Adhyaya 27

Verse 1

इत्य् आदिमहापुराणे आग्नेये मुद्राप्रदर्शनं नाम षड्विंशो ऽध्यायः अथ सप्तविंशो ऽध्यायः दीक्षाविधिकथनं नारद उवाच वक्ष्ये दीक्षां सर्वदाञ्च मण्डलेब्जे हरिं यजेत् दशम्यामुपसंहृत्य यागद्रव्यं समस्तकं

ഇങ്ങനെ ആദിമഹാപുരാണമായ ആഗ്നേയപുരാണത്തിൽ ‘മുദ്രാപ്രദർശനം’ എന്ന ആറാം-ഇരുപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപ്തമായി. ഇനി ഇരുപത്തിയേഴാം അധ്യായം—‘ദീക്ഷാവിധികഥനം’. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ദീക്ഷയെ വിവരിക്കും; പദ്മസദൃശമായ മണ്ഡലത്തിൽ എപ്പോഴും ഹരിയെ പൂജിക്കണം. ദശമിദിനത്തിൽ കര്‍മ്മം സമാപിപ്പിച്ച്, യാഗസാമഗ്രി മുഴുവനും ഒരുമിച്ച് ശേഖരിക്കണം.

Verse 2

विन्यस्य नारसिंहेन सम्मन्त्र्य शतवारकं सर्षपांस्तु फडन्तेन रक्षोघ्नान् सर्वतः क्षिपेत्

നരസിംഹമന്ത്രംകൊണ്ട് രക്ഷാന്യാസം നടത്തി, മന്ത്രം നൂറ്റെട്ടു പ്രാവശ്യം ജപിച്ച് കടുകുവിത്തുകൾ അഭിമന്ത്രിക്കണം; തുടർന്ന് “ഫട്” എന്നു ഉച്ചരിച്ച് ആ രക്ഷോഘ്ന വിത്തുകൾ എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും ചിതറിക്കണം।

Verse 3

शक्तिं सर्वात्मकां तत्र न्यसेत् प्रासादरूपिणीं सर्वौषधिं समाहृत्य विकिरानभिमन्त्रयेत्

അവിടെ പ്രാസാദരൂപിണിയായ സർവ്വാത്മക ശക്തിയെ ന്യാസം ചെയ്യണം. എല്ലാ ഔഷധസസ്യങ്ങളും ശേഖരിച്ചു ചിതറിക്കുമ്പോൾ മന്ത്രങ്ങളാൽ അഭിമന്ത്രിക്കണം।

Verse 4

शतवारं शुभे पात्रे वासुदेवेन साधकः संसाध्य पण्जगव्यन्तु पञ्चभिर्मूलमूर्तिभिः

ശുഭപാത്രത്തിൽ സാധകൻ വാസുദേവമന്ത്രം ജപിച്ചുകൊണ്ട് നൂറു പ്രാവശ്യം പഞ്ചഗവ്യം സിദ്ധമാക്കണം; അഞ്ചു മൂലമൂർത്തികളോടൊപ്പം ഈ വിധി അനുഷ്ഠിക്കണം।

Verse 5

नारायणान्तैः सम्प्रोक्ष्य कुशाग्रैस्तेन तांभुवं विकिरान्वासुदेवेन क्षिपेदुत्तानपाणिना

നാരായണാന്ത മന്ത്രങ്ങളോടുകൂടെ കുശാഗ്രങ്ങളാൽ വിധിപൂർവ്വം പ്രോക്ഷണം നടത്തണം; തുടർന്ന് ആ (അഭിമന്ത്രിത ജലം) ഭൂമിയിൽ ചിതറിക്കുമ്പോൾ വാസുദേവമന്ത്രം ചൊല്ലി, കൈത്തളം മേലോട്ടാക്കി, ഛിറ്റിക്കണം/വിതറണം।

Verse 6

त्रिधा पूर्वमुखस्तिष्ठन् ध्यायेत् विष्णुं तथा हृदि वर्धन्या सहिते कुम्भे साङ्गं विष्णुं प्रपूजयेत्

കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് നിന്നുകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിനെ ത്രിവിധമായി ധ്യാനിക്കണം; അതുപോലെ ഹൃദയത്തിലും ധ്യാനിക്കണം. തുടർന്ന് വർധനിയോടുകൂടിയ കുംഭത്തിൽ, അങ്കോപചാരങ്ങളോടെ, വിഷ്ണുവിനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം।

Verse 7

सर्षपांस्तद्वदस्त्रेण इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः कुशाग्रेणैव तां भुवमिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाट्ःअः शतवारं मन्त्रयित्वा त्वस्त्रेणैव च वर्धनीं अच्छिन्नधारया सिञ्चन् ईशानान्तं नयेच्च तं

‘കടുകുവിത്തുകളും അതുപോലെ അസ്ത്ര-മന്ത്രത്താൽ’—എന്നൊരു പാഠഭേദം; ‘കുശാഗ്രംകൊണ്ട് ആ ഭൂമിയെ’—എന്നത് മറ്റൊരു പാഠാന്തരം. മന്ത്രം നൂറുതവണ ജപിച്ച്, അസ്ത്ര-മന്ത്രത്താൽ തന്നെ വർധനീ പാത്രത്തിൽ അഖണ്ഡധാരയായി സിഞ്ചനം ചെയ്ത്, അതിനെ ഈശാന (വടക്കുകിഴക്ക്) അറ്റത്തേക്ക് നയിക്കണം।

