Shloka 39
Adhyaya 234 — The Threefold Suffering and the Path to Ultimate Dissolution
Devanagari script
मर्मविद्भिर् महारोगैः क्रकचैर् इव दारुणैः शरैर् इवान्तकस्योग्रैश् छिद्यमानास्थिबन्धनः //
Translation
ഇവിടെ ശ്ലോകസംഖ്യ 39 എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു; മൂല സംസ്കൃത പാഠം നൽകിയിട്ടില്ല, അതിനാൽ വിവർത്തനം വിവരരൂപത്തിൽ മാത്രം നൽകുന്നു.
Word by Word
marma-vidbhiḥby (as if) vital-point-knowing
marma-vidbhiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootmarma (प्रातिपदिक) + vid (प्रातिपदिक)
Formउपपद-तत्पुरुष: ‘knowing vital points’; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifies mahārogaiḥ
mahā-rogaiḥby severe diseases
mahā-rogaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + roga (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘great diseases’; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
krakacaiḥby saws
krakacaiḥ:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootkrakaca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
ivaas if, like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
dāruṇaiḥcruel, terrible
dāruṇaiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifies krakacaiḥ
śaraiḥby arrows
śaraiḥ:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootśara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
ivaas if, like
iva:
Sambandha (सम्बन्ध/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
Formउपमा-अव्यय
antakasyaof Death (Yama)
antakasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootantaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
ugraiḥfierce
ugraiḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootugra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifies śaraiḥ (implied)
chidyamāna-asthi-bandhanaḥwhose bone-bindings are being severed
chidyamāna-asthi-bandhanaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootchid (धातु) → chidyamāna (कृदन्त) + asthi (प्रातिपदिक) + bandhana (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: ‘whose bone-joints/bindings are being cut’; chidyamāna = कर्मणि वर्तमान कृदन्त (present passive participle/शानच्), asthi-bandhana = षष्ठी-तत्पुरुष (‘bonding of bones’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
Speaker
Unnamed narrator/teacher addressing a listener.