Shloka 52
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
मातृभिर्विविधाभिश्च विनायकगणैस्ततः / लोकाः सोमपदा नाम मरीचेर्यत्र वै सुताः
Transliteration
mātṛbhirvividhābhiśca vināyakagaṇaistataḥ / lokāḥ somapadā nāma marīceryatra vai sutāḥ
Translation
അനന്തരം വിവിധ മാതൃഗണങ്ങളോടും വിനായകഗണങ്ങളോടും കൂടി ‘സോമപദാ’ എന്ന പേരിലുള്ള ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവിടെ മരീചിയുടെ പുത്രന്മാർ വസിക്കുന്നു.
Word by Word
मातृभिःby/with the mothers (Mātṛs)
मातृभिः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन; Instrumental plural
विविधाभिःvarious
विविधाभिः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; agrees with मातृभिः
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय; conjunction
विनायक-गणैःby/with the groups of Vināyakas
विनायक-गणैः:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (विनायकानां गणाः)
ततःthere/then; thereafter
ततः:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; स्थान/क्रमवाचक (ablatival adverb)
लोकाःworlds/regions
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural
सोमपदाः(called) Somapadas
सोमपदाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसोमपद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष (सोमस्य पदम्/पदाः)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामार्थक अव्यय; ‘called/namely’
मरीचेःof Marīci
मरीचेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमरीचि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध) विभक्ति, एकवचन; Genitive singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय; relative adverb ‘where’
वैindeed
वै:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; emphasis/indeed
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural