Adhyaya 272

Verse 1

इत्यग्नेये महपुरणे दानादिमाहत्म्यं नामैक सप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्विसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः सूर्यवंशकीर्तनं अग्निर् उवाच सूर्यवंशं सोमवंशं रज्ञां वंशं वदमि ते हरेर्ब्रह्मा पद्मगो ऽभून्मरीचिर्ब्रह्मणः सुतः

ഇങ്ങനെ അഗ്നി മഹാപുരാണത്തിലെ “ദാനാദി-മാഹാത്മ്യം” എന്ന ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു। ഇനി “സൂര്യവംശകീര്‍ത്തനം” എന്ന ഇരുനൂറ്റി എഴുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം ആരംഭിക്കുന്നു। അഗ്നി പറഞ്ഞു—സൂര്യവംശം, സോമവംശം, രാജവംശങ്ങളുടെ വംശാവലി ഞാൻ നിന്നോട് പ്രസ്താവിക്കും। ഹരിയിൽ നിന്ന് പദ്മജനായ ബ്രഹ്മാവ് ഉദ്ഭവിച്ചു; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രൻ മരീചി।

Verse 2

मरीचेः कश्यपस्तस्माद्विवस्वांस्तस्य पत्न्यपि संज्ञा राज्ञी प्रभा तिस्रो राज्ञी रैवतपुत्रिका

മരീചിയിൽ നിന്ന് കശ്യപൻ; അവനിൽ നിന്ന് വിവസ്വാൻ (സൂര്യൻ) ഉദ്ഭവിച്ചു। അവന്റെ രാജ്ഞിമാർ സംജ്ഞയും പ്രഭയും; മൂന്നാമത്തെ രാജ്ഞി രാജാവ് റൈവതന്റെ പുത്രി।

Verse 3

रेवन्तं सुषुवे पुत्रं प्रभातञ्च प्रभा रवेः त्वाष्ट्री संज्ञा मनुं पुत्रं यमलौ यमुनां यमम्

പ്രഭാ രവി (സൂര്യൻ)ക്കായി രേവന്തൻ എന്ന പുത്രനെയും പ്രഭാതനെയും പ്രസവിച്ചു। ത്വഷ്ടൃയുടെ പുത്രിയായ സംജ്ഞാ മനുവിനെ പുത്രനായി, കൂടാതെ യമുനയും യമനും എന്ന ഇരട്ടകളെയും പ്രസവിച്ചു।

Verse 4

छाया संज्ञा च सावर्णिं मनुं वैवस्वतं सुतम् शनिञ्च तपतीं विष्टिं संज्ञायाञ्चाश्विनौ पुनः

അവന്റെ ഭാര്യമാർ ഛായയും സംജ്ഞയും ആയിരുന്നു। അവരിൽ നിന്ന് സാവർണി മനുവും വൈവസ്വത മനുവും (പുത്രൻ) ജനിച്ചു; കൂടാതെ ശനി, തപതി, വിഷ്ടി എന്നിവരും ജനിച്ചു। പിന്നെയും സംജ്ഞയിൽ നിന്ന് അശ്വിനീകുമാരന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 5

मनोर्वैवस्वतस्यासन् पुत्रा वै न च तत्समाः इक्ष्वाकुश् चैव नाभागो धृष्टःशर्यातिरेव च

വൈവസ്വത മനുവിന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; പരാക്രമത്തിൽ അവർക്കു തുല്യർ ആരുമില്ല—ഇക്ഷ്വാകു, നാഭാഗ, ധൃഷ്ട, ശർയാതി.

Verse 6

नरिष्यन्तस् तथा प्रांशुर्नाभागादिष्टसत्तमाः करुषश् च पृषध्रश् च अयोध्यायां महाबलाः

അതുപോലെ നരിഷ്യന്തനും പ്രാംശുവും, നാഭാഗാദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആദിഷ്ടനും, കരൂഷനും പൃഷധ്രനും—ഇവർ എല്ലാവരും അയോധ്യയിൽ മഹാബലികൾ ആയിരുന്നു.

