Atharva Veda 9.3.16: Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 3, Mantra 16

Sukta 3

Sanskrit (Devanagari)

ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑स्वती पृथि॒व्यां निमि॑ता मि॒ता। वि॒श्वा॒न्नं बिभ्र॑ती शाले॒ मा हिं॑सीः प्रतिगृह्ण॒तः

Sanskrit recitationAtharva Veda 9.3.16

IAST Transliteration

ū́rjasvatī páyasvatī pṛthivyā́ṃ nimítā mitā́ | viśvā́nnaṃ bíbhratī śā́le mā́ hiṃsīḥ pratigṛhṇatáḥ ||

English Translation (Griffith/Whitney)

Rich in vital strength, rich in milk, on Earth duly measured out and measured; bearing all manner of food, O Hall—harm not him that takes thee to himself.

Translation

ഊർജസ്വതീ, പയസ്വതീ—പൃഥിവിയിൽ യഥാവിധി അളന്ന് നിശ്ചയിക്കപ്പെട്ടും അളക്കപ്പെട്ടും ഉള്ളവളേ; സർവ്വവിധ അന്നവും ധരിക്കുന്നവളേ, ഹേ ശാലേ—നിന്നെ സ്വീകരിക്കുന്നവനെ ഹിംസിക്കരുത്.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• ऊर्जस्वती: endowed with strength/nourishment
• ऊर्जस्वती: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: ऊर्जस् (प्रातिपदिक)

• पयस्वती: abounding in milk/juice
• पयस्वती: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / विधेय-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: पयस् (प्रातिपदिक)

• पृथिव्याम्: on/in the earth
• पृथिव्याम्: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: पृथिवी (प्रातिपदिक)

• निमिता: measured out; apportioned
• निमिता: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / विधेय-विशेषण
• Type: Participle (Past Passive Participle) / Adjective
• Root: नि + मा (धातु) → निमित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• मिता: measured
• मिता: कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / विधेय-विशेषण
• Type: Participle (Past Passive Participle) / Adjective
• Root: मा (धातु) → मित (कृदन्त-प्रातिपदिक)

• विश्वान्नम्: all food; every kind of nourishment
• विश्वान्नम्: कर्म
• Type: Noun (compound)
• Root: विश्व + अन्न (समास-प्रातिपदिक)

• बिभ्रती: bearing; carrying
• बिभ्रती: कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
• Type: Participle (Present Active) / Adjective
• Root: भृ (धातु) → बिभ्रत् (वर्तमान कृदन्त)

• शाले: O house/storehouse (granary)
• शाले: सम्बोधन
• Type: Noun
• Root: शाला (प्रातिपदिक)

• मा: do not
• मा: —
• Type: Indeclinable
• Root: मा (निषेध-अव्यय)

• हिंसीः: harm (you)
• हिंसीः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: हिंस् (धातु)

• प्रतिगृह्णतः: of the one who receives/accepts
• प्रतिगृह्णतः: सम्बन्ध (षष्ठी) / कर्तृ-सम्बन्धः
• Type: Participle (Present Active)
• Root: प्रति + ग्रह् (धातु) → प्रतिगृह्णत् (वर्तमान कृदन्त)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition (hymn to Śālā; seer attribution varies in ancillary lists)

Devata: Śālā (the Hall/Dwelling), with Earth as supporting power

Chandas: Anuṣṭubh (predominant domestic meter; verse shows anuṣṭubh cadence)

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta