Adhyaya 282

Verse 1

इत्य् आग्नेये महापुराणे वृक्षायुर्वेदो नामैकाशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः अथ द्व्यशीत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः नानारोगहराण्यौषधानि धन्वन्तरिर् उवाच सिंही शटी निशायुग्मं वत्सकं क्वाथसेवनं शिशोः सर्वातिसारेषु स्तन्यदोषेषु शस्यते

ഇങ്ങനെ അഗ്നേയ മഹാപുരാണത്തിൽ ‘വൃക്ഷായുർവേദം’ എന്ന 281-ാം അധ്യായം. ഇനി 282-ാം അധ്യായം—‘നാനാരോഗഹര ഔഷധങ്ങൾ’ ആരംഭിക്കുന്നു. ധന്വന്തരി പറഞ്ഞു: സിംഹീ, ശടി, നിശായുഗ്മം (മഞ്ഞൾ, ദാരുഹരിദ്ര) എന്നിവയും വത്സകവും ചേർത്ത ക്വാഥം ശിശുവിന്റെ എല്ലാ അതിസാരങ്ങളിലും, മാതൃസ്തന്യദോഷജന്യ വ്യാധികളിലും ശുപാർശ ചെയ്യപ്പെടുന്നു।

Verse 2

शृङ्गीं सकृष्णातिविषां चूर्णितां मधुना लिहेत् एका चातिविशा काशच्छर्दिज्वरहरी शिशोः

ശൃംഗീ കൃഷ്ണയും അതിവിഷയും ചേർത്ത് പൊടിച്ച് തേൻ ചേർത്ത് നക്കിക്കൊടുക്കണം. അതിവിഷ മാത്രം പോലും ശിശുവിലെ ചുമ, ഛർദ്ദി, ജ്വരം എന്നിവ നീക്കുന്നു।

Verse 3

बालैः सेव्या वचा साज्या सदुग्धा वाथ तैलयुक् यष्टिकां शङ्खपुष्पीं वा बालः क्षीरान्वितां पिवेत्

കുട്ടികൾക്കായി വചാ (വച) നെയ്യിൽ കലർത്തി, നല്ല പാലോടെയോ എണ്ണ ചേർത്തോ നൽകണം. അല്ലെങ്കിൽ കുട്ടി യഷ്ടികാ (യഷ്ടിമധു) അല്ലെങ്കിൽ ശംഖപുഷ്പി പാലോടൊപ്പം കുടിക്കട്ടെ.

Verse 4

वाग्रूपसम्पद्युक्तायुर्मेधाश्रीर्वर्धते शिशोः वचाह्यग्निशिखावासाशुण्ठीकृष्णानिशागदं

ശിശുവിന് വാക്ശക്തി, രൂപസമ്പത്ത്, സമൃദ്ധി, ആയുസ്സ്, മേധ, ശ്രീ എന്നിവ വർധിക്കുന്നു. വചാ, അഗ്നിശിഖാ, വാസാ, ശുണ്ഠി, കൃഷ്ണാ, നിശാ—ഈ രോഗനിവാരക ഔഷധങ്ങളുടെ ഉപയോഗം കൊണ്ടാണ് ഇത്.

Verse 5

सयष्टिसैन्धवं बालः प्रातर्मेधाकरं पिवेत् देवदारुमहाशिग्रुफलत्रयपयोमुचां

കുട്ടി പ്രഭാതത്തിൽ യഷ്ടിമധുവിനോടൊപ്പം സൈന്ധവം (ശിലാലവണം) ചേർത്ത മേധാവർധക യോഗം കുടിക്കണം. അതുപോലെ ദേവദാരു, മഹാശിഗ്രു, ഫലത്രയം (ത്രിഫല) പയോമുചാ മുതലായവയുടെ മേധ്യപ്രയോഗങ്ങളും വിധിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 6

क्वाथः सकृष्णा मृद्वीका कल्कः सर्वान् कृमीन्हरेत् त्रिफलाभृङ्गविश्वानां रसेषु मधुसर्पिषोः

കൃഷ്ണാ (പിപ്പലി)യും മൃദ്വീകാ (ഉണക്ക മുന്തിരി)യും ചേർത്ത ക്വാഥവും കല്കപ്രയോഗവും എല്ലാ കൃമികളെയും നശിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ത്രിഫല, ഭൃംഗ (ഭൃംഗരാജ) വിശ്വാ (ഉണക്ക ഇഞ്ചി) എന്നിവയുടെ രസങ്ങളിൽ തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് സേവിക്കണം.

Verse 7

मेषीक्षीरे च गोमूत्रे सिक्तं रोगे हितं शिशोः नासारक्तहरो नस्याद्दुर्वारस इहोत्तमः

രോഗാവസ്ഥയിൽ ശിശുവിന് ആട്ടിൻപാലിലും ഗോമൂത്രത്തിലും സിക്തം (നനച്ച/സംസേചിത) ചെയ്ത പ്രയോഗം ഹിതകരമാണ്. മൂക്കിൽ നിന്നുള്ള രക്തസ്രാവം നീക്കാൻ നസ്യമായി ദുർവാരസം ഇവിടെ ഉത്തമമെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 8

लशुनार्द्रकशिग्रूणां रसः कर्णस्य पूरणम् तैलमार्द्रकजात्यं वा शूलहा चौष्ठरोगनुत्

വെളുത്തുള്ളി, പച്ച ഇഞ്ചി, ശിഗ്രു (മുരിങ്ങ) എന്നിവയുടെ പിഴിഞ്ഞ നീര് ചെവിയിൽ നിറയ്ക്കുന്നത് വിധേയമാണ്. അല്ലെങ്കിൽ ഇഞ്ചി‑സിദ്ധമായ എണ്ണ ഉപയോഗിക്കാം; അത് ചെവിവേദന ശമിപ്പിക്കുകയും അധരരോഗങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 9

सिंही षष्टीति ख शूलहा इत्य् अत्र पुंस्त्वनिर्देश आर्षः मूत्रहा शोषरोगनुदिति ञ जातीपत्रं फलं व्योषं कवलं मूत्रकं निशा दुग्धक्वाथे ऽभयाकल्के सिद्धं तैलं द्विजार्तिनुत्

‘സിംഹീ ഷഷ്ടീ’ (ഖ) സൂത്രത്തിൽ ‘ശൂലഹാ’ എന്ന പദത്തിലെ പുംലിംഗ നിർദ്ദേശം ആർ‍ഷ (പ്രാചീന) പ്രയോഗമാണ്; ‘മൂത്രഹാ, ശോഷരോഗനുത്’ (ഞ) എന്നിടത്തും അതുപോലെ. ഇനി ഔഷധം—ജാതീപത്രം, ഫലം (ഏലക്ക), വ്യോഷം (ത്രികടു), കവല, മൂത്രകം, നിശാ (മഞ്ഞൾ) എന്നിവ അഭയാ (ഹരീതകി)യുടെ കല്കത്തോടൊപ്പം പാലിന്റെ ക്വാഥത്തിൽ തൈലം സിദ്ധമാക്കിയാൽ, ആ ഔഷധതൈലം ദ്വിജരുടെ പീഡകൾ ശമിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 10

धान्याम्बु नारिकेलं गोमूत्रं क्रमूकविश्वयुक् क्वाथितं कबलं कार्यमधिजिह्वाधिशान्तये

ധാന്യാംബു (അരി കഴുകിയ വെള്ളം)യും നാരികേലജലവും, ഗോമൂത്രത്തോടൊപ്പം, ക്രമൂക (പാക്ക്)യും വിശ്വാ (ഉണങ്ങിയ ഇഞ്ചി)യും ചേർത്ത് തിളപ്പിക്കണം. അതുകൊണ്ട് കബലം (ഗണ്ഡൂഷ/കുളുക്ക്) ചെയ്താൽ നാവിന്റെയും അതിന്റെ മേൽഭാഗത്തിന്റെയും വ്യാധികൾ ശമിക്കും.

Verse 11

साधितं लाङ्गलीकल्के तैलं निर्गुण्डिकारसैः गण्डमालागलगण्डौ नाशयेन्नस्यकर्मणा

ലാങ്ഗലീയുടെ കല്കവും നിർഗുണ്ഡിയുടെ നീരും ചേർത്ത് സിദ്ധമാക്കിയ തൈലം നസ്യകർമ്മമായി പ്രയോഗിച്ചാൽ ഗണ്ഡമാല (ഗ്രന്ഥിവീക്കം)യും ഗലഗണ്ഡ (കണ്ഠഗണ്ഠി/ഗോയിറ്റർ)യും നശിക്കും.