Verse 7

कन्येला च मनोरासीद्बुधात्तस्यां पुरूरवाः पुरूरवसमुच्पाद्य सेला सुद्युम्नताङ्गता

കന്യേലാ മനുവിന്റെ പത്നിയായി. ബുധനാൽ അവളുടെ ഗർഭത്തിൽ പുരൂരവസ് ജനിച്ചു. പുരൂരവസിനെ പ്രസവിച്ച ശേഷം സെലാ സുദ്യുമ്നാവസ്ഥയെ പ്രാപിച്ചു.

Verse 8

अत्र छायेतिपाठो युक्तः सुद्युम्नादुत्कलगयौ विनताश्वस्त्रयो नृपाः उत्कलस्योत्कलं राष्ट्रं विनताश्वस्य पश्चिमा

ഇവിടെ ‘ഛായാ’ എന്ന പാഠം തന്നെയാണ് യുക്തം. സുദ്യുമ്നനിൽ നിന്ന് ഉത്കലനും ഗയനും, കൂടാതെ വിനതാശ്വനും—ഇങ്ങനെ മൂന്നു രാജാക്കന്മാർ ഉണ്ടായി. ഉത്കലന്റെ രാജ്യം ‘ഉത്കല’മെന്നു വിളിക്കപ്പെട്ടു; വിനതാശ്വന്റെ രാജ്യം പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ ആയിരുന്നു.

Verse 9

दिक् सर्वा राजवर्यस्य गयस्य तु गयापुरी वशिष्ठवाक्यात् सुद्युम्नः प्रतिष्ठानमवाप ह

ശ്രേഷ്ഠരാജാവായ ഗയയുടെ കീർത്തി എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു; ഗയയ്ക്ക് ‘ഗയാപുരി’ എന്ന നഗരം ഉണ്ടായിരുന്നു. വസിഷ്ഠന്റെ വചനത്താൽ സുദ്യുമ്നൻ പ്രതിഷ്ഠാനം പ്രാപിച്ചു.

Verse 10

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः

രാജ്യം ലഭിച്ച സുദ്യുമ്നൻ അത് പുരൂരവസിന് ദാനമായി നൽകി. നരിഷ്യതനിൽ നിന്ന് ശകർ ജനിച്ചു; നാഭാഗനിൽ നിന്ന് വൈഷ്ണവൻ ജന്മിച്ചു.

Verse 11

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम् सुकल्पानर्तौ शर्यार्तेर्वैरोह्यानर्ततो नृपः

അംബരീഷൻ പ്രജാപാലകനായിരുന്നു. ധൃഷ്ടതനിൽ നിന്ന് ധാർഷ്ടക വംശം ഉദ്ഭവിച്ചു; തുടർന്ന് സുകൽപനും അനർത്തനും. ശർയ്യാർതിയിൽ നിന്ന് വൈരോഹ്യൻ; അനർത്തനിൽ നിന്ന് ആ പരമ്പരയിലെ നൃപൻ ജനിച്ചു.

Verse 12

आनर्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः

ആനർത്ത എന്ന പ്രദേശം ഉണ്ടായിരുന്നു; അതിന്റെ നഗരം കുശസ്ഥലീ ആയിരുന്നു. റേവയുടെ പുത്രൻ റൈവതൻ; അവന്റെ ധാർമ്മിക പുത്രൻ കകുദ്മീ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധൻ.

Verse 13

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य कुशस्थलीम् स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्वं ब्रह्मणो ऽन्तिके

പുത്രശതന്റെ ജ്യേഷ്ഠപുത്രൻ കുശസ്ഥലിയുടെ രാജ്യം നേടി അധിപനായി. അവൻ കന്യയോടുകൂടെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സന്നിധിയിൽ ഗാന്ധർവവിധി ശ്രവിച്ചു.

Verse 14

मुहूर्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम् आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर् वृताम्

ദേവനു ഒരു മുഹൂർത്തമാത്രമായത് മർത്ത്യലോകത്തിൽ അനേകം യുഗങ്ങളായി കഴിഞ്ഞിരുന്നു. തുടർന്ന് അവൻ വേഗത്തിൽ യാദവർ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി വന്നു.

