Adhyaya 33

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये अष्टचत्वारिंशत्संस्कारकथनं नाम द्वात्रिंशो ऽध्यायः अथ त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः पवित्रारोहणविधानं अग्निर् उवाच पवित्रारोहणं वक्ष्ये वर्षपूजाकलं हरेः आषाढादौ कार्तिकान्ते प्रतिपद्वनदा तिथिः

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ അഗ്നിപുരാണത്തിൽ ‘അഷ്ടചത്വാരിംശത് സംസ്കാരകഥനം’ എന്ന മുപ്പത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി മുപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം ‘പവിത്രാരോഹണവിധാനം’ ആരംഭിക്കുന്നു. അഗ്നി പറഞ്ഞു—ഹരിയുടെ വാർഷിക പൂജയ്ക്ക് യോജ്യമായ കാലത്ത് പവിത്രാരോഹണത്തിന്റെ വിധി ഞാൻ വിവരിക്കുന്നു; ആഷാഢാരംഭം മുതൽ കാർത്തികാന്തം വരെ പ്രതിപദാ തിഥി അനുയോജ്യം.

Verse 2

श्रिया गौर्या गणेशस्य सरस्वत्या गुहस्य च मार्तण्डमातृदुर्गाणां नागर्षिहरिमन्मथैः

ശ്രീ (ലക്ഷ്മി)യും ഗൗരിയും സഹിതം, ഗണേശൻ, സരസ്വതി, ഗുഹൻ (സ്കന്ദൻ) എന്നിവരോടൊപ്പം; മാർത്തണ്ഡൻ (സൂര്യൻ), മാതൃഗണം, ദുർഗ എന്നിവരോടൊപ്പം—നാഗങ്ങൾ, ഋഷികൾ, ഹരി (വിഷ്ണു), മന്മഥൻ (കാമൻ) എന്നിവരുമായി കൂടി.

Verse 3

शिवस्य ब्रह्मणस्तद्वद्द्वितीयादितिथेः क्रमात् यस्य देवस्य यो भक्तः पवित्रा तस्य सा तिथिः

ശിവനും ബ്രഹ്മാവിനും likewise ദ്വിതീയാ തിഥി മുതൽ തുടർന്നുള്ള ക്രമപ്രകാരം അനുഷ്ഠാനം നടത്തണം. ആരെന്ത് ദേവന്റെ ഭക്തനോ, അവനു ആ (ബന്ധപ്പെട്ട) തിഥിയേ പവിത്രദായിനി.

Verse 4

आरोहणे तुल्यविधिः पृथक् मन्त्रादिकं यदि वर्धते तिथिरिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः सौवर्णे राजतं ताम्रं नेत्रकार्पासिकादिकं

ആരോഹണത്തിൽ വിധി ഒരുപോലെയാണ്; എന്നാൽ മന്ത്രാദികൾ വേർതിരിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ചിഹ്നിത പാണ്ഡുലിപിയിലെ പാഠം ‘വർധതേ തിഥിഃ’ എന്നാണ്. സ്വർണ്ണത്തിന് പകരം വെള്ളിയും ചെമ്പും (ഉപയോഗിക്കാം); കൂടാതെ നേത്ര-കാർപ്പാസിക (പഞ്ഞിവത്തി) മുതലായ ഉപകരണങ്ങളും.

Verse 5

ब्राह्मण्या कर्तितं सूत्रं तदलाभे तु संस्कृतं त्रिगुणं त्रिगुणीकृत्य तेन कुर्यात् पवित्रकं

ബ്രാഹ്മണീ (ബ്രാഹ്മണ സ്ത്രീ) നൂലെടുത്ത് നെയ്ത സൂത്രം ഉപയോഗിക്കണം; അത് ലഭ്യമല്ലെങ്കിൽ വിധിപൂർവ്വം സംസ്കൃത (ശുദ്ധീകരിച്ച/അഭിമന്ത്രിത) സൂത്രം സ്വീകരിക്കണം. അതിനെ മൂന്നു മടക്കി, വീണ്ടും ത്രിഗുണീകരിച്ച് (ഒമ്പതു മടക്കം) അതുകൊണ്ട് പവിത്രകം നിർമ്മിക്കണം.

Verse 6

अष्तोत्तरशतादूर्ध्वं तदर्धं चोत्तमादिकं क्रियालोपाविघातार्थं यत्त्वयाभिहितं प्रभो

പ്രഭോ! നിങ്ങൾ അരുളിച്ചെയ്തത്—എണ്ണം 108-നെക്കാൾ മേലായിരിക്കണം; ‘ഉത്തമ’ മുതലായ ശ്രേണിയിൽ നിന്ന് അതിന്റെ പകുതിയും സ്വീകരിക്കാം—ഇത് കർമ്മനിർവഹണത്തിൽ ലോപവും വിഘ്നവും ഒഴിവാക്കുന്നതിനാണ്.