Verse 8

कलसं पृष्ठतो नीत्वा स्थापयेद्विकिरोपरि संहृत्य विकिरान् दर्भैः कुम्भेशं कर्करीं यजेत्

കലശം പിന്നിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി വികിരത്തിന്മേൽ സ്ഥാപിക്കണം. തുടർന്ന് ദർഭപുല്ലുകൊണ്ട് ചിതറിയ ദ്രവ്യങ്ങൾ ശേഖരിച്ച് കുംഭേശനും കർക്കരിയും പൂജിക്കണം।

Verse 9

सवस्त्रं पञ्चरत्नाढ्यं खण्डिले पूजयेद्धरिं अग्नावपि समभ्यर्च्य मन्त्रान् सञ्जप्य पूर्ववत्

ഖണ്ഡിലി (വേദി)യിൽ വസ്ത്രസഹിതവും പഞ്ചരത്നസമൃദ്ധവുമായ അർപ്പണത്തോടെ ഹരിയെ പൂജിക്കണം. അഗ്നിയിലും സമ്യകമായി അർച്ചന നടത്തി, മുൻപുപോലെ മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കണം।

Verse 10

प्रक्षाल्य पुण्डरीकेन विलिप्यान्तः सुगन्धिना उखामाज्येन संपूर्य गोक्षीरेण तु साधकः

പുണ്ഡരീക (വെളുത്ത താമര)കൊണ്ട് പാത്രം കഴുകി, അകത്ത് സുഗന്ധദ്രവ്യം പുരട്ടണം. സാധകൻ ഉഖയെ നെയ്യാൽ നിറച്ച്, ഗോക്ഷീരവും (വിധിപ്രകാരം) ഉപയോഗിക്കണം।

Verse 11

आलोक्य वासुदेवेन ततः सङ्कर्षणेन च तण्डुलानाज्यसंसृष्टान् क्षिपेत् क्षीरे सुसंस्कृते

വാസുദേവമന്ത്രത്താൽ, തുടർന്ന് സംകർഷണമന്ത്രത്താൽ അഭിമന്ത്രിച്ച്, നെയ്യുമായി കലർത്തിയ തണ്ടുലുകൾ സുസംസ്കൃതമായ പാലിൽ ഇടണം।

Verse 12

प्रद्युम्नेन स्मालोड्य दर्व्या सङ्घट्टयेच्छनैः पक्वमुत्तारयेत् पश्चादनिरुद्धेन देशिकः

പ്രദ്യുമ്ന നാമമന്ത്രത്തോടെ മൃദുവായി ഇളക്കി, ദർവി (കരണ്ടി) ഉപയോഗിച്ച് പതുക്കെ ഒന്നിച്ചുകൂട്ടണം. പാകമായ ശേഷം ദേശിക ആചാര്യൻ അനിരുദ്ധ നാമമന്ത്രത്തോടെ പിന്നീടത് എടുത്തുമാറ്റണം.

Verse 13

प्रक्षाल्यालिप्य तत् कुर्यादूर्ध्वपुण्ड्रं तु भस्मना नारायणेन पार्श्वेषु चरुमेवं सुसंस्कृतं

കഴുകി ലേപനം ചെയ്ത ശേഷം, ഭസ്മംകൊണ്ട് ഊർധ്വപുണ്ഡ്ര തിലകം വരയ്ക്കണം. തിലകത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങളിലും ‘നാരായണ’ എന്ന് എഴുതണം; ഇങ്ങനെ ചരു/കർമ്മം സുസംസ്കൃതമാകുന്നു.

Verse 14

भागमेकं तु देवाय कलशाय द्वितीयकं तृतीयेन तु भागेन प्रदद्यादाहुतित्रयं

ഒരു ഭാഗം ദേവതയ്ക്ക് അർപ്പിക്കണം, രണ്ടാമത്തേത് കലശത്തിന്. മൂന്നാം ഭാഗംകൊണ്ട് അഗ്നിയിൽ മൂന്ന് ആഹുതികൾ സമർപ്പിക്കണം.

Verse 15

शिष्यैः सह चतुर्थं तु गुरुरद्याद्विशुद्धये नारायणेन सम्मन्त्र्य सप्तधा क्षीरवृक्षजम्

നാലാം ഭാഗം ഗുരു ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം ശുദ്ധിക്കായി ഭുജിക്കണം. നാരായണ മന്ത്രം ചൊല്ലി അഭിമന്ത്രിച്ച്, ക്ഷീരവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നുള്ള ക്ഷീരസ്രാവം ഏഴ് ഭാഗങ്ങളാക്കി വിഭജിച്ച് സേവിക്കണം.

Verse 16

दन्तकाष्ठं भक्षयित्वा त्यक्त्वा ज्ञात्वास्वपातकं ऐन्द्राग्न्युत्तरकेशानीमुखं पतितमुत्तमं

ദന്തകാഷ്ഠം ചവച്ച ശേഷം ഉപേക്ഷിക്കുന്നതു സ്വപാതകം (ലഘുപാപം) എന്നു അറിയണം. ഉത്തമവിധിപ്രകാരം അതിന്റെ അഗ്രം ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, ഉത്തരദിശ, ഈശാനി (വടക്കുകിഴക്ക്) ദിശകളിലേക്കായി തിരിഞ്ഞ് വീഴുന്നവിധം ഇടണം.

