मुक्तो न संशयः

ആ সাধകൻ എവിടെ വസിക്കുകയോ അവിടെ വാണീരമം (സരസ്വതീധാമം) നിലനിൽക്കും; കവചം സിദ്ധമായാൽ അവൻ ജീവന്മുക്തൻ—സംശയമില്ല।

Verse 31

निश्चितं कोटिवर्षाणां पूजायाः फलमाप्नुयात् / राजसूर्यसहस्राणि वाजपेयशतानि च

അവൻ നിർണ്ണയമായി കോടിവർഷങ്ങളിലെ പൂജാഫലം പ്രാപിക്കുന്നു—ആയിരം രാജസൂയങ്ങളും നൂറ് വാജപേയ യാഗങ്ങളും ചെയ്തതിനു തുല്യം।

Verse 32

महादानानि यान्येव भुवश्चापि प्रदक्षिणा / त्रैलोक्यविजयस्यास्य कलां नार्हन्ति षोडशीम्

എത്ര മഹാദാനങ്ങളായാലും ഭൂമിപ്രദക്ഷിണയായാലും—ഇവ ഈ ‘ത്രൈലോക്യവിജയം’ എന്നതിന്റെ പതിനാറിലൊരാം കലക്കും തുല്യമല്ല।

Verse 33

व्रतोपवासनियमाः स्वाध्यायाध्ययने तथा / स्नानं च सर्वतीर्थेषु नास्यार्हन्ति कलामपि

വ്രതം, ഉപവാസം, നിയമങ്ങൾ, സ്വാധ്യായ-അധ്യയനം, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും സ്നാനം—ഇവയും ഇതിന്റെ ഒരു കലക്കും തുല്യമല്ല।

Verse 34

सिद्धत्वममरत्वं च दासत्वं श्रीहरेरपि / यदि स्यात्सिद्धकवचः सर्वं प्राप्नोति निश्चितम्

സിദ്ധി, അമരത്വം, ശ്രീഹരിയുടെ ദാസ്യത്വം പോലും—ആർക്കെങ്കിലും സിദ്ധകവചം ഉണ്ടെങ്കിൽ അവൻ നിശ്ചയമായി എല്ലാം പ്രാപിക്കും.

Verse 35

स भवेत्सिद्धकवचो दशलक्षं जपेत्तु यः / यो भवेत्सिद्धकवचो विजयी स भवेद् ध्रुवम्

ദശലക്ഷം ജപം ചെയ്യുന്നവൻ തന്നെയാണ് സിദ്ധകവചധാരി; സിദ്ധകവചധാരിയായവൻ നിശ്ചയമായി വിജയിയാകും.

Verse 36

राज्यं देयं शिरो देयं प्राणा देयाश्च भूपते / एतत्तु कवचं वत्स न देयं संकटे ऽपि च

ഹേ ഭൂപതേ, രാജ്യം കൊടുക്കാം, ശിരസ്സും കൊടുക്കാം, പ്രാണങ്ങളും കൊടുക്കാം; പക്ഷേ വത്സാ, ഈ കവചം ദുരിതത്തിലുപോലും കൊടുക്കരുത്.

Verse 37

मया प्रकाशितं यत्ते चैतेषां त्राणकारणात् / ममाज्ञाकरणाच्चैव तद्विद्धि कुलभास्कर / इदं धृत्वा तु कवचं चक्रवर्त्ती भवान्भव

കുലഭാസ്കരാ, ഇവരുടെ രക്ഷയ്ക്കായും എന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കാനുമായി ഞാൻ ഇത് നിനക്കു വെളിപ്പെടുത്തിയതാണ്—എന്ന് അറിക. ഈ കവചം ധരിച്ചു നീ ചക്രവർത്തിയാകുക.

Frequently Asked Questions

King Sagara petitions Vasiṣṭha for a kavaca described as ‘sarvatra’ effective and ‘trailokya-vijaya-prada’—protective power/victory extending across the three worlds.

The chapter explicitly supplies mantra metadata: one segment assigns Sadāśiva as ṛṣi with Paṅkti chandas and Kṛṣṇa as devatā for all-attainment; another frames the Trailokya-vijaya kavaca with Prajāpati as ṛṣi, Jagatī as chandas, and a sovereign deity-form (Rājeśvara) with viniyoga aimed at attaining tri-loka victory.

Through a systematic body-part mapping (nyāsa-like structure) where specific names/mantras of Kṛṣṇa and related epithets are recited to ‘guard’ the head, eyes, nose, ears, mouth, tongue, throat, shoulders, back, abdomen, hands, and arms—turning devotion into an all-limbs protective enclosure.