Verse 7

मया तत् क्रियते देव यथा यत्र पावित्रकं अविघ्नं तु भवेदत्र कुरु नाथ जयाव्यय

ദേവാ! ഇവിടെ പവിത്രകകർമ്മം യഥാവിധിയും യഥായോഗ്യവും ആകേണ്ടതുപോലെ ഞാൻ അത് ചെയ്യും; അതുവഴി ഈ പാവിത്ര്യം ഇവിടെ വിഘ്നമില്ലാതെ സിദ്ധിക്കട്ടെ. നാഥാ, ജയാവ്യയാ! ഇവിടെ അങ്ങനെ തന്നെ അനുഗ്രഹിക്കണമേ.

Verse 8

प्रार्थ्य तन्मण्डलायादौ गायत्र्या बन्धयेन्नरः ॐ नारायणाय विद्महे वासुदेवाय धीमहि

ആ മണ്ഡലത്തെ ആദ്യം പ്രാർത്ഥിച്ച് ആവാഹനം ചെയ്ത്, പിന്നെ ഗായത്രിയാൽ അതിനെ ബന്ധിച്ച്/സ്ഥിരപ്പെടുത്തണം—“ഓം നാരായണായ വിദ്മഹേ, വാസുദേവായ ധീമഹി।”

Verse 9

तन्नो विष्णुः प्रचोदयात् देवदेवानुरूपतः जानूरुनाभिनामान्तं प्रतिमासु पवित्रकं

ദേവദേവനോട് അനുയോജ്യനായ വിഷ്ണു നമ്മെ പ്രചോദിപ്പിക്കട്ടെ. പ്രതിമകളിൽ പവിത്രകം മുട്ട്, തുട, നാഭി, പിന്നെ ‘നാമ’-അന്ത പ്രദേശം (അഥവാ കഴുത്ത്/മുകള്ഭാഗം) വരെ വ്യാപിപ്പിക്കണം.

Verse 10

पादान्ता वनमाला स्यादष्टोत्त्रसहस्रतः माला तु कल्पसाध्यं वा द्विगुणं षोडशाङ्गुलात्

ആയിരത്തി എട്ട് എണ്ണമുള്ള വനമാല പാദാന്തം വരെ തൂങ്ങണം. ജപമാല കല്പവിധിപ്രകാരം നിർമ്മിക്കണം; അല്ലെങ്കിൽ അതിന്റെ നീളം പതിനാറ് അങ്കുലത്തിന്റെ ഇരട്ടിയായിരിക്കണം.

Verse 11

कर्णिका केशरं पत्रं मन्त्राद्यं मण्डलान्तकं मण्डलाङ्गुलमात्रैकचक्राब्जाद्यौ पवित्रकं

കർണിക, കേശര, പത്രം എന്നിവ വിന്യസിക്കണം; മന്ത്രം ആദിയിൽ സ്ഥാപിച്ച് അവസാനം മണ്ഡലം സമാപിപ്പിക്കണം. പവിത്രകം ഒരു അങ്കുല അളവുള്ള ഏകചക്ര താമര (ചക്രാബ്ജ) മുതലായ രൂപങ്ങളാൽ മണ്ഡലരൂപത്തിൽ നിർമ്മിക്കണം.

Verse 12

स्थण्डिले ऽङ्गुलमानेन आत्मनः सप्तविंशतिः आचार्याणां च सूत्राणि पितृमात्रादिपुस्तके

സ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ സ്വന്തം അങ്കുലമാനപ്രകാരം ഇരുപത്തേഴു അളവുകൾ ഉണ്ടാകും. കൂടാതെ ആചാര്യരുടെ സൂത്രങ്ങൾ പിതാവ്, മാതാവ് മുതലായവയിൽ ആരംഭിക്കുന്ന ഗ്രന്ഥത്തിൽ നോക്കി സ്വീകരിക്കുകയോ രേഖപ്പെടുത്തുകയോ വേണം.

Verse 13

नाभ्यन्तं द्वादशग्रन्थिं तथा गन्धपवित्रके द्व्यङ्गुलात् कल्पनादौ द्विर्माला चाष्टोत्तरं शतं

ജപസൂത്രി നാഭിവരെ പന്ത്രണ്ട് ഗ്രന്ഥികൾ (കെട്ടുകൾ) ഉള്ളതാകണം; സുഗന്ധപവിത്രകത്തിലും അതേവിധം. ക്രമീകരണത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രണ്ട് അങ്കുല അളവ് പാലിക്കണം; മാല ഇരട്ടിയായി നൂറ്റെട്ട് എണ്ണമാകണം.