Verse 15

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् भोजवृष्ण्यन्धकैर् गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः

അവൻ ദ്വാരവതീ എന്ന, അനേകം കവാടങ്ങളുള്ള മനോഹര നഗരി സ്ഥാപിച്ചു; വാസുദേവന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഭോജർ, വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ അതിനെ കാത്തുരക്ഷിച്ചു।

Verse 16

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्य् अनिन्दिताम् तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्ण्वालयं गतः

രേവതിയെ നിർദോഷയെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവളെ ബലദേവനു നൽകി; സുമേരു ശിഖരത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്ത് അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ധാമത്തിലേക്ക് പോയി।

Verse 17

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणतां गतौ करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्मदाः

നാഭാഗന്റെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ വൈശ്യരായിരുന്നിട്ടും ബ്രാഹ്മണത്വം പ്രാപിച്ചു; എന്നാൽ കരൂഷനിൽ നിന്ന് കാരൂഷർ ജനിച്ചു—യുദ്ധത്തിൽ ദുർമദരായ ക്ഷത്രിയർ।

Verse 18

शूद्रत्वञ्च पृषध्रो ऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश् च गाम् मनुपुत्रादथेक्षाकोर्विकुक्षिर्देवराडभूत्

ഗുരുവിന്റെ പശുവിനെ പരിക്കേൽപ്പിച്ചതിനാൽ പൃഷധ്രൻ ശൂദ്രത്വം പ്രാപിച്ചു; തുടർന്ന് മനുവിന്റെ പുത്രനിൽ നിന്ന് ഇക്ഷ്വാകു ജനിച്ചു, ഇക്ഷ്വാകുവിൽ നിന്ന് വികുക്ഷി ജനിച്ച് ദേവസദൃശനായ രാജാവായി।

Verse 19

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थो ऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः तस्य पुत्रः पृथुर् नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः

വികുക്ഷിയിൽ നിന്ന് കകുത്സ്ഥൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സുയോധനൻ; അവന്റെ പുത്രൻ പൃഥു എന്ന പേരുള്ളവൻ; പൃഥുവിന്റെ പുത്രൻ വിശ്വഗശ്വൻ।

Verse 20

आयुस्तस्य च पुत्रो ऽभूद्युवनाश्वस् तथा सुतः युवनाश्वाच्च श्रावन्तः पूर्वे श्रावन्तिका पुरी

അവന്റെ പുത്രൻ ആയുസ് ആയിരുന്നു; ആയുസിന്റെ പുത്രൻ യുവനാശ്വൻ. യുവനാശ്വനിൽ നിന്ന് ശ്രാവന്തൻ ജനിച്ചു; പൂർവകാലത്ത് ശ്രാവന്തികാ എന്ന പുരിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 21

श्रावन्ताद् वृहदश्वो ऽभूत् कुबलाश्वस्ततो नृपः धुन्धुमारत्वमगमद्धुन्धोर् नाम्ना च वै पुरा

ശ്രാവന്തനിൽ നിന്ന് വൃഹദശ്വൻ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് കുബലാശ്വൻ എന്ന രാജാവ്. പൂർവകാലത്ത് ധുന്ധുവിനെ വധിച്ചതിനാൽ അവൻ ‘ധുന്ധുമാര’ എന്ന ബിരുദം പ്രാപിച്ചു.

Verse 22

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढाश्वो दण्ड एव च कपिलो ऽथ दृढाश्वात्तु हर्यश्वश् च प्रमोदकः

‘ധുന്ധുമാര’ എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് രാജാക്കന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; തുടർന്ന് ദൃഢാശ്വനും ദണ്ഡനും. പിന്നെ കപിലൻ; ദൃഢാശ്വനിൽ നിന്ന് ഹര്യശ്വനും പ്രമോദകനും ജനിച്ചു.