Verse 12

पल्लवैर् अर्कपूतीकस्नुहीरुग्घातजातिकैः उद्वर्तयेत् सगोमूत्रः सर्वत्वग्दोषनाशनैः

അർക്ക, പൂതീക, സ്നൂഹീ, രുഗ്ഘാത, ജാതി എന്നിവയുടെ ഇളം പല്ലവങ്ങൾ കൊണ്ടു (പൊടി/ലേപം) തയ്യാറാക്കി ഗോമൂത്രം ചേർത്ത് ഉദ്വർത്തനം (ദേഹമർദ്ദനം) ചെയ്യണം; ഇത് എല്ലാ ത്വക്‌ദോഷങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 13

वाकुची सतिला भुक्ता वत्सरात् कुष्ठनाशनी पथ्या भल्लातकी तैलगुडपिण्डी तु कुष्ठजित्

വാകുചി എള്ളിനോടുകൂടെ ആഹാരമായി കഴിച്ചാൽ കുഷ്ഠം (ദീർഘകാല ചർമ്മരോഗം) നശിക്കും; ഒരു വർഷം തുടർച്ചയായി സേവിച്ചാൽ അത് ഉറച്ച ചികിത്സയായി ഫലിക്കും. അതുപോലെ പഥ്യാ (ഹരീതകി) ഭല്ലാതകത്തോടൊപ്പം എണ്ണയും ശർക്കരയും ചേർത്ത് പിണ്ഡിയായി തയ്യാറാക്കി കഴിച്ചാൽ കുഷ്ഠജയം ലഭിക്കും.

Verse 14

पूतीकवह्निरजनी त्रिफलाव्योषचूर्णयुक् तक्रं गुदाङ्कुरे पेयं भक्ष्या वा सगुडाभया

ഗുദാങ്കുരം (അർശസ്/മൂലവ്യാധി) ഉള്ളപ്പോൾ പൂതീക, വഹ്നി, രജനി, ത്രിഫല, വ്യോഷം എന്നിവയുടെ ചൂർണം ചേർത്ത തക്രം (മോരു) കുടിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ശർക്കരയോടുകൂടെ അഭയാ (ഹരീതകി) കഴിക്കണം.

Verse 15

फलदार्वीविषाणान्तु क्वाथो धात्रीरसो ऽथवा पातव्यो रजनीकल्कः क्षौद्राक्षौद्रप्रमेहिणा

ക്ഷൗദ്ര-ക്ഷൗദ്ര (തേൻ അല്ലെങ്കിൽ കരിമ്പിൻ നീർ പോലെയുള്ള) പ്രമേഹമുള്ള രോഗി ഫലദാർവീയും വിഷാണവും ചേർന്ന ക്വാഥം അല്ലെങ്കിൽ ധാത്രി (ആമലകി) രസം കുടിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ രജനി (മഞ്ഞൾ) കല്കം സേവിക്കണം.

Verse 16

वासागर्भो व्याधिघातक्वाथ एरण्डतैलयुक् वातशोणितहृत् पानात् पिप्पली स्यात् प्लीहाहरी

രസസഹിതമായ വാസാ (വാസാഗർഭ)യും ‘വ്യാധിഘാത’ ക്വാഥവും എരണ്ടെണ്ണയോടുകൂടെ കുടിച്ചാൽ വാത-ശോണിതം (വാതജന്യ രക്തവികാരം) ശമിക്കും. പിപ്പലി പ്ലീഹാരോഗഹരിയെന്ന് പ്രസിദ്ധം.

Verse 17

सेव्या जठरिणा कृष्णा स्नुक्षीरवहुभाविता पयो वा रच्यदन्त्याग्निविडङ्गव्योषकल्कयुक्

ജഠരരോഗമുള്ളവന് കൃഷ്ണാ (കുരുമുളക്) സ്നുക്ഷീരം (സ്നുഹിയുടെ ക്ഷീരം/പാൽ) കൊണ്ട് പലവട്ടം ഭാവിതമാക്കി നൽകണം; അല്ലെങ്കിൽ ദന്ത്യാഗ്നി, വിഡംഗ, വ്യോഷം എന്നിവയുടെ കല്കം ചേർത്ത പാൽ നൽകണം.

