Adhyaya 297

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुरणे विषहृन्मन्त्रौषधं नाम षन्नवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ सप्तनवत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः गोनसादिचिकित्सा अग्निरुचाच गोनसादिचिकित्साञ्च वशिष्ठ शृणु वच्मि ते ह्रीं ह्रीं अमलपक्षि स्वाहा ताम्बूलखादनान्मन्त्री हरेन्मण्डलिनो विषं

ഇങ്ങനെ ആഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിൽ “വിഷഹൃൻ മന്ത്രൗഷധം” എന്ന 297-ാം അധ്യായം സമാപ്തം. ഇനി 298-ാം അധ്യായം—“ഗോനസാദി ചികിത്സ” ആരംഭം. അഗ്നി അരുളിച്ചെയ്തു—ഹേ വശിഷ്ഠ, കേൾക്കുക; ഗോനസ മുതലായ സർപ്പദംശനങ്ങളുടെ ചികിത്സ ഞാൻ പറയുന്നു. ‘ഹ്രീം ഹ്രീം അമലപക്ഷി സ്വാഹാ’ മന്ത്രം ജപിച്ച് താംബൂലം കഴിച്ചാൽ മണ്ഡലിന സർപ്പവിഷം നീങ്ങും.

Verse 2

लशुनं रामठफलं कुष्ठाग्निव्योषकं विषे स्नुहीक्षीरं गव्यघृतं पक्षं पीत्वाहिजे विषे

വിഷബാധയിൽ ലശുനം, രാമഠഫലം, കുഷ്ഠം, അഗ്നി (ചിത്രകം) എന്നിവയും ത്ര്യോഷം (ശുണ്ഠി-മരിചം-പിപ്പലി)യും പ്രയോഗിക്കണം. സർപ്പവിഷത്തിൽ സ്നുഹീ ക്ഷീരം പശുഘൃതവുമായി ചേർത്ത് പതിനഞ്ചുദിവസം കുടിച്ചാൽ വിഷം ശമിക്കും.

Verse 3

अथ राजिलदष्टे च पेया कृष्णा समैन्धवा आज्यक्षौद्रशकृत्तोयं पुरीतत्या विषापहं

ഇപ്പോൾ രാജിലാ സർപ്പദംശത്തിൽ കൃഷ്ണാ (കുരുമുളക്)യും സൈന്ധവലവണവും ചേർത്ത നേർത്ത പേയ നൽകണം. കൂടാതെ നെയ്യ്, തേൻ, ഗോമയജലം, പുരീതത്യാ എന്നിവ ചേർന്ന മിശ്രിതവും വിഷഹരം.

Verse 4

सकृष्णाखण्डदुग्धाज्यं पातव्यन्तेन माक्षिकं व्योषं पिच्छं विडालास्थि नकुलाङ्गरुहैः समैः

കൃഷ്ണാഖണ്ഡം (കറുത്ത പഞ്ചസാര), പാൽ, നെയ്യ് എന്നിവ ചേർത്ത് അതോടൊപ്പം തേൻ പാനം ചെയ്യണം. കൂടാതെ ത്രികടു/വ്യോഷം (ശുണ്ഠി-മരിചം-പിപ്പലി), പിച്ഛം (ഇറകിന്റെ മൃദുരോമം), പൂച്ചയുടെ അസ്ഥി, നകുലത്തിന്റെ (മംഗൂസ്) ദേഹരോമം—ഇവയെല്ലാം സമപ്രമാണത്തിൽ ചേർത്ത് പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 5

चूर्णितैर् मेषदुग्धाक्तैर् धूपः सर्वविषापहः रोमनिर्गुण्डिकाकोकवर्णैर् वा लशुनं समं

ആടിന്റെ പാലിൽ നനച്ച പൊടിച്ച ദ്രവ്യങ്ങളാൽ തയ്യാറാക്കിയ ധൂപം എല്ലാ തരത്തിലുള്ള വിഷവും ശമിപ്പിക്കുന്നു. അല്ലെങ്കിൽ റോമാ, നിർഗുണ്ഡികാ, കോകവർണം എന്നിവ സമഭാഗം എടുത്ത് തുല്യ അളവിൽ വെളുത്തുള്ളി ചേർത്ത് ധൂപം ചെയ്യണം.

Verse 6

मुनिपत्रैः कृतस्वेदं दष्टं काञ्चिकपाचितैः मूषिकाः षोडश प्रोक्ता रसङ्कार्पासजम्पिवेत्

മുനി-ഇലകളാൽ സ്വേദനം ചെയ്ത് കടിയേറ്റ സ്ഥലത്തെ ചികിത്സിക്കണം; കാഞ്ചിക (പുളിച്ച കഞ്ഞി/കിണ്വിത ദ്രവം)യിൽ പാകം ചെയ്ത ഔഷധം നൽകണം. മൂഷികയുടെ പതിനാറു വകഭേദങ്ങൾ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; കൂടാതെ കാർപാസവും ജംബുവും ചേർന്ന രസം കുടിപ്പിക്കണം.

Verse 7

सतैलं मूषिकार्तिघ्नं फलिनीकुसुमन्तथा सनागरगुडम्भक्ष्यं तद्विषारोचकापहं

എണ്ണയോടുകൂടെ സേവിച്ചാൽ ഇത് മൂഷികജന്യ വേദന ശമിപ്പിക്കുന്നു. അതുപോലെ ഫലിനീയുടെ പുഷ്പം ഉണക്കഇഞ്ചി (നാഗര)യും ശർക്കരയും ചേർത്ത് ഭക്ഷിച്ചാൽ ആ വിഷം മൂലമുള്ള അരുചി (ഭക്ഷണവിമുഖത) നീങ്ങുന്നു.

Verse 8

चिकित्सा विंषतिर्भूता लूताविषहरो गणः पद्मकं पाटली कुष्ठं नतमूशीरचन्दनं

ഇത് ഇരുപതു വിധത്തിലുള്ള ചികിത്സാക്രമമാണ്. ലൂതാവിഷം ശമിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധഗണം—പദ്മകം, പാടലീ, കുഷ്ഠം, നതം, ഉശീരം, ചന്ദനം—എന്നിവയാണ്.

Verse 9

निर्गुण्डी शारिवा शेलु लूतार्तं सेचयेज्जलैः गुञ्जानिर्गुण्डिकङ्कोलपर्णं शुण्ठी निशाद्वयं

ലൂതാദംശം ബാധിച്ച ഭാഗം നിർഗുണ്ഡീ, ശാരിവാ, ശേലു എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ജലത്തോടെ കഴുകി/സേചനം ചെയ്യണം. കൂടാതെ ഗുഞ്ജാ, നിർഗുണ്ഡികാ, കങ്കോലപത്രം, ശുണ്ഠി, നിശാദ്വയം (മഞ്ഞളും ദാരുഹരിദ്രയും) ചേർന്ന യോഗം പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 10

करञ्जास्थि च तत्पङ्कैः वृश्चिकार्तिहरं शृणु मञ्जिष्ठा चन्दनं व्योषपुष्पं शिरीषकौमुदं

ഇപ്പോൾ വൃശ്ചികദംശജന്യമായ വേദന ശമിപ്പിക്കുന്ന ഔഷധം കേൾക്കുക—കരഞ്ജബീജം/അസ്ഥി അതിന്റെ ലേപത്തോടുകൂടെ; കൂടാതെ മഞ്ജിഷ്ഠ, ചന്ദനം, വ്യോഷപുഷ്പം, ശിരീഷം, കൗമുദം।

Verse 11

संयोज्याश् चतुरो योगा लेपादौ वृश्चिकापहाः ॐ नमो भगवते रुद्राय चिवि छिन्द किरि भिन्द खड्गे न छेदय शूलेन भेदय चक्रेण दारय ॐ ह्रूं फट् मन्त्रेण मन्त्रितो देयो गर्धभादीन्निकृन्तति

നാലു യോഗങ്ങൾ ചേർത്ത് ലേപാദി രൂപത്തിൽ പ്രയോഗിച്ചാൽ വൃശ്ചികവിഷം ശമിക്കും. മന്ത്രം—“ॐ നമോ ഭഗവതേ രുദ്രായ; ചിവി, ഛിന്ദ, കിരി, ഭിന്ദ; ഖഡ്ഗേന ഛേദയ, ശൂലേന ഭേദയ, ചക്രേണ ദാരയ—ॐ ഹ്രൂം ഫട്।” ഈ മന്ത്രംകൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിത ഔഷധം നൽകിയാൽ വൃശ്ചികാദിജന്യ ബാധ മുറിഞ്ഞുപോകും.

Verse 12

त्रिफलोशीरमुस्ताम्बुमांसीपद्मकचन्दनं अजाक्षीरेण पानादेर्गर्धभादेर्विषं हरेत्

ത്രിഫല, ഉശീര, മുഷ്ടാ, അംബു (ശീതല ജലസിദ്ധം), മാംസീ, പദ്മക, ചന്ദനം—ഇവയെ ആട്ടിൻപാലോടുകൂടെ പാനാദിയായി നൽകിയാൽ ഗർധഭാദി ജീവികളുടെ കടിയാൽ/ദംശത്താൽ ഉണ്ടായ വിഷം നീങ്ങും.

Verse 13

हरेत् शिरीषपञ्चाङ्गं व्योषं शतपदीविषं सकन्धरं शिरीषास्थि हरेदुन्दूरजं विषं

ശിരീഷത്തിന്റെ പഞ്ചാംഗം, വ്യോഷം, ശതപദി-വിഷഹര ഔഷധം എന്നിവ പ്രയോഗിക്കണം; കൂടാതെ സകന്ധരവും ശിരീഷ അസ്ഥി/ബീജവും നൽകണം—ഇവ എലി/മൂഷികജന്യ വിഷം നീക്കും.

Verse 14

व्योषं ससर्पिः पिण्डीतमूलमस्य विषं हरेत् तत्पक्षैर् इति ज , ञ , ट च चिरि इति ज क्षारव्योषवचाडिङ्गुविडङ्गं सैन्धवन्नतं

നെയ്യോടുകൂടിയ വ്യോഷവും ഇടിച്ച വേറും നൽകിയാൽ ഈ വിഷം ശമിക്കും. ഈ വിഷത്തിനായി ‘ജ, ഞ, ട’ എന്ന ഗണ-സൂചനയും ‘ചിരി’ എന്ന നിർദ്ദേശവും പറയുന്നു. ക്ഷാരസിദ്ധത്തിൽ വ്യോഷം, വചാ, ഡിങ്ങു/ഹിങ്ങു, വിഡംഗം, സൈന്ധവം (ശിലാലവണം) എന്നിവയും ‘ന്നത’ ഔഷധവും ചേർത്ത് പ്രതിവിഷമായി വിധിക്കുന്നു.

Verse 15

अम्बष्ठातिबलाकुष्ठं सर्वकीटविषं हरेत् यष्टिव्योषगुडक्षीरयोगः शूनो विषापहः

അംബഷ്ഠാ, അതിബലാ, കുഷ്ഠം എന്നിവയുടെ സംയോഗം എല്ലാ കീടവിഷവും നീക്കുന്നു. യഷ്ടി, ത്രികടു, ശർക്കര, പാൽ ചേർന്ന യോഗം ശോഥത്തിനും വിഷത്തിനും പ്രതിവിഷമാണ്.

Verse 16

ॐ सुभद्रायै नमः ॐ सुप्रभायै नमः यान्यौषधानि गृह्यन्ते विधानेन विना जनैः

ॐ സുഭദ്രായൈ നമഃ; ॐ സുപ്രഭായൈ നമഃ। വിധാനമില്ലാതെ ജനങ്ങൾ ശേഖരിക്കുന്ന ഔഷധികൾ—

Verse 17

तेषां वीजन्त्व्या ग्राह्यमिति ब्रह्माब्रवीच्च ताम् ताम्प्रणम्यौषधीम्पश्चात् यवान् प्रक्षिप्य मुष्टिना

ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു—“അവയെ വീജനമാക്കി കൊണ്ടു ഗ്രഹിക്കണം.” പിന്നെ ഓരോ ഔഷധിക്കും പ്രണാമം ചെയ്ത്, ശേഷം മുഷ്ടിഭര യവം അർപ്പിക്കണം.

Verse 18

दश जप्त्वा मन्त्रमिदं नमस्कुर्यात्तदौषधं त्वामुद्धराम्यूर्ध्वनेत्रामनेनैव च भक्षयेत्

ഈ മന്ത്രം പത്ത് പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് നമസ്കരിക്കണം. തുടർന്ന് ആ ഔഷധിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്—“ഹേ ഊർധ്വനേത്രാ ഔഷധീ, നിന്നെ ഞാൻ ഉദ്ധരിക്കുന്നു (എടുക്കുന്നു),” എന്നു പറഞ്ഞ്, അതേ മന്ത്രവിധിയോടെ ഭക്ഷിക്കണം.

Verse 19

नमः पुरुषसिंहाय नमो गोपालकाय च आत्मनैवाभिजानाति रणे कृष्णपराजयं

പുരുഷസിംഹനായ നൃസിംഹനു നമസ്കാരം; ഗോപാലകനും നമസ്കാരം. അവൻ സ്വയം തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ പരാജയം അറിയുന്നു.

Verse 20

एतेन सत्यवाक्येन अगदो मे ऽस्तु सिध्यतु नमो वैदूर्यमाते तन्न रक्ष मां सर्वविषेभ्यो गौरि गान्धारि चाण्डालि मातङ्गिनि स्वाहा हरिमाये औषधादौ प्रयोक्तव्यो मन्त्रो ऽयं स्थावरे विषे

ഈ സത്യവാക്യത്തിന്റെ ബലത്തിൽ എന്റെ അഗദം (വിഷനാശിനി) സിദ്ധിക്കട്ടെ. ഹേ വൈദൂര്യമാതാ, നമസ്കാരം; സർവ്വവിഷങ്ങളിൽ നിന്നു എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. ഹേ ഗൗരി, ഗാന്ധാരി, ചാണ്ഡാളി, മാതംഗിനി—സ്വാഹാ! ഹേ ഹരിമായേ—സ്ഥാവര (നിർജ്ജീവ) വിഷത്തിൽ ഔഷധാദികളിൽ ഈ മന്ത്രം പ്രയോഗയോഗ്യം.

Verse 21

भुक्तमात्रे स्थिते ज्वाले पद्मं शीताम्बुसेवितं पाययेत्सघृतं क्षौद्रं विषञ्चेत्तदनन्तरं

ഭക്ഷിച്ചതിന് ഉടൻ തന്നെ ദാഹം തുടങ്ങുമ്പോൾ, തണുത്ത വെള്ളത്തിൽ സംസ്‌കരിച്ച പദ്മം നെയ്യും തേനും ചേർത്ത് കുടിപ്പിക്കണം; തുടർന്ന് വിധിപ്രകാരം വിഷചികിത്സ നടത്തണം.