Verse 14

अथवार्कचतुर्विंशषड्त्रिंशन्मालिका द्विजः अनामामध्यमाङ्गुष्ठैर् मन्दाद्यैः मालिकार्थिभिः

ഇപ്പോൾ, ഹേ ദ്വിജാ! അർക്ക-പ്രകാരമുള്ള മാലികയ്ക്ക് ഇരുപത്തിനാലും മുപ്പത്താറും മാത്ര/പ്രമാണങ്ങളുണ്ട്. മന്ദ മുതലായ അങ്കുലമാനങ്ങൾ അനുസരിച്ച്, അനാമിക, മധ്യമ, അങ്കുഷ്ഠം എന്നിവകൊണ്ട് എണ്ണി, മാലികയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അതിനെ ഗ്രഹിച്ച് നിർമ്മിക്കണം.

Verse 15

माला स्यादष्टोत्तरसहस्रशः इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः गदाद्यमिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः चक्राङ्गदौ पवित्रके इति घ, चिह्नितपुतकपाठः मन्दादौ इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः मन्द्राद्यैर् इति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः कनिष्टादौ द्वादश वा ग्रन्थयः स्युः पवित्रके रवेः कुम्भहुताशादेः सम्भवे विष्णुवन्मतम्

മാല 1008 ജപ-എണ്ണത്തോടെ ഉണ്ടാകാം. പവിത്രകത്തിൽ ഗദാ മുതലായ ചിഹ്നങ്ങളും, ചക്രവും അങ്കദവും എന്ന ചിഹ്നങ്ങളും ഉണ്ടായിരിക്കണം. കനിഷ്ഠക്രമം മുതൽ പവിത്രകത്തിൽ പന്ത്രണ്ട് ഗ്രന്ഥികൾ (കെട്ടുകൾ) ഉണ്ടായിരിക്കണം. രവി, കുംഭം, ഹുതാശൻ (അഗ്നി) മുതലായവർക്കായി പവിത്രകം ഒരുക്കുമ്പോൾ വിധി വിഷ്ണുവിധിയോടു സമമാണെന്ന് കരുതുന്നു.

Verse 16

पीठस्य पीठमानं स्यान्मेखलान्ते च कुण्डकं यथाशक्ति सूत्रग्रन्थिपरिचारेथ वैष्णवे

പീഠത്തിന്റെ അളവ് പീഠവിധി പ്രകാരം ആയിരിക്കണം; മേഖലയുടെ അറ്റത്ത് ചെറിയ കുണ്ഡകം ഉണ്ടായിരിക്കണം. വൈഷ്ണവവിധിയിൽ യഥാശക്തി സൂത്രവും അതിലെ ഗ്രന്ഥികളും (കെട്ടുകളും) ശരിയായി പരിചരിക്കണം.

Verse 17

सूत्राणि वा सप्तदश सूत्रेण त्रिविभक्तके रोचनागुरुकर्पूरहरिद्राकुङ्कुमादिभिः

അല്ലെങ്കിൽ പതിനേഴു സൂത്രങ്ങൾ (നൂൽ) ഒരുക്കുക. മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ച സൂത്രത്തിൽ ഗോറോചന, അഗരു, കർപ്പൂരം, മഞ്ഞൾ, കുങ്കുമം (കേസരം) മുതലായ ദ്രവ്യങ്ങളാൽ സംസ്കാരം (ലേപനം/രഞ്ജനം) ചെയ്യണം.

Verse 18

रञ्जयेच्चन्दनाद्यैर् वा स्नानसन्ध्यादिकृन्नरः एकादश्यां यागगृहे भगवन्तं हरिं जयेत्

അല്ലെങ്കിൽ ചന്ദനം മുതലായവ കൊണ്ട് ലേപനം/രഞ്ജനം ചെയ്ത്, സ്നാനം-സന്ധ്യാദി അനുഷ്ഠിക്കുന്ന പുരുഷൻ ഏകാദശിയിൽ യാഗഗൃഹത്തിൽ ഭഗവാൻ ഹരിയെ ആരാധിക്കണം.

Verse 19

समस्तपरिवाराय बलिं पीठे समर्चयेत् क्ष्यौं क्षेत्रपालाय द्वारान्ते द्वारोपरि तथा श्रियं

സമസ്ത പരിചാരശക്തികളോടുകൂടിയ ദേവതയ്ക്കായി പീഠത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം ബലി അർപ്പിക്കണം. ‘ക്ഷ്യൗം’ മന്ത്രം ചൊല്ലി വാതിലിൽ ക്ഷേത്രപാലനെ പൂജിക്കണം; അതുപോലെ വാതിലിന് മുകളിലായി ശ്രീദേവിയെയും പൂജിക്കണം.