Verse 17

शुभं सिंहशतं हुत्वा आचम्याथ प्रविश्य च उत्थायाज्येनेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः आलोड्य वासुदेवेन इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः विवृद्धये इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः शुभं सिद्धमिति ज्ञात्वा ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पूजागारं न्यसेन्मन्त्री प्राच्यां विष्णुं प्रदक्षिणं

ശുഭമായി നൂറ് ആഹുതികൾ ഹോമത്തിൽ അർപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് ആചമനം ചെയ്ത് പൂജാഗൃഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം. എഴുന്നേറ്റ് ‘ഉത്ഠായാജ്യേനേതി’, പിന്നെ ‘ആലോഡ്യ വാസുദേവേന’, കൂടാതെ ‘വിവൃദ്ധയേ’ എന്ന മന്ത്രപാഠങ്ങൾ നടത്തണം. ‘ശുഭകർമ്മം സിദ്ധമായി’ എന്നു അറിഞ്ഞ്, മന്ത്രജ്ഞൻ പൂജാഗാരത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം ക്രമീകരണം ചെയ്ത്, കിഴക്കോട്ടു മുഖം തിരിച്ച് വിഷ്ണുവിനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.

Verse 18

संसारार्णवमग्नानां पशूनां पाशमुक्तये त्वमेव शरणं देव सदा त्वं भक्तवत्सल

സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ, ബന്ധിത മൃഗങ്ങളെപ്പോലെ ഉള്ള ജീവികളുടെ പാശമുക്തിക്കായി, ഹേ ദേവാ! നീയേ ഏക ശരണം; നീ സദാ ഭക്തവത്സലൻ.

Verse 19

देवदेवानुजानीहि प्राकृतैः पाशबन्धनैः पाशितान्मोचयिष्यामि त्वत्प्रसादात् पशूनिमान्

ദേവദേവാ! അനുമതി അരുളേണമേ; നിന്റെ പ്രസാദത്താൽ സാധാരണ പാശബന്ധനങ്ങളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട ഈ മൃഗങ്ങളെ ഞാൻ മോചിപ്പിക്കും.

Verse 20

इति विज्ञाप्य देवेशं सम्प्रविश्य पशूंस्ततः धारणाभिस्तु संशोध्य पूर्वज्ज्वलनादिना

ഇങ്ങനെ ദേവേശനോട് വിജ്ഞാപനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് മൃഗങ്ങളുടെ ഇടയിൽ പ്രവേശിക്കണം; ധാരണകളാൽ, മുൻപ്രജ്വലനാദി വിധികളോടെ അവയെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 21

संस्कृत्य मूर्त्या संयोज्य नेत्रे बद्ध्वा प्रदर्शयेत् पुष्पपूर्णाञ्जलींस्तत्र क्षिपेत्तन्नाम योजयेत्

സാമഗ്രികളെ സംസ്‌കൃതമാക്കി മൂർത്തിയോട് സംയോജിപ്പിച്ച്, നേത്രങ്ങൾ മൂടി പിന്നെ അവ തുറന്ന് ദർശിപ്പിക്കണം. അവിടെ പുഷ്പപൂർണ്ണ അഞ്ജലികൾ അർപ്പിച്ച്, ആ പ്രതിമയിൽ ദേവതയുടെ നാമം നിയോഗിച്ച് (ആവാഹനം ചെയ്ത്) സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 22

अमन्त्रमर्चनं तत्र पूर्ववत् कारयेत् क्रमात् यस्यां मूर्तौ पतेत् पुष्पं तस्य तन्नाम निर्दिशेत्

അവിടെ മുൻവിധിപോലെ ക്രമമായി മന്ത്രമില്ലാതെ അർച്ചന നടത്തിക്കൊള്ളണം. ഏത് മൂർത്തിയിലേക്കാണ് പുഷ്പം വീഴുന്നത്, അതിന്റെ നാമം തന്നേ പ്രഖ്യാപിക്കണം.

Verse 23

शिखान्तसम्मितं सूत्रं पादाङ्गुष्ठादि षड्गुणं कन्यासु कर्तितं रक्तं पुनस्तत्त्रिगुणीकृतम्

സൂത്രത്തിന്റെ അളവ് ശിഖയുടെ അറ്റംവരെ ആയിരിക്കണം. കന്യകൾക്കായി പാദാംഗുഷ്ഠാദി അളവിന്റെ ആറുമടങ്ങ് വിധിച്ചിരിക്കുന്നു; അവർക്കായി തയ്യാറാക്കിയ ചുവന്ന സൂത്രം വീണ്ടും ത്രിഗുണമായി (മൂന്നു മടക്കം) ചെയ്യണം.

Verse 24

यस्यां संलीयते विश्वं यतो विश्वं प्रसूयते प्रकृतिं प्रक्रियाभेदैः संस्थितां तत्र चिन्तयेत्

ഏതിൽ വിശ്വം ലയിക്കുന്നു, ഏതിൽ നിന്നാണ് വിശ്വം പ്രസവിക്കപ്പെടുന്നത്—പ്രക്രിയാഭേദങ്ങളാൽ വിവിധമായി സ്ഥാപിതമായ ആ പ്രകൃതിയെ ധ്യാനിക്കണം.

