Shloka 2
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अहो मे सुनृसंसस्य लोकयोरुभयोरपि / ब्रह्मस्वहरणे वाञ्छा तद्धत्या चातिगर्हिता
Transliteration
aho me sunṛsaṃsasya lokayorubhayorapi / brahmasvaharaṇe vāñchā taddhatyā cātigarhitā
Translation
അയ്യോ! ഞാൻ എത്ര ക്രൂരൻ; ഇഹലോകവും പരലോകവും രണ്ടിലും എനിക്ക് നിന്ദ തന്നെ—ബ്രാഹ്മണധനം കവർന്നെടുക്കാനുള്ള ആഗ്രഹവും, അവനെ വധിച്ചതും, രണ്ടും അത്യന്തം ഗർഹിതം.
Word by Word
ahoalas!
aho:
Bhāva (भाव/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formविस्मय/खेदसूचक-अव्यय (interjection)
meof me; my
me:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन
su-nṛsaṃsasyaof (me) the very cruel one
su-nṛsaṃsasya:
Sambandha-viśeṣaṇa (सम्बन्धविशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + nṛsaṃsa (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (अत्यन्त-नृशंसः), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘me’ इत्यस्य विशेषणम्
lokayoḥof the two worlds
lokayoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन
ubhayayoḥof both
ubhayayoḥ:
Sambandha-viśeṣaṇa (सम्बन्धविशेषण)
TypeAdjective
Rootubhaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, द्विवचन; ‘lokayoḥ’ इत्यस्य विशेषणम्
apieven; also
api:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपि-अव्यय (particle: even/also)
brahmasva-haraṇein the stealing of Brahmin property
brahmasva-haraṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbrahmasva (प्रातिपदिक) + haraṇa (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ब्रह्मस्वस्य हरणम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
vāñchādesire
vāñchā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāñchā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tad-hatyāthat killing
tad-hatyā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + hatyā (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तस्य हत्यā), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
ati-garhitāhighly blameworthy
ati-garhitā:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootati (उपसर्ग) + garhita (कृदन्त)
Formक्त (past passive participle) from √garh ‘to censure’, ‘अति’ उपसर्गेण तीव्रता; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘vāñchā/hatyā’ इत्ययोः विशेषणम्