Verse 20

धात्रे दक्षे विधात्रे च गङ्गाञ्च यमुनां तथा शङ्खपद्मनिधी पूज्य मध्ये वास्त्वपसारणं सारङ्गायेति भूतानां भूतशुद्धिं स्थितश् चरेत्

ധാത്രി, ദക്ഷ, വിധാത്രി, കൂടാതെ ഗംഗ‑യമുനയും ശംഖ‑പദ്മ നിധി‑ദേവതകളെയും പൂജിച്ച്, ഗൃഹ/സ്ഥലത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ നിന്നുകൊണ്ട് ‘വാസ്ത്വപസാരണ’ എന്ന കര്‍മ്മം ആചരിക്കണം. ‘സാരംഗായേ’ മന്ത്രം ജപിച്ച് ഭൂതശുദ്ധി നടത്തി വിഘ്നകര സാന്നിധ്യങ്ങൾ നീക്കണം.

Verse 21

फट् ह्रूनिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः ह्रूं इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः फट् ह्रीमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रां हः फट् इति ग, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः पञ्चोद्घातैर् गन्धतन्मात्ररूपं भूमिमण्डलं चतुरस्रञ्च पीतञ्च कठिनं वज्रलाञ्छितम्

(പാഠഭേദങ്ങൾ:) ‘ഫട് ഹ്രൂം’—ഒരു ചിഹ്നിത പാഠത്തിൽ; ‘ഓം ഹ്രാം ഹഃ ഹ്രൂം’—മറ്റൊന്നിൽ; ‘ഓം ഹ്രാം ഹഃ ഫട് ഹ്രീം’—ഒരു പാഠത്തിൽ; ‘ഓം ഹ്രാം ഹഃ ഫട്’—മറ്റൊന്നിൽ. (പ്രധാന മന്ത്രം:) ‘ഓം ഹ്രൂം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം—നമഃ, ശബ്ദ‑തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.’ അഞ്ചു ‘ഉദ്ഘാത’ ഉച്ചാരണങ്ങളാൽ ഗന്ധ‑തന്മാത്രാരൂപ ഭൂമിമണ്ഡലം ധ്യാനിക്കണം—മഞ്ഞ, ചതുരം, കഠിനം, വജ്ര‑ലാഞ്ഛിതം.

Verse 22

इन्द्राधिदैवतं पादयुग्ममध्यगतं स्मरेत् शुद्धञ्च रसतन्मात्रं प्रविलिप्याथ संहरेत् रसमात्ररूपमात्रे क्रमेणानेन पूजकः

പൂജകൻ ഇന്ദ്രനെ അധിദേവതയായി പാദയുഗ്മത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥിതനായി സ്മരിക്കണം. തുടർന്ന് ശുദ്ധ രസ‑തന്മാത്രയെ മാനസികമായി സ്ഥാപിച്ച് (ലേപനം പോലെ) വീണ്ടും ലയിപ്പിക്കണം. ഈ ക്രമത്തിൽ രസ‑തന്മാത്ര‑മാത്രത്തിൽ നിന്ന് രൂപ‑തന്മാത്ര‑മാത്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങണം.

Verse 23

ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं रसतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रीं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः जानुनाभिमध्यगतं श्वेतं वै पद्मलाञ्छितं शुक्लवर्णं चार्धचन्द्रं ध्यायेद्वरुणदैवतं

‘ഓം ഹ്രീം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം—നമഃ, രസ‑തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.’ ‘ഓം ഹ്രൂം ഹഃ ഫട്—നമഃ, രൂപ‑തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.’ ‘ഓം ഹ്രീം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം—നമഃ, സ്പർശ‑തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.’ ‘ഓം ഹ്രീം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം—നമഃ, ശബ്ദ‑തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു.’ തുടർന്ന് മുട്ടുകളും നാഭിയും ഇടയിലുള്ള പ്രദേശത്ത് സ്ഥിതനായ, ശ്വേത, പദ്മ‑ലാഞ്ഛിത, പ്രകാശമുള്ള ശുക്ലവർണ്ണവും അർദ്ധചന്ദ്രധാരിയും ആയ വരുണദേവനെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 24

चतुर्भिश् च तदुद्घातैः शुद्धं तद्रसमात्रकं संहरेद्रूपतन्मात्रै रूपमात्रे च संहरेत्

അതിന്റെ നാലു ‘ഉദ്ഘാത’ പ്രക്രിയകളാൽ ആ തത്ത്വം ശുദ്ധമായി രസ‑മാത്രമായി ശേഷിക്കുന്നു. തുടർന്ന് അതിനെ രൂപ‑തന്മാത്രയിൽ ലയിപ്പിക്കുകയും, പിന്നെ രൂപ‑മാത്രത്തിലേക്കും ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യണം.