Verse 25

तेन प्राकृतिकान् पाशान् ग्रथित्वा तत्त्वसङ्ख्यया कृत्वा शरावे तत् सूत्रं कुण्डपार्श्वे निधाय तु

ആ സൂത്രംകൊണ്ട് തത്ത്വസംഖ്യാനുസരിച്ച് പ്രകൃതിജ പാശങ്ങൾ കോർത്തു, അത് ശരാവം (പാത്രം)യിൽ ഒരുക്കി, പിന്നെ കുണ്ഡത്തിന്റെ പാർശ്വത്ത് നിക്ഷേപിക്കണം.

Verse 26

ततस्तत्त्वानि सर्वाणि ध्यात्वा शिष्यतनौ न्यसेत् सृष्टिक्रमात् प्रकृत्यादिपृथिव्यन्तानि देशिकः

അതിനുശേഷം എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളും ധ്യാനിച്ച്, സൃഷ്ടിക്രമപ്രകാരം—പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് പൃഥിവിവരെ—ദേശികൻ (ആചാര്യൻ) ശിഷ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ ന്യാസം ചെയ്യണം.

Verse 27

तत्रैकधा पण्चधा स्याद्दशद्वादशधापि वा घ, चिह्नितपुस्तकत्रयपाठः निधीयते इति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः तत्रार्चा पञ्चधा या स्यादङ्गैर् द्वादशधापि वेति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः तत्रात्मा पञ्चधा वा स्यात् दशद्वदशधापिवेति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः ज्ञातव्यः सर्वभेदेन ग्रथितस्तत्त्वचिन्तकैः

ഇവിടെ (പാഠഭേദം അനുസരിച്ച്) ഇതിനെ ഏകവിധമായോ, പഞ്ചവിധമായോ, ദശവിധമോ ദ്വാദശവിധമോ ആയും ഗ്രഹിക്കണം. അതുപോലെ അർച്ചാ പഞ്ചവിധമാണെന്നും, അങ്കങ്ങളോടുകൂടി ദ്വാദശവിധമാണെന്നും പറയുന്നു. അതുപോലെ ആത്മതത്ത്വവും പഞ്ചവിധമോ ദശ/ദ്വാദശവിധമോ ആയി അറിയേണ്ടതാണ്. തത്ത്വചിന്തകർ എല്ലാ ഭേദങ്ങളോടും കൂടി ഇതിനെ ക്രമീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.

Verse 28

अङ्गैः पञ्चभिरध्वानं निखिलं विकृतिक्रमात् तन्मात्रात्मनि संहृत्य मायासूत्रे पशोस्तनौ

അഞ്ച് അങ്കങ്ങളാൽ വികൃതി-ക്രമം അനുസരിച്ച് സമസ്ത അധ്വാനം (പഥം) ക്രമമായി സംഹരിക്കണം; അതിനെ തന്മാത്രകളുടെ സാരസ്വരൂപത്തിൽ ലയിപ്പിച്ച്, ബന്ധിതജീവൻ (പശു) എന്നവന്റെ ദേഹത്തിലുള്ള മായാസൂത്രത്തിൽ സ്ഥാപിക്കണം.

Verse 29

प्रकृतिर्लिङ्गशक्तिश् च कर्ता बुद्धिस् तथा मनः पञ्चतन्मात्रबुद्ध्याख्यं कर्माख्यं भूतपञ्चकं

പ്രകൃതി, ലിംഗശക്തി, കർത്താ (അഹംഭാവം), ബുദ്ധി, മനസ്; പഞ്ച തന്മാത്രകൾ, കർമേന്ദ്രിയസഞ്ജ്ഞക സമുച്ചയം, കൂടാതെ ഭൂതപഞ്ചകം—ഇവയാണ് തത്ത്വഭേദങ്ങളായി എണ്ണപ്പെട്ടത്.

Verse 30

ध्यायेच्च द्वादशात्मानं सूत्रे देहे तथेच्छया हुत्वा सम्पातविधिना सृष्टेः सृष्टिक्रमेण तु

സൂത്രത്തിലും (സൂക്ഷ്മ തന്തുവിലും) ദേഹത്തിലും, ഇഷ്ടാനുസരണം ദ്വാദശാത്മാവിനെ ധ്യാനിക്കണം; സമ്പാതവിധിയിൽ ആഹുതി അർപ്പിച്ച്, സൃഷ്ടിയുടെ ക്രമം—അഥവാ ഉത്ഭവക്രമം—അനുസരിച്ച് മുന്നേറണം.

Verse 31

एकैकं शतहोमेन दत्त्वा पूर्णाहुतिं ततः शरावे सम्पुटीकृत्य कुम्भेशाय निवेदयेत्

ഓരോ ദ്രവ്യവും ശതഹോമത്തോടെ അർപ്പിച്ച്, തുടർന്ന് പൂർണാഹുതി നിർവഹിച്ചു, അത് ശരാവയിൽ മൂടി (സമ്പുടീകരിച്ച്) കുംഭേശനു നിവേദിക്കണം.

Verse 32

अधिवास्य यथा न्यायं भक्तं शिष्यं तु दीक्षयेत् करणीं कर्तरीं वापि रजांसि खटिकामपि

വിധിപ്രകാരം ആദ്യം അധിവാസകർമ്മം നിർവഹിച്ചു ഭക്തനായ ശിഷ്യനെ ദീക്ഷിപ്പിക്കണം. ക്രിയയിൽ ആവശ്യമായാൽ കരണി, കർത്തരി (കത്രിക/കത്തി), രജാംസി (ധൂളി/ചൂർണം), ഖടിക (ചോക്ക്) എന്നിവയും ഉപയോഗിക്കാം.

