Atharva Veda 9.2.25 — Kanda 9, Anuvaka 1, Sukta 2, Mantra 25

Sukta 2

Sanskrit (Devanagari)

यास्ते॑ शि॒वास्त॒न्वःऽ काम भ॒द्रा याभिः॑ स॒त्यं भव॑ति॒ यद् वृ॑णी॒षे। ताभि॒ष्ट्वम॒स्माँ अ॑भि॒संवि॑शस्वा॒न्यत्र॑ पा॒पीरप॑ वेशया॒ धियः॑

IAST Transliteration

yā́s te śivā́s tanvàḥ kā́ma bhadrā́ yā́bhiḥ satyáṁ bhávati yád vṛṇī́ṣe | tā́bhis tvám asmā́ṁ abhí sáṁviśasvā́nyátra pāpī́r ápa veśayā dhíyaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Those gracious forms of thine, O Kāma—those goodly powers whereby what thou choosest becomes true—therewith do thou enter in upon us and abide; but elsewhere drive thou away the evil thoughts.

Translation

ഹേ കാമാ! നിന്റെ ശിവമായ (കല്യാണകരമായ) തനുക്കൾ—നീ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതു സത്യമാകുന്ന വിധത്തിലുള്ള ആ ശുഭശക്തികൾ—അവയോടെ ഞങ്ങളിലേക്കു പ്രവേശിച്ച് ഇവിടെ വസിക്കണമേ; എന്നാൽ മറ്റിടത്തേക്ക് പാപമായ ദുഷ്ടചിന്തകളെ അകറ്റി ഓടിക്കണമേ.

Word by Word

• याः: which (fem. pl.)
• याः: Kartā (सम्बन्ध-कर्तृ; ‘याः … तन्वः’)
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• ते: of you / your
• ते: Sambandha (सम्बन्धः)
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद् (सर्वनाम) — here: ‘ते’ = ‘तव’ (enclitic gen.)

• शिवाः: auspicious, kindly
• शिवाः: Kartā-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: शिव (प्रातिपदिक)

• तन्वः: bodies, forms
• तन्वः: Kartā
• Type: Noun
• Root: तनू (प्रातिपदिक)

• काम: O Kāma (Desire)
• काम: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक) — vocative

• भद्राः: fortunate, beneficent
• भद्राः: Kartā-viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: भद्र (प्रातिपदिक)

• याभिः: by which (fem. pl.)
• याभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• सत्यम्: truth
• सत्यम्: Kartā (भवति इत्यस्य)
• Type: Noun
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)

• भवति: becomes, comes to be
• भवति: (अकर्मक) —
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)

• यत्: what (that which)
• यत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वृणीषे: you choose
• वृणीषे: Kartā (त्वम्) + Karma (यत्)
• Type: Verb
• Root: वृ (वृणोति ‘to choose’)

• ताभिः: with those
• ताभिः: Karaṇa
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इष्ट्वम्: you, the desired/pleasing one
• इष्ट्वम्: Kartā (त्वम्)
• Type: Compound (Adj + Pronoun)
• Root: इष्ट (कृदन्त; √इष्/√यज्? here: ‘इष्ट’ = ‘desired/pleasing’) + त्वम् (सर्वनाम)

• त्वम्: you
• त्वम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• अभिसंविशस्व: enter into (us), come into
• अभिसंविशस्व: Kartā (त्वम्) + Karma (अस्मान्)
• Type: Verb
• Root: विश् (प्रवेशने) + उपसर्गाः: अभि-सम्

• अन्यत्र: elsewhere
• अन्यत्र: Adhikaraṇa (स्थान)
• Type: Indeclinable
• Root: अन्यत्र (अव्यय)

• पापीः: evil (fem. pl.), harmful (ones)
• पापीः: Karma
• Type: Noun/Adjective
• Root: पापी (स्त्री; ‘evil one/evil [powers]’)

• अप: away
• अप: (क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
• Type: Indeclinable
• Root: अप (उपसर्ग/निपात)

• वेशय: cause to enter / drive (them) into
• वेशय: Kartā (त्वम्) + Karma (पापीः … धियः)
• Type: Verb
• Root: विश् (प्रवेशने) — causative: वेषयति

• धियः: thoughts, intentions
• धियः: Karma
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic seer attribution within Kāma-hymn complex (varies).

Devata: Kāma (as beneficent indwelling power)

Chandas: Anuṣṭubh

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: adbhuta