Verse 25

ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं रूपतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रूं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः इति त्रिभिस्तदुद्घातैस्त्रिकोणं वह्निमण्डलम् नाभिकण्ठमध्यगतं रक्तं स्वस्तिकलाञ्छितं

“ഓം ഹ്രൂം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— രൂപ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” “ഓം ഹ്രൂം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— സ്പർശ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” “ഓം ഹ്രൂം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— ശബ്ദ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” ഈ മൂന്ന് ഉദ്ഘാതങ്ങളാൽ നാഭി–കണ്ഠ മദ്ധ്യേ സ്ഥിതമായ, രക്തവർണ്ണ, സ്വസ്തികചിഹ്നിത ത്രികോണമയ അഗ്നി-മണ്ഡലം ധ്യാനിക്കണം।

Verse 26

ध्यात्वानलाधिदैवन्तच्छुद्धं स्पर्शे लयं नयत् , चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रं हः फट् हूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पद्मासनमध्यगतमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं स्पर्शतन्मात्रं संहरामि नमः ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः कण्ठनासामध्यगतं वृत्तं वै वायुमण्डलम्

അഗ്നിയുടെ അധിദേവതയെ ശുദ്ധമായി ധ്യാനിച്ച് അതിനെ സ്പർശ-തത്ത്വത്തിൽ ലയിപ്പിക്കണം। (പാഠാന്തരം: “ഓം ഹ്രം ഹഃ ഫട് ഹൂം”; കൂടാതെ “പദ്മാസനത്തിന്റെ മദ്ധ്യേ സ്ഥിതം”।) “ഓം ഹ്രൗം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— സ്പർശ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” “ഓം ഹ്രൗം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— ശബ്ദ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” കണ്ഠവും നാസയും തമ്മിലുള്ള വൃത്താകാര പ്രദേശം തന്നെയാണ് വായു-മണ്ഡലം।

Verse 27

द्विरुद्घातैर् धूम्रवर्णं ध्यायेच्छुद्धेन्दुलाञ्छितम् स्पर्शमात्रं शब्दमात्रैः संहरेद्ध्यानयोगतः

ദ്വി-ഉദ്ഘാതങ്ങളാൽ ധൂമ്രവർണ്ണവും ശുദ്ധചന്ദ്രചിഹ്നിതവുമായ (അന്തര്ലക്ഷണം) ധ്യാനിക്കണം; ധ്യാനയോഗത്താൽ സ്പർശമാത്രയെ ശബ്ദമാത്രയിൽ ലയിപ്പിക്കണം।

Verse 28

ॐ ह्रौं हः फट् ह्रूं शब्दतन्मात्रं संहरामि नमः एकोद्घातेन चाकाशं शुद्धस्फटिकसन्निभम् नासापुटशिखान्तस्थमाकाशमुपसंहरेत्

“ഓം ഹ്രൗം ഹഃ ഫട് ഹ്രൂം— ശബ്ദ-തന്മാത്രയെ ലയിപ്പിക്കുന്നു; നമഃ।” തുടർന്ന് ഏക ഉദ്ഘാതത്തോടെ ശുദ്ധസ്ഫടികസദൃശമായി ദീപ്തമായ ആകാശ-തത്ത്വത്തെ, നാസാപുടത്തിന്റെ ശിഖരാന്തത്തിൽ സ്ഥിതമായതിനെ, ഉപസംഹരിക്കണം (ലയിപ്പിക്കണം)।

Verse 29

शोषणाद्यैर् देहशुद्धिं कुर्यादेवम् क्रमात्ततः शुष्कं कलेवरं ध्यायेत् पादाद्यञ्च शिखान्तकम्

‘ശോഷണ’ മുതലായ ക്രിയകളാൽ ഇങ്ങനെ ക്രമമായി ദേഹശുദ്ധി വരുത്തണം। തുടർന്ന് ദേഹത്തെ ശുഷ്കം (നിർജലം) എന്നു ഭാവിച്ച്, പാദം മുതൽ ശിഖാന്തം വരെ ധ്യാനിക്കണം।

Verse 30

यं वीजेन वं वीजेन ज्वालामालासमायुतम् देहं रमित्यनेनैव ब्रह्मरन्ध्राद्विनिर्गतम्

‘യം’ ‘വം’ എന്ന ബീജാക്ഷരങ്ങളാൽ ദേഹം ജ്വാലാമാലാസമന്വിതമായി ധ്യാനിക്കണം; അതുപോലെ ‘രം’ എന്ന മന്ത്രോച്ചാരണത്താൽ പ്രാണൻ/ആത്മാവ് ബ്രഹ്മരന്ധ്രം (ശിരോരന്ധ്രം) വഴി പുറത്തേക്ക് പുറപ്പെടുന്നു।

Verse 31

विन्दुन्ध्यात्वा चामृतस्य तेन भस्मकलेवरम् सम्प्लावयेल्लमित्यस्मात् देहं सम्पाद्य दिव्यकम्