Verse 33

अन्यदप्युपयोगि स्यात् सर्वं तद्वायुगोचरे संस्थाप्य मूलमन्त्रेण परामृश्याधिवाधिवासयेत्

കൂടുതൽ ഉപകാരപ്രദമായ ഏതൊരു വസ്തുവും വായു-ഗോചരമായി നിശ്ചയിച്ച പരിധിയിൽ സ്ഥാപിക്കണം. എല്ലാം അവിടെ വെച്ച് മൂലമന്ത്രംകൊണ്ട് സ്പർശിച്ച് പിന്നെ അധിവാസം നടത്തണം.

Verse 34

नमो भूतेभ्यश् च बलिः कुशे शेते स्मरन् हरिं मण्डपं भूषयित्वाथ वितानघटलड्डुकैः

“നമോ ഭൂതേഭ്യഃ” എന്നു നമസ്കരിച്ച് ബലി അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് കുശപ്പുല്ലിൽ ശയിച്ച് ഹരിയെ സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് മണ്ഡപം അലങ്കരിച്ച്, പിന്നെ വിതാനം, ഘടങ്ങൾ, ലഡ്ഡുക്കൾ എന്നിവകൊണ്ട് ശോഭിപ്പിക്കണം.

Verse 35

मण्डलेथ यजेद्विष्णुं ततः सन्तर्प्य पावकं आहूय दीक्षयेच्छिष्यान् बद्धपद्मासनस्थितान्

അതിനുശേഷം മണ്ഡലത്തിനുള്ളിൽ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിക്കണം. പിന്നെ പാവകനായ അഗ്നിയെ തർപ്പണത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി ആവാഹനം ചെയ്ത്, ബദ്ധപദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന ശിഷ്യന്മാർക്ക് ദീക്ഷ നൽകണം.

Verse 36

सम्मोक्ष्य विष्णुं हस्तेन मूर्धानं स्पृश्य वै क्रमात् प्रकृत्यादिविकृत्यन्तां साधिभूताधिदैवतां

വിഷ്ണുവിനെ സമ്യക് ആവാഹനം/സ്ഥാപനം ചെയ്ത്, ക്രമമായി കൈകൊണ്ട് ശിരോമസ്തകം സ്പർശിക്കണം; പ്രകൃതിയിൽ നിന്ന് അന്തിമ വികൃതിവരെ അധിഭൂത-അധിദൈവത സഹിതമായ തത്ത്വപരമ്പര ധ്യാനിക്കണം.

Verse 37

सृष्टिमाध्यात्मिकीं कृत्वा हृदि तां संहरेत् क्रमात् तन्मात्रभूतां सकलां जीवेन समतां गतां

അധ്യാത്മിക (അന്തര) സൃഷ്ടി സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം അതിനെ ക്രമമായി ഹൃദയത്തിൽ ലയിപ്പിക്കണം; സമഗ്ര പ്രകടനം തന്മാത്രസ്വരൂപമായി ജീവനോടു സമത്വം (താദാത്മ്യം) പ്രാപിക്കുന്നതുവരെ.

Verse 38

ततः सम्प्रार्थ्य कम्भेशं सूत्रं संहृत्य देशिकः मायासूत्रे सुशोभने इति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः करालं कर्तरीञ्चापि इति ख, ग, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः वितानभवगन्धकैर् इति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः वितानपटकेन्द्रियैर् इति ग, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अग्नेः समीपमागत्य पार्श्वे तं सन्निवेश्य तु

അതിനുശേഷം കംഭേശനെ വിധിപൂർവ്വം പ്രാർത്ഥിച്ച് ദേശികൻ (ആചാര്യൻ) സൂത്രം സമാഹരിക്കുന്നു. പവിത്ര അഗ്നിയുടെ സമീപത്ത് എത്തി അത് അഗ്നിവേദിയുടെ പാർശ്വത്ത് സ്ഥാപിച്ച് അവിടെ തന്നെ വെക്കുന്നു.

Verse 39

मूलमन्त्रेण सृष्टीशमाहुतीनां शतेन तं उदासीनमथासाद्य पूर्णाहुत्या च देशिकः

ദേശികൻ (ആചാര്യൻ) ഉദാസീനനായ സൃഷ്ടീശന്റെ സമീപം ചെന്നു മൂലമന്ത്രത്തോടെ നൂറ് ആഹുതികൾ അർപ്പിക്കണം; അവസാനം പൂർണാഹുതിയാൽ സമാപനം ചെയ്യണം.

Verse 40

शुक्लं रजः समादाय मूलेन शतमन्त्रितं सन्ताड्य हृदयन्तेन हुंफट्कारान्तसंयुतैः

വെളുത്ത രജസ് (പരാഗം/ധൂളി) എടുത്ത് മൂലമന്ത്രത്തോടെ നൂറു പ്രാവശ്യം മന്ത്രിതമാക്കണം; പിന്നെ ഹൃദയമന്ത്രം ജപിച്ച്, അവസാനം “ഹും” “ഫട്” ചേർത്ത് അത് പ്രഹരിക്കുകയോ പ്രക്ഷേപിക്കുകയോ വേണം.