Verse 23

हर्यश्वाच्च निकुम्भो ऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः अकृशाश्वो रणाश्वश् च संहताश्वसुतावुभौ

ഹര്യശ്വനിൽ നിന്ന് നികുംഭൻ ജനിച്ചു; നികുംഭനിൽ നിന്ന് സംഹതാശ്വൻ. അകൃശാശ്വനും രണാശ്വനും—ഇരുവരും സംഹതാശ്വന്റെ പുത്രന്മാർ ആയിരുന്നു.

Verse 24

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः मान्धातुः पुरुकुत्सो ऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः

രണാശ്വന്റെ പുത്രൻ യുവനാശ്വൻ; യുവനാശ്വനിൽ നിന്ന് മാൻധാതാ ജനിച്ചു. മാൻധാതയിൽ നിന്ന് പുരുകുത്സൻ ഉണ്ടായി; രണ്ടാമത്തെ പുത്രൻ മുചുകുന്ദൻ ആയിരുന്നു.

Verse 25

पुरुकुत्सादसस्युश् च सम्भूतो नर्मदाभवः सम्भूतस्य सुधन्वाभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः

പുരുകുത്സനിൽ നിന്ന് അസസ്യു ജനിച്ചു; അസസ്യുവിൽ നിന്ന് സംഭവൂതൻ ജനിച്ചു, അവൻ ‘നർമദാഭവ’ എന്ന പേരിലും പ്രസിദ്ധൻ. സംഭവൂതനിൽ നിന്ന് സുധന്വ, സുധന്വയിൽ നിന്ന് ത്രിധന്വ ജനിച്ചു.

Verse 26

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश् चन्द्रश् च तत्सुतः

ത്രിധന്വയിൽ നിന്ന് തരുണൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ സത്യവ്രതൻ. സത്യവ്രതനിൽ നിന്ന് സത്യരഥൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രന്മാർ ഹരിയും ചന്ദ്രനും.

Verse 27

हरिश् चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्वृको ऽभवत् वृकाद्वाहुश् च वाहोश् च सगरस्तस्य च प्रिया

ഹരിശ്ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് രോഹിതാശ്വൻ ജനിച്ചു; രോഹിതാശ്വനിൽ നിന്ന് വൃകൻ ഉദ്ഭവിച്ചു. വൃകനിൽ നിന്ന് ബാഹു, ബാഹുവിൽ നിന്ന് സഗരൻ തന്റെ പ്രിയ പത്നിയോടുകൂടെ ജനിച്ചു.

Verse 28

प्रभा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्य् अभूत् तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम्

പ്രഭാ തീർച്ചയായും അറുപതിനായിരം പുത്രന്മാരുടെ ജനനിയായി. കൂടാതെ തുഷ്ടരാജാവിൽ നിന്ന് ഭാനുമതി, ഔർവസംബവനായ ഒരേയൊരു പുത്രൻ—അസമഞ്ജസൻ—നെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 29

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः असमञ्जसो ऽंश्रुमांश् च दिलीपो ऽंशुमतो ऽभवत्

അവർ ഭൂമിയെ ഖനിക്കുമ്പോൾ വിഷ്ണുവാൽ ദഗ്ധരായി; അപ്പോൾ അനേകം സമുദ്രങ്ങൾ ഉദ്ഭവിച്ചു. അസമഞ്ജസനിൽ നിന്ന് അംശ്രുമാൻ, അംശ്രുമാനിൽ നിന്ന് ദിലീപൻ, ദിലീപനിൽ നിന്ന് അംശുമാൻ ജനിച്ചു.

Verse 30

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता मुनिनेति ज भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः

ദിലീപനിൽ നിന്ന് ഭഗീരഥൻ ജനിച്ചു; മുനികൾ പറയുന്നതുപോലെ അവൻ ഗംഗാവതരണം നടത്തിച്ചു. ഭഗീരഥനിൽ നിന്ന് നാഭാഗൻ, നാഭാഗനിൽ നിന്ന് അംബരീഷൻ ജനിച്ചു.

Verse 31

सिन्धुद्वीपो ऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः श्रुतायोरृतपर्णो ऽभूत्तस्य कल्माषपादकः

അംബരീഷനിൽ നിന്ന് സിന്ധുദ്വീപൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ശ്രുതായു എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ശ്രുതായുവിൽ നിന്ന് ഋതപർണൻ, അവന്റെ പുത്രൻ കല്മാഷപാദകൻ ജനിച്ചു.

