Adhyaya 87

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये निर्वाणदीक्षायां विद्याविशोधनं नाम षडशीतितमो ऽध्यायः अथ सप्ताशीतितमो ऽध्यायः शान्तिशोधनकथनं ईश्वर उवाच सन्दध्यादधुना विद्यां शान्त्या सार्धं यथाविधि शान्तौ तत्त्वद्वयं लीनं भावेश्वरसदाशिवौ

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ നിർവാണദീക്ഷാ പ്രസംഗത്തിൽ ‘വിദ്യാവിശോധനം’ എന്ന എൺപത്താറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ഇനി എൺപത്തേഴാം അധ്യായം—‘ശാന്തിശോധനകഥനം’ ആരംഭിക്കുന്നു. ഈശ്വരൻ അരുളിച്ചെയ്തു: “ഇപ്പോൾ വിധിപ്രകാരം ശാന്തിയോടുകൂടെ വിദ്യയെ യഥാവിധി സംധിക്കണം. ശാന്തിയിൽ രണ്ടു തത്ത്വങ്ങൾ ലീനമാകുന്നു—ഭാവേശ്വരനും സദാശിവനും।”

Verse 2

छेदनं भेदनं तेषां बहुलीकरणन्तथा इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः हकारश् च क्षकारश् च द्वौ वर्णौ परिकीर्तितौ रुद्राः समाननामानो भुवनैः सह तद्यथा

“അവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഛേദനം, ഭേദനം, കൂടാതെ ബഹുലീകരണം”—ഇത് ‘ഗ’ ചിഹ്നിതമായ പുസ്തകപാഠം. ‘ഹ’യും ‘ക്ഷ’യും എന്ന രണ്ടു വർണങ്ങൾ പ്രസ്താവിതം. ഒരേ നാമമുള്ള രുദ്രന്മാർ ഭുവനങ്ങളോടുകൂടെ ഇപ്രകാരം ആകുന്നു।

Verse 3

प्रभवः समयः क्षुद्रो विमलः शिव इत्य् अपि घनौ निरञ्जनाकारौ स्वशिवौ दीप्तिकारणौ

അവൻ പ്രഭവൻ (മൂലം), സമയൻ (നിയമക്രമം), ക്ഷുദ്രൻ (സൂക്ഷ്മൻ), വിമലൻ (നിഷ്കളങ്കൻ), ശിവൻ (മംഗളകരൻ) എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ ഘനനും സർവ്വവ്യാപിയും, നിരഞ്ജനാകാരനും; സ്വശിവരൂപത്തിൽ സ്ഥാപിതനായി ദീപ്തിയുടെ കാരണമാണ്.

Verse 4

त्रिदशेश्वरनामा च त्रिदशः कालसज्ज्ञकः सूक्ष्माम्बुजेश्वरश्चेति रुद्राः शान्तौ प्रतिष्ठिताः

ശാന്തി-കർമ്മത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതരായ രുദ്രന്മാർ: ത്രിദശേശ്വരൻ എന്ന നാമധാരി ഒരാൾ, ത്രിദശൻ ഒരാൾ, കാലൻ എന്ന സംജ്ഞയുള്ള ഒരാൾ, കൂടാതെ സൂക്ഷ്മാംബുജേശ്വരൻ എന്ന മറ്റൊരാൾ।

Verse 5

व्योमव्यापिने व्योमव्याप्यरूपाय सर्वव्यापिने शिवाय अनन्ताय अनाथाय अनाश्रिताय ध्रुवाय शाश्वताय योगपीठसंस्थिताय नित्ययोगिने ध्यानाहारायेति द्वादशपादानि पुरुषः कवचौ मन्त्रौ वीजे विन्दूपकारकौ अलम्बुषायसानाड्यौ वायू कृकरकर्मकौ

ആകാശവ്യാപിയായ, ആകാശസദൃശമായ സർവ്വവ്യാപി രൂപമുള്ള, എല്ലാറ്റിലും വ്യാപിക്കുന്ന ശിവനു; അനന്തനു, അനാഥരുടെ രക്ഷകനു, നിരാശ്രിതനു, ധ്രുവനു, ശാശ്വതനു; യോഗപീഠത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ നിത്യയോഗിക്കു, ധ്യാനമേ ആഹാരമായവനു നമസ്കാരം. ഇവ പുരുഷന്റെ പന്ത്രണ്ട് ‘പാദങ്ങൾ’. രണ്ട് കവച-മന്ത്രങ്ങൾ; രണ്ട് ബീജങ്ങൾ ‘ബിന്ദു’യും ‘ഉപകാരക’വും. നാഡികൾ അലമ്പുഷാ, യശാ; വായുക്കൾ പ്രാണനും കൃകരനും—സ്വസ്വ പ്രവർത്തനങ്ങളോടെ.