അമൃതസ്വരൂപമായ ബിന്ദുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, ആ അമൃതംകൊണ്ട് ഭസ്മസദൃശമായ ദേഹത്തെ പൂർണ്ണമായി പ്ലാവിതം (ശുദ്ധീകരിച്ച് വ്യാപിപ്പിച്ച്) ചെയ്യണം; തുടർന്ന് ‘ലം’ അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് ദിവ്യദേഹം നിർമ്മിക്കണം।

Verse 32

न्यासं कृत्वा करे देहे मानसं यागमाचरेत् विष्णुं साङ्गं हृदि पद्मे मानसैः कुसुमादिभिः

കൈയിലും ദേഹത്തിലും ന്യാസം ചെയ്ത് മാനസയാഗം ആചരിക്കണം; ഹൃദയപദ്മത്തിൽ സാംഗനായ വിഷ്ണുവിനെ മാനസിക പുഷ്പാദി അർപ്പണങ്ങളാൽ പൂജിക്കണം।

Verse 33

मूलमन्त्रेण देवेशम्प्रार्चयेद्भुक्तिमुक्तिदम् स्वागतं देवदेवेश सन्निधौ भव केशव

മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് ദേവേശനായ, ഭുക്തിയും മുക്തിയും നൽകുന്നവനെ വിധിപൂർവ്വം ആരാധിക്കണം: “സ്വാഗതം ദേവദേവേശ; സന്നിധൗ ഭവ, കേശവ” എന്നു।

Verse 34

गृहाण मानसीं पूजां यथार्थं परिभाविताम् आधारशक्तिः कूर्माथ पूज्योनन्तो मही ततः

യഥാർത്ഥമായി പരിഭാവിതമായ ഈ മാനസപൂജ സ്വീകരിക്കണമേ. (ധ്യാനക്രമത്തിൽ) ആദ്യം ആധാരശക്തി, തുടർന്ന് കൂർമ, പിന്നെ പൂജ്യനായ അനന്തൻ, അതിനുശേഷം മഹീ (ഭൂമി) വരുന്നു।

Verse 35

मध्येग्न्यादौ च धर्माद्या अधर्मादीन्द्रमुख्यगम् फट् क्रूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ क्षौं हः फट् क्रूमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ज्वालामालासमप्रभमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः यथास्वमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः धर्मादीनिन्द्रादौ विपरीतकानिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः सत्त्वादि मध्ये पद्मञ्च मायाविद्याख्यतत्त्वके

മദ്ധ്യത്തിൽ—അഗ്നി മുതലായി—ധർമ്മാദി ഗുണങ്ങളെ ന്യാസിക്കണം; ഇന്ദ്രാദി പ്രധാന ദേവതകളുടെ പ്രദേശത്ത് അധർമ്മാദികളെ വിപരീതക്രമത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം. ചില പാണ്ഡുലിപികളിൽ മന്ത്രപാഠം “ഫട് ക്രൂം” എന്നും “ഓം ക്ഷൗം ഹഃ ഫട് ക്രൂം” എന്നും ചിഹ്നിതമാണ്; ചിലവയിൽ “ജ്വാലാമാലാസമ പ്രഭ” എന്നും “യഥാസ്വ സ്ഥാനേ” എന്നും കൂടി കാണുന്നു. സത്ത്വാദി ഗുണങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ, മായാ/വിദ്യാ എന്ന തത്ത്വത്തിൽ പദ്മം സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 36

कालतत्त्वञ्च सूर्यादिमण्डलं पक्षिराजकः मध्ये ततश् च वायव्यादीशान्ता गुरुपङ्क्तिकाः

കാലതത്ത്വവും സൂര്യാദി ഗ്രഹമണ്ഡലവും ന്യാസിക്കണം. മദ്ധ്യത്തിൽ പക്ഷിരാജൻ ഗരുഡൻ; തുടർന്ന് വായവ്യ (വടക്ക്-പടിഞ്ഞാറ്) മുതൽ ഈശാന (വടക്ക്-കിഴക്ക്) വരെ ഗുരുപങ്ക്തികൾ.

Verse 37

गणः सरस्वती पूज्या नारदो नलकूवरः गुरुर्गुरुपादुका च परो गुरुश् च पादुका

ഗണൻ പൂജ്യൻ; സരസ്വതിയും പൂജ്യയാണ്; നാരദനും നലകൂവരനും കൂടെ. ഗുരു, ഗുരുപാദുക, പരമഗുരു, (അവരുടെ) പാദുക—ഇവയെല്ലാം ശ്രദ്ധയോടെ പൂജിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 38

पूर्वसिद्धाः परसिद्धाः केशरेषु च शक्तयः लक्ष्मीः सरस्वती प्रीतिः कीर्तिः शान्तिश् च कान्तिका

കേശരങ്ങളിൽ (പുഷ്പതന്തുക്കളിൽ) ശക്തികളെയും ന്യാസിക്കണം—പൂർവസിദ്ധയും പരസിദ്ധയും; അതായത് ലക്ഷ്മി, സരസ്വതി, പ്രീതി, കീർത്തി, ശാന്തി, കാന്തികാ.