Verse 18

ग्रन्थिकोग्राभया कृष्णा विडङ्गाक्ता घृते स्थिता सांसन्तक्रं ग्रहण्यर्शःपाण्डुगुल्मकृमीन् हरेत्

ഗ്രന്ഥികാ, ഉഗ്രാ, അഭയാ, കൃഷ്ണാ (പിപ്പലി) എന്നിവയും വിഡംഗവും നെയ്യിൽ സിദ്ധമാക്കി, നന്നായി പുളിച്ച മോര് കൂടെ നൽകുമ്പോൾ ഗ്രഹണി ദോഷം, അർശസ്, പാണ്ഡു, ഗുല്മം, ആന്ത്രകൃമികൾ എന്നിവ ശമിക്കുന്നു।

Verse 19

फलत्रयामृता वासा तिक्तभूनिम्बजस् तथा क्वाथः समाक्षिको हन्यात् पाण्डुरोगं सकामलं

ത്രിഫല, ഗുഡൂചി, വാസ, തിക്തഭൂനിംബ എന്നിവയുടെ കഷായം തേൻ ചേർത്ത് കഴിച്ചാൽ പാണ്ഡുരോഗവും കാമലയും (മഞ്ഞപ്പിത്തം) നശിക്കുന്നു।

Verse 20

रक्तपित्ती पिवेद्वासासुरसं ससितं मधु वरीद्राक्षाबलाशुण्ठीसाधितं वा पयः पृथक्

രക്തപിത്തമുള്ള രോഗി വാസയുടെ നീര് പഞ്ചസാരയും തേനും ചേർത്ത് കുടിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ വരി, ദ്രാക്ഷ, ബല, ശുണ്ഠി എന്നിവ ചേർത്ത് വേറെയായി സിദ്ധമാക്കിയ പാൽ കുടിക്കണം।

Verse 21

वरी विदारी पथ्या बलात्रयं सवासकं श्वदंष्ट्रामधुसर्पिर्भ्यामालिहेत् क्षयरोगवान्

ക്ഷയരോഗിയ്ക്ക് വരി, വിദാരി, പഥ്യ, ബലാത്രയം, വാസകം എന്നിവ ശ്വദംഷ്ട്രയോടൊപ്പം തേനും നെയ്യും ചേർത്ത് ലേഹ്യമായി നക്കി കഴിക്കണം।

Verse 22

पथ्याशिग्रुकरञ्जार्कत्वक्सारं मधुसिन्धुमत् समूत्रं विद्रधिं हन्ति परिपाकाय तन्त्रजित्

പഥ്യാ (ഹരീതകി), ശിഗ്രു, കരഞ്ഞ, അർക്കത്വക്‌സാരം എന്നിവ തേനും സൈന്ധവവും ചേർത്ത്, മൂത്രസഹിതം പ്രയോഗിച്ചാൽ വിദ്രധി (ആഴത്തിലുള്ള പുണ്ണ്/അബ്സസ്) നശിക്കുന്നു; വീക്കം പരിപാകം (പാകം) വരാൻ ഇത് നൽകുന്നു।

Verse 23

त्रिवृता जीवती दन्ती मञ्जिष्ठा शर्वरीद्वयं तार्क्षजं निम्बपत्रञ्च लेपः शस्तो भगन्दरे

ത്രിവൃതാ, ജീവതി, ദന്തി, മഞ്ജിഷ്ഠാ, ശർവരിദ്വയം, താർക്ഷജം, വേപ്പില എന്നിവ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേപം ഭഗന്ദര (ഫിസ്റ്റുല) രോഗത്തിൽ ശസ്തമാണ്।

Verse 24

रुग्घातजनीलाक्षाचूर्णाजक्षौद्रसंयुता वासोवत्तिर्व्रणे योज्या शोधनी गतिनाशनी

രുഗ്ഘാതജവും നീലാക്ഷയും പൊടിച്ച് തേൻ ചേർത്ത് വസ്ത്രവത്തിയായി മുറിവിൽ വെക്കണം; അത് മുറിവ് ശോധനം ചെയ്ത് രോഗത്തിന്റെ പടരുന്ന ഗതി നശിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 25

श्यामायष्टिनिशालोध्रपद्मकोत्पलचन्दनैः समरीचैः शृतं तैलं क्षीरे स्याद्ब्रणरोहणं

ശ്യാമാ, യഷ്ടി (അതിമധുരം), നിശാ (മഞ്ഞൾ), ലോധ്ര, പദ്മക, ഉത്പല, ചന്ദനം, മറിയ്ച എന്നിവ ചേർത്ത് പാലിൽ ശൃതമാക്കിയ തൈലം വ്രണരോഹണകരമാണ്।

