Shloka 51
Pitṛgaṇa-Vibhāga (Classification of the Pitṛs) and the Śrāddha–Soma Nourishment Cycle
Devanagari script
देवारिस्कन्दनः स्कन्दः सर्वलोकेश्वरः प्रभुः / प्रमथैर्विधैर्देवस्तथा भूतगणैरपि
Transliteration
devāriskandanaḥ skandaḥ sarvalokeśvaraḥ prabhuḥ / pramathairvidhairdevastathā bhūtagaṇairapi
Translation
ദേവശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്ന സ്കന്ദൻ, സർവ്വലോകേശ്വരനായ പ്രഭു; വിവിധ പ്രമഥന്മാരാലും ഭൂതഗണങ്ങളാലും അവൻ ചുറ്റപ്പെട്ട് സേവിക്കപ്പെടുന്നു.
Word by Word
देवारिस्कन्दनःoverthrower of the gods’ enemies
देवारिस्कन्दनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अरि (प्रातिपदिक) + स्कन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः—‘देवानां अरयः’ (enemies of gods) तेषां ‘स्कन्दनः’ (one who makes them fall/overcomes)
स्कन्दःSkanda
स्कन्दः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootस्कन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष-नाम
सर्वलोकेश्वरःlord of all worlds
सर्वलोकेश्वरः:
Karta (कर्ता/Subject; predicate nominative)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘lord of all worlds’)
प्रभुःthe lord
प्रभुः:
Karta (कर्ता/Subject; predicate nominative)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रमथैःwith the Pramathas
प्रमथैः:
Sahakari (सहकारी/Association)
TypeNoun
Rootप्रमथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; गण-विशेष
विधैःvarious
विधैः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (विविध/नानाविध)
देवःthe god
देवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाlikewise/also
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb; ‘likewise/also’)
भूतगणैःwith hosts of beings
भूतगणैः:
Sahakari (सहकारी/Association)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (‘hosts of beings/spirits’)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle; inclusion ‘also/even’)