Verse 39

पुष्टिस्तुष्टिर्महेन्द्राद्या मध्ये वाचाहितो हरिः धृतिः श्रीरतिकान्त्याद्या मूलेन स्थापितो ऽच्युतः

പുഷ്ടി, തുഷ്ടി, മഹേന്ദ്രാദി സംഘത്തെ മദ്ധ്യത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; വാക്/മന്ത്രബലത്തോടെ അവിടെ തന്നെ ഹരിയെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം. ധൃതി, ശ്രീ, രതി, കാന്തി മുതലായവയെ മൂലത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം; ഇങ്ങനെ മൂലമന്ത്രത്താൽ അച്യുതൻ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു.

Verse 40

ॐ अभिमुखो भवेति प्रार्थ्य सन्निहितो भव विन्यस्यार्घ्यादिकं दत्वा गन्धाद्यैर् मूलतो यजेत्

'ഓം അഭിമുഖോ ഭവ', 'സന്നിഹിതോ ഭവ' എന്നിങ്ങനെ പ്രാർത്ഥിച്ച്ന്യാസം ചെയ്യുക. പിന്നീട് അർഘ്യം തുടങ്ങിയവ നൽകി ഗന്ധാദികളോടെ മൂലമന്ത്രം കൊണ്ട് പൂജിക്കുക.

Verse 41

ॐ भीषय भीषय हृत् शिरस्त्रासय वै पुनः मर्दय मर्दय शिखा अग्न्यादौ शस्त्रतोस्त्रकं

ഓം ഭീഷയ ഭീഷയ (ഭയപ്പെടുത്തുക), ഹൃദയത്തെയും ശിരസ്സിനെയും വിറപ്പിക്കുക. ശിഖയെ മർദയ മർദയ (തകർക്കുക). അഗ്നി തുടങ്ങിയ കോണുകളിൽ അസ്ത്രമന്ത്രം പ്രയോഗിക്കുക.

Verse 42

रक्ष रक्ष प्रध्वंसय प्रध्वंसय कवचाय नमस्ततः ॐ ह्रूं फट् अस्त्राय नमो मूलवीजेन चाङ्गकं

'രക്ഷ രക്ഷ' (രക്ഷിക്കുക), 'പ്രധ്വംസയ പ്രധ്വംസയ' (നശിപ്പിക്കുക), കവചത്തിന് നമസ്കാരം. പിന്നീട് 'ഓം ഹ്രൂം ഫട് അസ്ത്രായ നമഃ' എന്നും മൂലബീജം കൊണ്ടും അംഗന്യാസം ചെയ്യുക.

Verse 43

पूर्वदक्षाप्यसौम्येषु मूर्त्यावरणमर्चयेत् वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नश्चानिरुद्धकः

കിഴക്ക്, തെക്ക്, പടിഞ്ഞാറ്, വടക്ക് എന്നീ ദിക്കുകളിൽ ഭഗവാന്റെ മൂർത്തി ആവരണത്തെ പൂജിക്കുക. വാസുദേവൻ, സങ്കർഷണൻ, പ്രദ്യുമ്നൻ, അനിരുദ്ധൻ എന്നിവരാണ് ആ മൂർത്തികൾ.

Verse 44

अग्न्यादौ श्रीधृतिरतिकान्तयो मूर्तयो हरेः शङ्खचक्रगदापद्ममग्न्यादौ पूर्वकादिकं

അഗ്നി (തെക്കുകിഴക്ക്) തുടങ്ങിയ കോണുകളിൽ ശ്രീ, ധൃതി, രതി, കാന്തി എന്നീ ഹരിയുടെ മൂർത്തികളെ പൂജിക്കുക. ശംഖ്, ചക്രം, ഗദ, പദ്മം എന്നിവയെയും അഗ്നികോണിൽ തുടങ്ങി ക്രമത്തിൽ പൂജിക്കണം.

Verse 45

शार्ङ्गञ्च मुषलं खड्गं वनमालाञ्च तद्वहिः इन्द्राद्याश् च तयानन्तो नैरृत्यां वरुणस्ततः

ശാർങ്ഗധനുസ്സ്, മുഷലം, ഖഡ്ഗം, വനമാല എന്നിവ വിന്യസിക്കണം. അതിന്റെ പുറത്തായി ഇന്ദ്രാദി ദിക്പാലകർ നിലകൊള്ളട്ടെ; അതേ ക്രമത്തിൽ നൈഋത്യത്തിൽ അനന്തനെയും തുടർന്ന് വരുണനെയും സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 46

