Brahma Purana — Krishna Subdues Kaliya and Purifies the Yamuna, Shloka 42
Devanagari script
ततः कुरु जगत्स्वामिन् प्रसादम् अवसीदतः प्राणांस् त्यजति नागो ऽयं भर्तृभिक्षा प्रदीयताम् //
Translation
ഇവിടെ ശ്ലോകത്തിന്റെ മൂലപാഠം നൽകിയിട്ടില്ല; “42” എന്ന സംഖ്യ മാത്രം കാണുന്നു. ദയവായി ബ്രഹ്മപുരാണം 185.42-ന്റെ സംസ്കൃത ശ്ലോകം നൽകുക; തുടർന്ന് ശാസ്ത്രീയ വിവർത്തനം നൽകാം.
Word by Word
tataḥtherefore/then
tataḥ:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) — ‘therefore/then’
kurudo/make
kuru:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन — ‘do!’
jagat-svāminO Lord of the world
jagat-svāmin:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + svāmin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन — ‘O lord of the world’
prasādamgrace/favor
prasādam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprasāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), एकवचन — ‘grace, favor’
avasīdataḥof (one) who is sinking/fainting
avasīdataḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeVerb
Rootava-sad (धातु)
Formवर्तमान-कृदन्त (Present participle/शतृ), परस्मैपदी; षष्ठी (Genitive), एकवचन, पुंलिङ्ग — ‘of (him) who is sinking/fainting’
prāṇānlife-breaths
prāṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprāṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन — ‘vital breaths/life’
tyajatigives up/abandons
tyajati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Roottyaj (धातु)
Formलट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘(he) gives up’
nāgaḥthe serpent
nāgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/कर्ता), एकवचन — ‘serpent’
ayamthis
ayam:
Visheshana (विशेषण)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — ‘this’
bhartṛ-bhikṣāthe boon/alms from the lord
bhartṛ-bhikṣā:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbhartṛ (प्रातिपदिक) + bhikṣā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — (षष्ठी-तत्पुरुषः) ‘alms/boon from the lord (husband/master)’
pradīyatāmlet (it) be given
pradīyatām:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-dā (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), कर्मणि प्रयोग (Passive/कर्मणि), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन — ‘let it be given’
Speaker
Nāga-patnīs addressing Kṛṣṇa