Verse 6

इन्द्रिये त्वक्करावस्या स्पर्शस्तु विषयो मतः गुणौ स्पर्शनिनादौ द्वावेकः कारणमीश्वरः

ത്വക്‌ ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ വിഷയം സ്പർശം എന്നാണ് കരുതുന്നത്. അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ രണ്ട്—സ്പർശവും നിനാദവും (ശബ്ദം); ഏക പരമകാരണം ഈശ്വരൻ തന്നെയാണ്.

Verse 7

तुर्म्यावस्थेति शान्तिस्थं सम्भाव्य भुवनादिकं विदध्यात्ताडनं भेदं प्रवेशञ्च वियोजनं

‘തുര്മ്യാ-അവസ്ഥ’ എന്ന മന്ത്രസ്ഥിതിയെ ശാന്തിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നതായി ധ്യാനിച്ച്, ഭുവനാദി മണ്ഡലങ്ങളെ മനസ്സിൽ സംകല്പിച്ച്; തുടർന്ന് താഡന (പ്രേരണം/ആഘാതം), ഭേദ (വിഭേദനം), പ്രവേശ (പ്രവേശനം/ആവേശം), വിയോജന (വിച്ഛേദം) എന്നീ പ്രവർത്തനക്രിയകൾ നിർവഹിക്കണം.

Verse 8

आकृष्य ग्रहणं कुर्याच्छान्तेर्वदनसूत्रतः आत्मन्यारोप्य सङ्गृह्य कलां कुण्डे निवेशयेत्

അതിനെ സ്വയംവശത്തേക്ക് ആകർഷിച്ച്, ശാന്തി-കർമ്മത്തിലെ വദന-മന്ത്രസൂത്രപ്രകാരം ഗ്രഹിക്കണം. പിന്നെ അതിനെ സ്വയംമേൽ ആരോപിച്ച്, സമാഹരിച്ചു, ആ കല കുണ്ഡത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കണം.

Verse 9

ईशं तवाधिकारे ऽस्मिन् मुमुक्षुं दीक्षयाम्यहं भव्यं त्वयानुकूलेन कुर्यात् विज्ञापनामिति

ഹേ ഈശാ! ഈ വിഷയത്തിൽ നിങ്ങളുടെ അധികാരപരിധിയിൽ ഞാൻ ഈ മുമുക്ഷുവിനെ ദീക്ഷിപ്പിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ അനുകൂലതയാൽ മംഗളകരമായ കർമ്മം നടപ്പാകട്ടെ—ഇതാണ് ഔപചാരിക വിജ്ഞാപനം.

Verse 10

आवाहनादिकं पित्रोः शिष्यस्य ताडनादिकं अपाठः व्योमव्यापकरूपाय इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः व्योमरूपायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ध्यायपरायेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः व्यानाहारायेति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः भाव्यं त्वया च शुद्धेन इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः विधायादाय चैतन्यं विधिनाअत्मनि योजयेत्

ആവാഹനാദി പിതൃ-ബന്ധിത വിധികളും, ശിഷ്യന്റെ താഡനാദി ശാസനക്രിയകളും വിധിപൂർവ്വം നിർവഹിച്ചു, തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം ചൈതന്യ-തത്ത്വം സ്വീകരിച്ച് ആത്മാവിൽ യോജിപ്പിക്കണം.

Verse 11

पूर्ववत् पितृसंयोगं भावयित्वोद्भवाख्यया हृत्सम्पुटात्मवीजेन देवीगर्भे नियोजयेत्

മുന്‍പുപോലെ പിതൃ-തത്ത്വസംഗമം ഭാവന ചെയ്ത്, ‘ഉദ്ഭവാ’ എന്ന (മന്ത്ര/ശക്തി) മുഖേനയും ഹൃദയ-സമ്പുടത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആത്മ-ബീജത്താലും, ആ ശക്തിയെ ദേവീ-ഗർഭത്തിൽ നിയോഗിക്കണം.

