Shloka 3
Reṇukā-vilāpa and the Aftermath of Jamadagni’s Slaying (अर्जुनोपाख्यान-प्रसङ्गः)
Devanagari script
अहो नाश्रौषमस्याहं ब्राह्मणस्य विजानतः / वचनं तर्हि तां जह्यां विमूढात्मा गतत्रपः
Transliteration
aho nāśrauṣamasyāhaṃ brāhmaṇasya vijānataḥ / vacanaṃ tarhi tāṃ jahyāṃ vimūḍhātmā gatatrapaḥ
Translation
അയ്യോ! അറിവുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്ക് ഞാൻ കേട്ടില്ല; അപ്പോൾ തന്നെ അവനെ വിട്ടുകളയേണ്ടതായിരുന്നു—ഞാൻ മൂഢാത്മാവ്, ലജ്ജ നഷ്ടപ്പെട്ടവൻ ആയി.
Word by Word
ahoalas!
aho:
Bhāva (भाव/उद्गार)
TypeIndeclinable
Rootaho (अव्यय)
Formखेद/विस्मयसूचक-अव्यय
nanot
na:
Pratiṣedha (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
aśrauṣamI heard
aśrauṣam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलुङ् (Aorist), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
asyaof this man; his
asya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसक (प्रसङ्गतः), षष्ठी, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा, एकवचन
brāhmaṇasyaof the Brahmin
brāhmaṇasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
vijānataḥwho knew; aware
vijānataḥ:
Sambandha-viśeṣaṇa (सम्बन्धविशेषण)
TypeVerb
Rootvi-jñā (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle) from √jñā with vi-, पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘brāhmaṇasya’ इत्यस्य विशेषणम्
vacanamwords; statement
vacanam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
tarhithen
tarhi:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottarhi (अव्यय)
Formकाल/अन्वयबोधक-अव्यय (then/thereupon)
tāmthat (act/thing)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
jahyāmI should have abandoned
jahyām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roothā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vi-mūḍha-ātmāI, of deluded mind
vi-mūḍha-ātmā:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-mūḍha (कृदन्त) + ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्
gata-trapaḥhaving lost shame; shameless
gata-trapaḥ:
Karta-viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootgata (कृदन्त) + trapā (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (गता त्रपा यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अहम्’ इत्यस्य विशेषणम्