Verse 26

श्रीकार्पासदलैर् भस्मफलोपलवणा निशा तत्पिण्डीस्वेदनं ताम्रे सतैलं स्यात् क्षतौषधं

ശ്രീകാർപാസ ദളങ്ങൾ, ഭസ്മം, ഫലം, ഉപലവണ, നിശാ എന്നിവ ചേർത്ത് പിണ്ഡീ-സ്വേദനം ഒരുക്കണം; താമ്രപാത്രത്തിൽ സംസ്‌കരിച്ച് തൈലത്തോടൊപ്പം ഉപയോഗിച്ചാൽ അത് ക്ഷത (മുറിവ്) ഔഷധമാകും।

Verse 27

कुम्भीसारं पयोयुक्तं वह्निदग्धं व्रणे लिपेत् तदेव नाशयेत्सेकान्नारिकेलरजोघृतम्

കുംഭിയുടെ ഉള്ള്സാരം പാലിൽ ചേർത്ത് അഗ്നിയിൽ ചൂടാക്കി മുറിവിൽ ലേപിക്കണം; അതേ അവസ്ഥ തേങ്ങാരജം (പൊടി/പരാഗം)യും ഘൃതവും ചേർത്ത മിശ്രിതം കൊണ്ട് സേചനം ചെയ്താൽ ശമിക്കും।

Verse 28

विष्वाजमोदसिन्धूत्थचिञ्चात्वग्भिः समाभया तक्रेणोष्णाम्बुना वाथ पीतातीसारनाशनी

വിഷ്വാ, അജമോദാ, സൈന്ധവം (കല്ലുപ്പ്), പുളിമരത്തിന്റെ തൊലി എന്നിവയും സമമാത്രയിൽ അഭയ (ഹരീതകി)യും ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ഔഷധം മോര് അല്ലെങ്കിൽ ചൂടുവെള്ളം കൂടെ കഴിച്ചാൽ അതിസാരം നശിക്കുന്നു।

Verse 29

वत्सकातिविषाविश्वविल्लमुस्तशृतं जलं सामे पुराणे ऽतीसारे सामृक्शूले च पाययेत्

വത്സക, അതിവിഷാ, വിഷ്വാ, വില്ല (വീലാ) എന്നിവയും മുഷ്തയും ചേർത്ത് കഷായമാക്കിയ വെള്ളം—ആമയുക്തമോ ദീർഘകാലമോ ആയ അതിസാരത്തിലും, ശ്ലേഷ്മ/രക്തസഹിത ശൂലം (ആമൃക്-ശൂലം) ഉണ്ടെങ്കിൽ പോലും രോഗിക്ക് കുടിപ്പിക്കണം।

Verse 30

अङ्गारदग्धं सुगतं सिन्धुमुष्णाम्बुना पिवेत् शूलवानथ वा तद्धि सिन्धुहिंगुकणाभया

ശൂലം ഉള്ളവൻ അങ്കാരത്തിൽ ചുട്ട ശുദ്ധ സൈന്ധവം ചൂടുവെള്ളത്തോടൊപ്പം കുടിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ ആ ശൂലത്തിന് സൈന്ധവം, ഹിംഗു, കണ (പിപ്പലി) എന്നിവയും അഭയയും ചേർന്ന യോഗവും ഉത്തമം.

Verse 31

कटुरोहोत्कणातङ्कलाजचूर्णं मधुप्लुतं कटुरोहोत्पलातङ्कलाजचूर्णमिति ट वस्त्रच्छिद्रगतं वक्त्रे न्यस्तं तृष्णां विनाशयेत्

കടുരോഹ, ഉത്കണാ, ടങ്ക, ലാജ എന്നിവയുടെ ചൂർണം തേൻ ചേർത്ത് നനച്ച്—അല്ലെങ്കിൽ കടുരോഹ, ഉത്പല, ടങ്ക, ലാജ ചൂർണം—രന്ധ്രമുള്ള തുണിയിൽ വെച്ച് വായിൽ വെച്ചാൽ അതിതൃഷ്ണ നശിക്കും।

Verse 32

पाठादार्वीजातिदलं द्राक्षामूलफलत्रयैः साधितं समधु क्वाथं कवलं मुखपापहृत्

പാഠാ, ദാർവീ, ജാതി (മുല്ല) ഇലകൾ; ദ്രാക്ഷ, മൂലം, ഫലത്രയം (ത്രിഫല) എന്നിവയോടെ കഷായമാക്കി, തേൻ ചേർത്ത് കവള (ഗാർഗിൾ) ചെയ്താൽ വായിലെ ദോഷം/അശുദ്ധി നീങ്ങുന്നു।

Verse 33

कृष्णातिविषतिक्तेन्द्रदारूपाठापयोमुचां क्वाथो मूत्रे शृतः क्षौद्री सर्वकण्ठगदापहः

കൃഷ്ണാ (പിപ്പലി), അതിവിഷ, തിക്ത ഔഷധങ്ങൾ, ഇന്ദ്രദാരു, പാഠാ, പയോമുച എന്നിവയുടെ ക്വാഥം മൂത്രത്തിൽ വേവിച്ച് തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ കണ്ഠരോഗങ്ങൾ എല്ലാം ശമിക്കുന്നു।

Verse 34

पथ्यागोक्षुरदुस्पर्शराजवृक्षशिलाभिदां कषायः समधुः पीतो मूत्रकृच्छ्रं व्यपोहति

പഥ്യ, ഗോക്ഷുര, ദുസ്പർശ, രാജവൃക്ഷ, ശിലാഭിദ എന്നിവയുടെ കഷായം തേൻ ചേർത്ത് കുടിച്ചാൽ മൂത്രകൃച്ഛ്രം (കഷ്ടമുള്ള മൂത്രവിസർജനം) മാറുന്നു।

Verse 35

वंशत्वग्वरुणक्वाथः शर्कराश्मविघातनः शाखोटक्वाथसक्षौद्रक्षीराशी श्लीपदी भवेत्

വംശത്വക് (മുളയുടെ തൊലി)യും വരുണയും ചേർന്ന ക്വാഥം ശർക്കര/അശ്മരി (ഗ്രാവൽ, മൂത്രക്കല്ല്) പൊടിച്ചുമാറ്റുന്നു. ശ്ലീപദം (എലിഫന്റിയാസിസ്) ഉള്ളവർ ശാകോട്ട ക്വാഥം തേനും പാലും ചേർത്ത് ആഹാരനിയമത്തോടെ സ്വീകരിക്കണം।

Verse 36

मासार्कत्वक्पयस्तैलं मधुसिक्तञ्च सैन्धवं पादरोगं हरेत्सर्पिर्जालकुक्कुटजं तथा

മാഷ (ഉഴുന്ന്), അർക്കത്തിന്റെ തൊലി, പാൽ എന്നിവ ചേർത്ത് സിദ്ധമാക്കിയ എണ്ണയിൽ തേനും സൈന്ധവവും (കല്ലുപ്പ്) ചേർത്ത് ഉപയോഗിച്ചാൽ പാദരോഗങ്ങൾ മാറും; ജാലകുക്കുടത്തിൽ നിന്നുള്ള നെയ്യും പാദവ്യാധി ശമിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 37

शुण्ठीसीवर्चलाहिङ्गुचूर्णं शूण्ठीरसैर् घृतम् रुजं हरेदथ क्वाथो विद्धि बद्धाग्निसाधने

ശുണ്ഠി, സീവർച്ചല (കറുത്ത ഉപ്പ്) എന്നിവയും ഹിംഗും ചേർത്ത ചൂർണം ശുണ്ഠിരസത്തിൽ കലക്കി നെയ്യോടുകൂടെ നൽകിയാൽ വേദന ശമിക്കുന്നു. ഈ ക്വാഥപ്രയോഗം ബദ്ധാഗ്നി (ദമിച്ച ജഠരാഗ്നി) ശമിപ്പിക്കാൻ ഉള്ളതെന്ന് അറിക।

Verse 38

सौवर्चलाग्निहिङ्गूनां सदीप्यानां रसैर् युतं विडदीप्यकयुक्तं वा तक्रं गुल्मातुरः पिवेत्

ഗുല്മരോഗം ബാധിച്ച രോഗി സൗവർചല (കറുത്ത ഉപ്പ്), പിപ്പലി, ഹിംഗു മുതലായ ദീപനദ്രവ്യങ്ങളുടെ രസങ്ങൾ ചേർത്ത മോര് കുടിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ വിഡയും ദീപ്യകവും ചേർത്ത മോര് കുടിക്കാം।

Verse 39

धात्रीपटोलमुद्गानां क्वाथः साज्यो विसर्पहा शुण्ठीदारुनवाक्षीरक्वाथो मूत्रान्वितो ऽपरः

ധാത്രി (നെല്ലിക്ക), പട്ടോല, മുദ്ഗ (പച്ചമൂങ്ങ) എന്നിവയുടെ ക്വാഥം നെയ്യോടുകൂടെ കഴിച്ചാൽ വിസർപ്പ നശിക്കും. മറ്റൊരു ഔഷധം—ശുണ്ഠി, ദാരുണവാ, പാൽ ക്വാഥം മൂത്രത്തോടുകൂടെ നൽകണം।

Verse 40

सव्योषायोरजःक्षारः फलक्वाथश् च शोथहृत् गुडशिग्रुत्रिवृद्धिश् च सैन्धवानां रजोयुतः

ശുണ്ഠിയും പിപ്പലിയും ചേർന്ന ചൂർണം-ക്ഷാരം, കൂടാതെ ഫലങ്ങളുടെ ക്വാഥം—ഇവ ശോഥം (വീക്കം) അകറ്റുന്നു. അതുപോലെ ശർക്കരയിൽ ശിഗ്രുവും ത്രിവൃതും ചേർത്ത്, സൈന്ധവലവണചൂർണത്തോടുകൂടെ നൽകിയാൽ വീക്കം ശമിക്കും।

Verse 41

त्रिवृताफलकक्वाथः सगुडः स्याद्विरेचनः वचाफलकषायोत्थं पयो वमनकृभवेत्

ത്രിവൃതഫലത്തിന്റെ ക്വാഥം ശർക്കരയോടുകൂടെ കഴിച്ചാൽ വിരേചനം (വിസർജനം) ഉണ്ടാകും. വചയും ഫലവും ക്വാഥമാക്കി അതിൽ തയ്യാറാക്കിയ പാൽ വമനകരം (ഛർദ്ദി ഉളവാക്കുന്നത്) ആകുന്നു।

Verse 42

त्रिफलायाः पलशतं पृथग्भृङ्गजभावितम् द्राक्षामृतफलत्रयैर् इति ञ , ट च विडङ्गं लोहचूर्णञ्च दशभागसमन्वितम्

ത്രിഫലയുടെ നൂറ് പല (ഓരോ ഭാഗവും) തേൻ ചേർത്ത് ഭാവിതം (സംസ്കരിച്ചത്) ആക്കണം. തുടർന്ന് ദ്രാക്ഷ, അമൃതാ (ഗുഡൂചി) എന്നിവയും ‘ഫലത്രയം’യും ചേർത്ത്, വിഡംഗവും ലോഹചൂർണവും—ഇവ രണ്ടും ഓരോന്നും പത്തിലൊന്ന് അളവിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് സ്വീകരിക്കണം।

Verse 43

शतावरीगुडुच्यग्निपलानां शतविंशतिः मध्वाज्यतिलजैर् लिह्याद्बलीपलितवर्जितः

ശതാവരി, ഗുഡൂചി, അഗ്നി (ചിത്രക) എന്നിവയുടെ നൂറ്റി ഇരുപത് പല എടുത്ത് തേൻ, നെയ്യ്, എള്ളുപദാർത്ഥങ്ങൾ എന്നിവയോടെ കലർത്തി ലേഹ്യമായി നക്കിസേവിക്കണം; ഇതാൽ ചുളിവും നരയും അകറ്റപ്പെടും।

Verse 44

शतमब्दं हि जीवेत सर्वरोगविवर्जितः त्रिफला सर्वरोगघ्नी समधुः शर्क्वरान्विता

നിശ്ചയമായും മനുഷ്യൻ സർവ്വരോഗവിവർജിതനായി നൂറു വർഷം ജീവിക്കാം. തേൻ സഹിതവും ശർക്കര ചേർത്തും സേവിക്കുന്ന ത്രിഫല സർവ്വരോഗനാശിനിയാണ്।