Verse 12

देहोत्पत्तौ हृदा पञ्च शिरसा जन्महेतवे शिखया वाधिकाराय भोगाय कवचाणुना

ദേഹോത്പത്തിക്കായി ഹൃദയത്തിൽ അഞ്ചുതവണ (മന്ത്രവിനിയോഗം ചെയ്യണം); ജന്മഹേതുവിന് ശിരസ്സിൽ; അധികാരത്തിന് ശിഖയിൽ; ഭോഗത്തിന് കവച-മന്ത്രത്തിൽ; രക്ഷയ്ക്ക് അസ്ത്ര-മന്ത്രത്തിൽ വിനിയോഗിക്കണം.

Verse 13

लयाय शस्त्रमन्त्रेण श्रोतःशुद्धौ शिवेन च तत्त्वशुद्धौ हृदा ह्य् एवं गर्भाधानादि पूर्ववत्

ലയ (വിലയം) നേടുന്നതിനായി ശസ്ത്ര-മന്ത്രം, സ്രോതഃ-ശുദ്ധിക്കായി ശിവ-മന്ത്രം, തത്ത്വ-ശുദ്ധിക്കായി ഹൃദ്-മന്ത്രം പ്രയോഗിക്കണം. ഇങ്ങനെ ഗർഭാധാനാദി സംസ്കാരകർമ്മങ്ങൾ മുൻപറഞ്ഞ വിധിപ്രകാരം നടത്തണം.

Verse 14

वर्मणा पाशशैथिल्यं निष्कृत्यैवं शतं जपेत् मलशक्तितिरोधने शस्त्रेणाहुतिपञ्चकं

വർമ (കവച) മന്ത്രംകൊണ്ട് ബന്ധങ്ങൾ ശൈഥില്യമാക്കണം; പ്രായശ്ചിത്തമായി അതിനെ നൂറുതവണ ജപിക്കണം. മല-ശക്തികളുടെ തിരോധാന/നിവാരണത്തിനായി ശസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് അഞ്ചു ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം.

Verse 15

एवं पाशवियोगे ऽपि ततः सप्तास्त्रजप्तया छिन्द्यादस्त्रेण कर्तर्या पाशान्वीजवता यथा

ഇങ്ങനെ പാശ-വിയോഗ നടപടിയിലും, തുടർന്ന് അസ്ത്ര-മന്ത്രം ഏഴുതവണ ജപിച്ച്, ‘കർത്തരി’ രൂപത്തിലുള്ള അസ്ത്രംകൊണ്ട് പാശങ്ങളെ ഛേദിക്കണം—വേഗവും മൂർച്ചയും ഉള്ള ഉപകരണത്തോടെ മുറിക്കുന്നതുപോലെ.

Verse 16

ॐ हौं शान्तिकलापाशाय हः हूं फट् विसृज्य वर्तुलीकृत्य पाशमन्त्रेण पूर्ववत् घृतपूर्णे श्रुवे दत्वा कलास्त्रेणैव होमयेत्

“ഓം ഹൗം ശാന്തി-കലാപാശായ ഹഃ ഹൂം ഫട്” എന്നു ഉച്ചരിച്ച്, മന്ത്രശക്തി വിസർജിച്ച് വൃത്താകാരമാക്കി; തുടർന്ന് മുൻപുപോലെ പാശ-മന്ത്രം പ്രയോഗിച്ച്, ഘൃതപൂർണ്ണ ശ്രുവയിൽ (നെയ്യ്) വെച്ച്, കലാസ്ത്രം കൊണ്ടുതന്നെ ഹോമം നടത്തണം.

Verse 17

अस्त्रेण जुहुयात् पञ्च पाशाङ्कुशनिवृत्तये प्रायश्चित्तनिषेधाय दद्यादष्टाहुतीरथ

പാശവും അങ്കുശവും നീങ്ങുന്നതിനായി അസ്ത്ര-മന്ത്രംകൊണ്ട് അഞ്ചു ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് കൂടുതൽ പ്രായശ്ചിത്തം ആവശ്യമാകാതിരിക്കാനായി എട്ട് ആഹുതികൾ കൂടി അർപ്പിക്കണം.