Verse 32

कल्माषाङ्घ्रेः सर्वकर्मा ह्य् अनरण्यस्ततो ऽभवत् अनरण्यात्तु निघ्नो ऽथ अनमित्रस्ततो रघुः

കല്മാഷാങ്ഘ്രിയിൽ നിന്ന് സർവകർമാ ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് അനരണ്യൻ ഉദിച്ചു. അനരണ്യനിൽ നിന്ന് നിഘ്നൻ, തുടർന്ന് അനമിത്രൻ, അനമിത്രനിൽ നിന്ന് രഘു ജനിച്ചു.

Verse 33

रघोरभुद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततो ऽभवत्

രഘുവിൽ നിന്ന് ദിലീപൻ ജനിച്ചു; ദിലീപനിൽ നിന്ന് അജൻ എന്ന രാജാവ്. ദീർഘവാഹുവിൽ നിന്ന് കാലൻ ജനിച്ചു; തുടർന്ന് അജാപാലൻ ഉദിച്ചു.

Verse 34

तथ दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम् नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजो ऽभवत्

ഇങ്ങനെ ദശരഥൻ ജനിച്ചു; അവന് നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. അവർ എല്ലാവരും നാരായണസ്വഭാവമുള്ളവർ; അവരിൽ രാമൻ ജ്യേഷ്ഠപുത്രനായി.

Verse 35

रावणान्तकरो राजा ह्य् अयोध्यायां रघूत्तमः वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात्

രാവണാന്തകനായ രഘുകുലശ്രേഷ്ഠ രാജാവ് രാമൻ അയോധ്യയിൽ വസിച്ചു. നാരദനിൽ നിന്നു കേട്ട് വാൽമീകി അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചരിതം രചിച്ചു.

Verse 36

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्धनौ अतिथिश् च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः

സീതയിൽ നിന്ന് രാമനു കുശനും ലവനും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; അവർ കുലഗൗരവം വർധിപ്പിച്ചു. കുശനിൽ നിന്ന് അതിഥി ജനിച്ചു; അതിഥിയുടെ പുത്രൻ നിഷധൻ.

Verse 37

निषधात्तु नलो जज्ञे नभो ऽजायत वै नलात् नभसः पुण्डरीको ऽभूत् सुधन्वा च ततो ऽभवत्

നിഷധനിൽ നിന്ന് നലൻ ജനിച്ചു; നലനിൽ നിന്ന് നഭസ് ജനിച്ചു. നഭസിൽ നിന്ന് പുണ്ഡരീകൻ; അതിനുശേഷം സുദന്വൻ ഉദിച്ചു.

Verse 38

सुधन्वनो देवानीको ह्य् अहीनाश्वश् च तत्सुतः अहीनाश्वात् सहस्राश्वश् चन्द्रालोकस्ततो ऽभवत्

സുദന്വനിൽ നിന്ന് ദേവാനീകൻ ജനിച്ചു; അവന്റെ പുത്രൻ അഹീനാശ്വൻ. അഹീനാശ്വനിൽ നിന്ന് സഹസ്രാശ്വൻ; അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രാലോകൻ ഉദിച്ചു.

Verse 39

चन्द्रावलोकतस्तारापीडो ऽस्माच्चन्द्रपर्वतः चन्द्रगिरेर्भानुरथः श्रुतायुस्तस्य चात्मजः इक्ष्वाकुवंशप्रभवाः सूर्यवंशधराः स्मृताः

ചന്ദ്രാവലോകനിൽ നിന്ന് താരാപീഡൻ ഉദിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രപർവതൻ. ചന്ദ്രപർവതനിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രഗിരി; ചന്ദ്രഗിരിയിൽ നിന്ന് ഭാനുരഥൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ശ്രുതായുസ്. ഇവർ ഇക്ഷ്വാകുവംശജന്മങ്ങൾ, സൂര്യവംശധാരകർ എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.