Verse 45

सितामधुघृतैर् युक्ता सकृष्णा त्रिफला तथा पथ्याचित्रकशुण्ठाश् च गुडुचीमुषलीरजः

ശർക്കര, തേൻ, നെയ്യ് എന്നിവയോടെ—കൃഷ്ണാ (പിപ്പലി) സഹിതം—ത്രിഫല; കൂടാതെ പഥ്യാ (ഹരീതകി), ചിത്രക, ശുണ്ഠി, ഗുഡൂചി, മുഷലീ-രജസ് (പൊടി) എന്നിവ ചേർന്ന ഔഷധയോഗം।

Verse 46

सगुडं भक्षितं रोगहरं त्रिशतवर्षकृत् किञ्चिच्चूर्णं जवापुष्पं पिण्डितं विसृजेज्जले

ശർക്കരക്കട്ട (ഗുഡം) സഹിതം ഭക്ഷിച്ചാൽ ഇത് രോഗഹരവും, മൂന്നു നൂറു വർഷം ജീവിച്ചവനോടു തുല്യമായ ഫലപ്രദത നൽകുന്നതുമെന്നു പറയുന്നു. ജവാപുഷ്പത്തിന്റെ അല്പം ചൂർണം പിണ്ഡമാക്കി വെള്ളത്തിൽ വിസർജിക്കണം।

Verse 47

तैलं भवेद् घृताकारं किञ्चिच्चूर्णं जलान्वितं धूपार्थं दृश्यते चित्रं वृषदंशजरायुना

എണ്ണയെ നെയ്യുപോലെ കട്ടിയാക്കണം; അല്പം ചൂർണം വെള്ളം ചേർത്ത്—ഇത് ധൂപാർത്ഥം (ധൂമനം)ക്കായി—വൃഷദംശ-ജരായു (വൃഷ/കാളയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഝില്ലി/അപര) സഹിതം പ്രത്യേക പ്രയോഗമായി കാണപ്പെടുന്നു।

Verse 48

पुनर्माक्षिकधूपेन दृश्यते तद्यथा पुरा कर्पूरजलकाभेकतैलं पाटलिमूलयुक्

വീണ്ടും മാക്ഷിക (തേനീച്ചമോം) ധൂപം കൊടുത്താൽ അത് മുൻപുപോലെ ദൃശ്യമാകും. അതുപോലെ കർപ്പൂരജലത്തിൽ സിദ്ധമായ അഭിഷേകതൈലത്തിൽ പാടലി മൂലവും ചേർത്ത് പ്രയോഗിക്കണം.

Verse 49

पिष्ट्वा लिप्य पदे द्वे च चरेदङ्गारके नरः तृणौत्थानादिकं व्यूह्य दर्शयन्वै कुतूहलं

ദ്രവ്യം അരച്ച് ഇരുകാലിലും ലേപിച്ച് മനുഷ്യൻ ജ്വലിക്കുന്ന അങ്കാരങ്ങളിൽ നടക്കണം. തൃണോത്ഥാനം മുതലായവ വ്യൂഹമായി ക്രമപ്പെടുത്തി അവൻ തീർച്ചയായും ഒരു കൗതുകം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 50

विषग्रहरुजध्वंसक्षुद्रनर्म च कामिकं तत्ते षट्कर्मकं प्रोक्तं सिद्धिद्वयसमाश्रयं

വിഷനിവാരണം, ഗ്രഹപീഡ, വേദനാനാശം, (ഹാനികര സ്വാധീനങ്ങളുടെ) ധ്വംസനം, ക്ഷുദ്രനർമം (ചെറു മായാകൗശലങ്ങൾ), കൂടാതെ കാമികം (ആകർഷണ/കാമ്യകർമ്മം)—ഇവയാണ് നിനക്കായി പ്രസ്താവിച്ച ഷട്കർമ്മങ്ങൾ; ഇവ ദ്വിവിധ സിദ്ധിയുടെ ആശ്രയത്തിലാണ്.

Verse 51

मन्त्रध्यानौषधिकथामुद्रेज्या यत्र मुष्टयः चतुर्वर्गफलं प्रोक्तं यः पठेत्स दिवं व्रजेत्

മന്ത്രജപം, ധ്യാനം, ഔഷധകഥനം, മുദ്രാപൂജ—മുഷ്ടി മുദ്രകളടക്കം—എവിടെ ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നു, കൂടാതെ ചതുര്വർഗഫലം പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; അത് പാരായണം ചെയ്യുന്നവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.