ब्रह्मेन्द्रेशानयोर्मध्ये अस्त्रावरणकं वहिः ऐरावतस्ततश्छागो महिषो वानरो झषः

ബ്രഹ്മ, ഇന്ദ്ര, ഈശാന സ്ഥാനങ്ങളുടെ മദ്ധ്യേ അസ്ത്രാവരണം (രക്ഷാവലയം) ചെയ്യണം; അതിന്റെ പുറത്തായി ഐരാവതം, തുടർന്ന് ആട്, മഹിഷം, വാനരം, മത്സ്യം എന്നിവ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 47

गणश् च तासु पूज्यो ऽथ इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः रक्ष रक्ष प्रध्वंसय कवचायेति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ ह्रीमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः मृगः शशो ऽथ वृषभः कूर्मो हंसस्ततो वहिः पृश्निगर्भः कुमुदाद्या द्वारपाला द्वयं द्वयं

അവരിൽ ഗണേശനെ പൂജിക്കണം—ഇത് ങ-ചിഹ്നിത പാഠം. “രക്ഷ രക്ഷ, പ്രധ്വംസയ, കവചായ” —ഇതും ങ-ചിഹ്നിത പാഠം. “ഓം ഹ്രീം” —ഇത് ഖ-ചിഹ്നിത പാഠം. ദ്വാരപാലകരായി ജോഡി ജോഡിയായി: മൃഗം, ശശം, വൃഷഭം, കൂർമം, ഹംസം; തുടർന്ന് വഹിഃ; കൂടാതെ പൃശ്നിഗർഭ, കുമുദാദികൾ—രണ്ടു രണ്ടായി സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 48

पूर्वाद्युत्तरद्वारान्तं हरिं नत्वा बलिं वहिः विष्णुपार्षदेभ्यो नमो बलिपीठे बलिं ददेत्

കിഴക്കിൽ നിന്ന് വടക്കൻ വാതിൽവരെ വാതിലിൽ ഹരിയെ നമസ്കരിച്ചു ബലി പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകണം. “വിഷ്ണുപാർഷദേഭ്യോ നമഃ” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ബലിപീഠത്തിൽ ബലി അർപ്പിക്കണം.

Verse 49

विश्वाय विश्वक्सेनात्मने ईशानके यजेत् देवस्य दक्षिणे हस्ते रक्षासूत्रञ्च बन्धयेत्

‘വിശ്വ’ എന്നും ‘വിശ്വക്സേനാത്മ’ എന്നും ആഹ്വാനിച്ച് ഈശാനകനെ യജിക്കണം (പൂജിക്കണം); ദേവന്റെ വലതുകൈയിൽ രക്ഷാസൂത്രം കെട്ടണം.

Verse 50

संवत्सरकृताचार्याः सम्पूर्णफलदायिने पवित्रारोहणायेदं कौतुकं धारय ॐ नमः

സംവത്സരനിബന്ധം അനുഷ്ഠിച്ച ആചാര്യനേ! സമ്പൂർണ്ണഫലപ്രദാനാർത്ഥം പവിത്രാരോഹണകർമ്മത്തിനായി ഈ കൗതുകം (തായത്ത്) ധരിക്കൂ. ഓം നമഃ।

Verse 51

उपवासादिनियमं कुर्याद्वै देवसन्निधौ उपवासादिनियतो देवं सन्तोषयाम्यहम्

ദേവസന്നിധിയിൽ ഉപവാസാദി നിയമം അനുഷ്ഠിക്കണം. ഉപവാസാദി വ്രതനിയമത്തിൽ നിയന്ത്രിതനായി ഞാൻ ദേവനെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 52

कामक्रोधादयः सर्वे मा मे तिष्ठन्तु सर्वथा अद्यप्रभृति देवेश यावद्वैशेषिकं दिनम्

ദേവേശാ! ഇന്നുമുതൽ നിശ്ചിതദിനം വരെ കാമക്രോധാദി എല്ലാ ദോഷങ്ങളും എനിക്കുള്ളിൽ യാതൊരു വിധത്തിലും നിലനിൽക്കാതിരിക്കട്ടെ.

Verse 53

यजमानो ह्य् अशक्तश्चेत् कुर्यान्नक्तादिकं व्रती हुत्वा विसर्जयेत् स्तुत्वा श्रीकरन्नित्यपूजनम् ॐ ह्रीं श्रीं श्रीधराय त्रैलोक्यमोहनाय नमः

യജമാനൻ അശക്തനാണെങ്കിൽ വ്രതധാരി നക്താദി (രാത്രിഭോജനാദി) നിയമങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കണം. ഹോമം ചെയ്ത്, സ്തുതിച്ച്, വിസർജിച്ച്, ശ്രീപ്രദമായ നിത്യപൂജ നടത്തണം. (മന്ത്രം:) ഓം ഹ്രീം ശ്രീം ശ്രീധരായ ത്രൈലോക്യമോഹനായ നമഃ।