Verse 18

ॐ हः अस्त्राय हूं फट् हृदेश्वरं समावाह्य कृत्वा पूजनतर्पणे विदधीत विधानेन तस्मै शुल्कसमर्पणं

“ഓം ഹഃ അസ്ത്രായ ഹൂം ഫട്” എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച് ഹൃദേശ്വരനെ ആവാഹനം ചെയ്ത്; തുടർന്ന് പൂജയും തർപ്പണവും നടത്തി, വിധിപ്രകാരം അദ്ദേഹത്തിന് യഥോചിത ശുൽകം (ദക്ഷിണ) സമർപ്പിക്കണം।

Verse 19

ॐ हां ईश्वर बुद्ध्यहङ्कारौ शुल्कं गृहाण स्वाहा निःशेषदग्धपाशस्य पशोरस्येश्वर त्वया न स्थेयं बन्धकत्वेन शिवाज्ञां श्रावयेदिति

“ഓം ഹാം। ഹേ ഈശ്വരാ, ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും രൂപമായ ശുൽകം സ്വീകരിക്കണമേ, സ്വാഹാ। പാശങ്ങൾ മുഴുവനായി ദഗ്ധമായ ഈ പശുവിനായി നീ ബന്ധകനായി നില്ക്കരുത്; പകരം ശിവാജ്ഞ പ്രസ്താവിക്കണം।”

Verse 20

एकं पाशवियोगार्थमिति ग, घ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्य् ऐमिति क, ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ओमिति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ यैमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विसृजेदीश्वरन्देवं रौद्रात्मानं नियोजयेत् ईषच्चन्द्रमिवात्मानं विधिनाअत्मनि योजयेत्

‘പാശവിയോഗാർത്ഥം ഒന്ന് (അക്ഷരം/സൂത്രം)’ എന്ന് ചില ഗ-ഘ ചിഹ്നിത പാഠപുസ്തകങ്ങൾ വായിക്കുന്നു; മറ്റു ക-ങ ചിഹ്നിതങ്ങളിൽ ‘ഓം ഹ്യ് ഐം’, ചില ഗ ചിഹ്നിതങ്ങളിൽ ‘ഓം’, ചില ഘ ചിഹ്നിതങ്ങളിൽ ‘ഓം യൈം’ എന്നും പാഠം. ഇങ്ങനെ ജപിച്ച് ഈശ്വരദേവനെ വിസർജ്ജിച്ച്, റൗദ്രാത്മസ്വഭാവത്തിലേക്ക് നിയോഗിക്കണം; വിധിപ്രകാരം മന്ദചന്ദ്രനെപ്പോലെ ആത്മാവിനെ ആത്മയിൽ യോജിപ്പിക്കണം।

Verse 21

सूत्रे संयोजयेदेनं शुद्धयोद्भवमुद्रया दद्यात् मूलेन शिष्यस्य शिरस्यमृतविन्दुकं

ശുദ്ധയോദ്ഭവ മുദ്രയാൽ അതിനെ സൂത്രത്തിൽ (യജ്ഞോപവീതത്തിൽ) ബന്ധിപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ശിഷ്യന്റെ ശിരസ്സിൽ അമൃതബിന്ദു നൽകണം।

Verse 22

विसृज्य पितरौ वह्नेः पूजितौ कुसुमादिभिः दद्यात् पूर्णां विधानज्ञो निःशेषविधिपूरणीं

അഗ്നിയിലെ രണ്ട് പിതൃസത്തകളെ പുഷ്പാദികളാൽ പൂജിച്ച് വിസർജ്ജിക്കണം; തുടർന്ന് വിധിജ്ഞൻ ‘പൂർണാ’ (സമാപന ആഹുതി) സമർപ്പിക്കണം, അത് എല്ലാ വിധികളെയും ശേഷമില്ലാതെ പൂർത്തിയാക്കുന്നു।

Verse 23

अस्यामपि विधातव्यं पूर्ववत्ताडनादिअकं स्ववीजन्तु विशेषः स्याच्छुद्धिः शान्तेरपीडिता

ഈ വിധിയിലും മുൻപുപോലെ താഡനാദി കർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കണം; എന്നാൽ പ്രത്യേകത സ്വകീയ ബീജമന്ത്രപ്രയോഗമാണ്. ഈ ശാന്തികർമ്മം മൂലം പീഡയില്ലാതെ ശുദ്ധി സിദ്ധിക്കുന്നു.