Shloka 25
Śrāddha-kalpa: Amarakantaka–Tīrtha-Māhātmya and Akṣaya Pitṛ-Tarpaṇa
Devanagari script
नद्यास्तस्याश्च ताम्रायास्तूह्यमाना महोदधौ / शङ्खा भवन्ति शुक्त्यश्च जायते यासु मौक्तिकम्
Transliteration
nadyāstasyāśca tāmrāyāstūhyamānā mahodadhau / śaṅkhā bhavanti śuktyaśca jāyate yāsu mauktikam
Translation
ആ താംബ്രപർണി നദി മഹാസമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകിച്ചേരുമ്പോൾ ശംഖങ്ങളും ശുക്തികളും ഉണ്ടാകുന്നു; അവയിൽ മുത്തുകൾ ജനിക്കുന്നു.
Word by Word
नद्याःof the river
नद्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) एकवचन
तस्याःof that (river)
तस्याः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; refers to the same river
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ताम्रायाःof Tāmra (Tāmraparṇī)
ताम्रायाः:
सम्बन्ध (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootताम्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी एकवचन; appositional to नदी (Tāmraparṇī)
तूयमानाःbeing carried/driven (along)
तूयमानाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतूय्/तू (धातु, ‘to be driven/impelled’; uncertain reading)
Formकृदन्त (शानच्/मान-प्रत्यय, present passive/atmanepada participle); पुंलिङ्ग प्रथमा बहुवचन; qualifies शङ्खाः/शुक्त्यः by sense
महा-उदधौin the great ocean
महा-उदधौ:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + उदधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) एकवचन; कर्मधारय: महान् उदधिः
शङ्खाःconch-shells
शङ्खाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
भवन्तिbecome/are produced
भवन्ति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन
शुक्त्यःoyster-shells
शुक्त्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Conjunctive/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
जायतेis born/arises
जायते:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यासुin which (shells)
यासु:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण) बहुवचन; relative pronoun referring to शुक्त्यः
मौक्तिकम्a pearl
मौक्तिकम्:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमौक्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; subject of जायते