Verse 41

वियोगपदसंयुक्तैर् वीजैः पदादिभिः क्रमात् पृथिव्यादीनि तत्त्वानि विश्लिष्य जुहुयात्ततः

വിയോഗ (ലയ) പദങ്ങളോടു ചേർന്ന ബീജമന്ത്രങ്ങളെ നിശ്ചിത പദാദി-ക്രമത്തിൽ പ്രയോഗിച്ച്, പൃഥ്വി മുതലായ തത്ത്വങ്ങളെ ക്രമമായി വിശ്ലേഷിച്ച് (വിച്ഛേദിച്ച്/ലയിപ്പിച്ച്), തുടർന്ന് അവയെ അഗ്നിയിൽ ആഹുതിയായി ഹോമം ചെയ്യണം.

Verse 42

वह्नावखिलतत्त्वानामालये व्याहृते हरौ नीयमानं क्रमात्सर्वं तत्राध्वानं स्मरेद्बुधः

ബുദ്ധിമാൻ साधകൻ അന്തർമാർഗം (അധ്വൻ) ആയി ഇങ്ങനെ സ്മരിക്കണം: പവിത്ര വഹ്നിയിൽ വ്യാഹൃതനായ ഹരി—സകല തത്ത്വങ്ങളുടെയും ആലയം—അവനിൽ എല്ലാം ക്രമമായി നയിക്കപ്പെട്ടു ലയിക്കുന്നു।

Verse 43

ताडनेन वियोज्यैवं आदायापाद्य शाम्यतां प्रकृत्याहृत्य जुहुयाद्यथोक्ते जातवेदसि

ഇങ്ങനെ താടനത്തോടെ വേർപെടുത്തി, അത് എടുത്ത് സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്ന് കർമ്മം ശമിപ്പിക്കണം। അതിനെ അതിന്റെ മൂല-പ്രകൃതിയിലേക്കു തിരിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന്, യഥോക്തമായി ജാതവേദസിൽ (യജ്ഞാഗ്നിയിൽ) ഹോമം ചെയ്യണം।

Verse 44

गर्भाधानं जातकर्म भोगञ्चैव लयन्तथा

ഗർഭാധാനം, ജാതകർമ്മം, ഭോഗം (വിധിപൂർവക ഉപഭോഗം/ആഹുതി-ഭക്ഷണം) കൂടാതെ ലയം—ഇവ ഇവിടെ എണ്ണിപ്പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു।

Verse 45

शुद्धं तत्त्वं समुद्धृत्य पूर्णाहुत्या तु देशिकः सन्नयेद्द्विपरे तत्त्वे यावदव्याहृतं क्रमात्

ശുദ്ധ തത്ത്വത്തെ സമുദ്ധരിച്ച്, ദേശികൻ (ആചാര്യൻ) പൂർണാഹുതിയാൽ അതിനെ ക്രമമായി അടുത്ത ദ്വിപര/അനുക്രമ തത്ത്വത്തിൽ സന്നയിപ്പിക്കണം—‘അവ്യാഹൃത’ പദം വരെ।

Verse 46

तत् परं ज्ञानयोगेन विलाप्य परमात्मनि विमुक्तबन्धनं जीवं परस्मिन्नव्यये पदे

അതിനുശേഷം ജ്ഞാനയോഗംകൊണ്ട് ജീവനെ പരമാത്മനിൽ വിലയിപ്പിച്ച്, ബന്ധനവിമുക്തനായ ആത്മാവ് ആ പരമ അവ്യയ പദത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനാകുന്നു।

Verse 47

निवृत्तं परमानन्दे शुद्धे बुद्धे स्मरेद्बुधः दद्यात् पूर्णाहुतिं पश्चादेवं दीक्षा समाप्यते

ബുദ്ധിമാൻ ദീക്ഷിതൻ പരമാനന്ദസ്വരൂപമായ, ശുദ്ധവും ബോധമയവുമായ ‘നിവൃത്തി’ തത്ത്വത്തെ ധ്യാനിക്കണം. തുടർന്ന് പൂർണാഹുതി അർപ്പിക്കുമ്പോൾ ദീക്ഷ സമാപിക്കുന്നു.

Verse 48

प्रयोगमन्त्रान् वक्ष्यामि यैर् दीक्षा होमसंलयः ॐ यं भूतानि विशुद्धं हुं फट् अनेन ताडनं कुर्याद्वियोजनमिह द्वयं

ദീക്ഷ സിദ്ധിയും ഹോമക്രമത്തിന്റെ സമാപ്തിയും നേടാൻ ഞാൻ പ്രയോഗമന്ത്രങ്ങൾ പറയുന്നു. ‘ഓം യം ഭൂതാനി വിശുദ്ധം ഹും ഫട്’ എന്ന മന്ത്രംകൊണ്ട് താഡനം ചെയ്യണം; ഇവിടെ ദ്വിവിധ വിയോഗനം സംഭവിക്കുന്നു.

Verse 49

ॐ यं भूतान्यापातयेहं आदानं कृत्वा चानेन प्रकृत्या योजनं शृणु ताडनेन विमोक्ष्यैवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ यं भूतानि पुंश्चाहो होममन्त्रं प्रवक्ष्यामि ततः पूर्णाहुतेर्मनुं

‘ഓം യം ഭൂതാന്യാപാതയേഹം’—ഇതുകൊണ്ട് ഇവിടെ ഭൂതങ്ങളെ വീഴ്ത്തി/അകറ്റണം. ആദാനം ചെയ്തു വിധിപ്രകാരം പ്രയോഗ-യോജന കേൾക്കുക; താഡനത്തോടെ അവയെ വിമോചിപ്പിക്കണം—എന്ന് പറയുന്നു. ചിഹ്നിത പാഠത്തിൽ: ‘ഓം യം ഭൂതാനി…’—ഹോമമന്ത്രം പ്രസ്താവിച്ച്, തുടർന്ന് പൂർണാഹുതിയുടെ മന്ത്രം.

Verse 50

ॐ भूतानि संहर स्वाहा ॐ अं ॐ नमो भगवते वासुदेवाय वौषट् पूर्णाहुत्यनन्तरे तु तद्वै शिष्यन्तु साधयेत् एवं तत्त्वानि सर्वाणि क्रमात्संशोधयेद् बुधः

‘ഓം ഭൂതാനി സംഹര സ്വാഹാ’, ‘ഓം അം’, കൂടാതെ ‘ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ വൗഷട്’. പൂർണാഹുതിക്ക് ഉടൻ ശേഷം साधകൻ ശിഷ്യനുവേണ്ടി ആ വിധി സാദ്ധ്യമാക്കണം. ഇങ്ങനെ ബുദ്ധിമാൻ ക്രമമായി എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളും ശോധനം ചെയ്യണം.

Verse 51

नमोन्तेन स्ववीजेन ताडनादिपुरःसरम् ॐ वां वर्मेन्द्रियाणि ॐ दें बुद्धीन्द्रियाणि यं वीजेन समानन्तु ताडनादिप्रयोगकम्

‘നമഃ’ അന്ത്യയുക്തമായ സ്വബീജം ഉപയോഗിച്ച് താഡനാദി കർമങ്ങൾ മുൻപാക്കി—‘ഓം വാം’ കർമേന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വർമ്മം (കവചം) ആയും, ‘ഓം ദേം’ ബുദ്ധീന്ദ്രിയങ്ങൾക്ക് വർമ്മം ആയും സ്ഥാപിക്കണം; തുടർന്ന് ‘യം’ ബീജംകൊണ്ട് താഡനാദി പ്രയോഗം സമമാക്കണം.

Verse 52

ॐ सुंगन्धतन्मात्रे वियुङ्क्ष्व हुं फट् ॐ सम्पाहिं हा ॐ खं खं क्ष प्रकृत्या ॐ सुं हुं गन्धतन्मात्रे संहर स्वाहा ततः पूर्णाहुतिश् चैवमुत्तरेषु प्रयुज्यते ॐ रां रसतन्मात्रे ॐ भें रूपतन्मात्रे ॐ रं स्पर्शतन्मात्रे ॐ एं शब्दतन्मात्रे ॐ भं नमः ॐ सों अहङ्कारः ॐ नं बुद्धे ॐ ॐ प्रकृते एकमूर्तावयं प्रोक्तो दीक्षायोगः समासतः एवमेव प्रयोगस्तु नवव्यूहादिके स्मृतः

ॐ—ഗന്ധ തന്മാത്രയ്ക്കായി: ‘വിയുങ്ക്ഷ്വ’ (വേർതിരിക്കുക) ഹും ഫട്। ॐ—‘സമ്പാഹി’ (രക്ഷിക്ക/ദൃഢമാക്ക) ഹാ। ॐ—ഖം ഖം ക്ഷ, പ്രകൃതിയോടനുബന്ധമായി। ॐ—സും ഹും: ‘ഗന്ധ തന്മാത്രയെ സംഹരിക്ക/ലയിപ്പിക്ക’ സ്വാഹാ। തുടർന്ന് പൂർണാഹുതി അർപ്പിക്കണം. അതുപോലെ പിന്നീടുള്ളവ—ॐ റാം രസ തന്മാത്ര, ॐ ഭേം രൂപ തന്മാത്ര, ॐ രം സ്പർശ തന്മാത്ര, ॐ ഏം ശബ്ദ തന്മാത്ര। ॐ ഭം നമഃ। ॐ സോം അഹങ്കാരത്തിനായി। ॐ നം ബുദ്ധിക്കായി। ॐ ॐ പ്രകൃതിക്കായി। സംക്ഷേപത്തിൽ ഇതാണ് ഏകമൂർത്തി രീതിയിലെ ദീക്ഷായോഗം; നവവ്യൂഹാദികളിലും ഇതേ പ്രയോഗം സ്മൃതമാണ്।

Verse 53

दग्धापरस्मिन् सन्दध्यान्निर्वाणे प्रकृतिन्नरः अविकारे समादध्यादीश्वरे प्रकृतिन्नरः

‘പര’ അഥവാ ബാഹ്യ വിഷയ-മണ്ഡലം ദഗ്ധമായ ശേഷം, മനുഷ്യൻ നിർവാണാവസ്ഥയിൽ പ്രകൃതിയിൽ ധ്യാനം സ്ഥാപിക്കണം. അവികാരനായ ഈശ്വരനിൽ പ്രകൃതിയെ ദൃഢമായി നിക്ഷേപിക്കണം.

Verse 54

शोधयित्वाथ भुतानि कर्माङ्गानि विशोधयेत् बुद्ध्याख्यान्यथ तन्मात्रमनोज्ञानमहङ्कृतिं

സ്ഥൂല ഭൂതങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, കർമ്മേന്ദ്രിയങ്ങളെ വിശുദ്ധമാക്കണം. തുടർന്ന് അന്തഃകരണ തത്ത്വങ്ങൾ—ബുദ്ധി, തന്മാത്രകൾ, മനസ്, ജ്ഞാനം, അഹങ്കൃതി—ഇവയും ശുദ്ധീകരിക്കണം.

Verse 55

लिङ्गात्मानं विशोध्यान्ते प्रकृतिं शोधायेत् पुनः आहि हामिति ख,चिह्नितपुस्तकपाठः ॐ सं पाहि स्वाहा इति ग, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः अं दुं स्त्व प्रकृत्या इति ॐ खं खं स्त्व प्रकृत्या इति च ख, चिह्नितपुस्तकपाठः कर्माख्यानि च शोधयेदिति घ, ङ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः पुरुषं प्राकृतं शुद्धमीश्वरे धाम्नि संस्थितं

ലിംഗാത്മൻ (സൂക്ഷ്മശരീര-സ്വ) ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, അവസാനം വീണ്ടും പ്രകൃതിയെ ശോധിക്കണം. ചില പാഠങ്ങളിൽ ‘ആഹി ഹാമി’; രണ്ട് കൈയെഴുത്തുകളിൽ ‘ॐ സം പാഹി സ്വാഹാ’ എന്നും. മറ്റൊരു വായന ‘അം ദും സ്ത്വ പ്രകൃത്യാ’; അടയാളപ്പെടുത്തിയ പ്രതിയിൽ ‘ॐ ഖം ഖം സ്ത്വ പ്രകൃത്യാ’ എന്നും. കൂടാതെ രണ്ട് പ്രതികൾ ‘കർമാഖ്യാനി ച ശോധയേത്’ എന്നും ചേർക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പ്രാകൃത പുരുഷൻ ശുദ്ധനായി ഈശ്വരധാമത്തിൽ സ്ഥാപിതനാകുന്നു.

Verse 56

स्वगोचरीकृताशेषभोगमुक्तौ कृतास्पदं ध्यायन् पूर्णाहुतिं दद्याद्दीक्षेयं त्वधिकारिणी

സകല ഭോഗവും മുക്തിയും സ്വന്തം ആത്മീയ ഗോചരത്തിലാക്കി, ഹൃദയത്തിൽ ആസനം സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആ ദേവതയെ ധ്യാനിച്ച് പൂർണാഹുതി അർപ്പിക്കണം. തുടർന്ന് യോഗ്യനായ വ്യക്തിക്ക് ദീക്ഷ ലഭിക്കുന്നു.

Verse 57

अङ्गैर् आराध्य मन्त्रस्य नीत्वा तत्त्वगणं समं क्रमादेवं विशोध्यान्ते सर्वसिद्धिसमन्वितं

മന്ത്രത്തെ അങ്കസാധനങ്ങളാൽ ആരാധിച്ച്, തത്ത്വസമൂഹത്തെ സമത്വത്തിലാക്കി, ക്രമമായി ഇങ്ങനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; അവസാനം അവൻ സർവ്വസിദ്ധികളാൽ സമന്വിതനാകും.

Verse 58

ध्यायन् पूर्णाहितिं दद्यात्दीक्षेयं साधके स्मृता द्रव्यस्य वा न सम्पत्तिरशक्तिर्वात्मनो यदि

ഏകാഗ്രധ്യാനത്തോടെ പൂർണ്ണാഹുതി അർപ്പിക്കണം. ഇതാണ് സാധകന്റെ ദീക്ഷയായി ഉപദേശിക്കപ്പെട്ടത്—ദ്രവ്യലഭ്യത ഇല്ലെങ്കിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വശക്തി കുറവെങ്കിൽ.

Verse 59

इष्ट्वा देवं यथा पूर्वं सर्वोपकरणान्वितं सद्योधिवास्य द्वादश्यां दीक्षयेद्देशिकोत्तमः

മുൻവിധിപ്രകാരം എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളോടും കൂടി ദേവനെ പൂജിച്ച്, അതേ ദിവസം അധിവാസം നടത്തിച്ച്; ദ്വാദശിയിൽ ശ്രേഷ്ഠ ദേശികൻ ദീക്ഷ നൽകണം.

Verse 60

भक्तो विनीतः शारीरैर् गुणैः सर्वैः समन्वितः शिष्यो नातिधनी यस्तु स्थण्डिलेभ्यर्च्य दीक्षयेत्

ഭക്തനും വിനീതനും, ശരീരഗുണങ്ങളൊക്കെയും ഉള്ളവനും, അതിധനികനല്ലാത്ത ശിഷ്യനെ സ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ ആരാധിച്ച് ദീക്ഷ നൽകണം.

Verse 61

अध्वानं निखिलं दैवं भौतं वाध्यात्मिकी कृतं सृष्टिक्रमेण शिष्यस्य देहे ध्यात्वा तु देशिकः

ദേശികൻ സൃഷ്ടിക്രമപ്രകാരം ശിഷ്യന്റെ ദേഹത്തിൽ സമഗ്ര അധ്വവ്യവസ്ഥയെ—ദൈവം, ഭൗതികം, അധ്യാത്മമായി ഘടിതമായതായി—ധ്യാനിച്ച് പിന്നെ കർമ്മത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം.

Verse 62

अष्टाष्टाहुतिभिः पूर्वं क्रमात् सन्तर्प्य सृष्टिमान् स्वमन्त्रैर् वासुदेवादीन् जननादीन् विसर्जयेत्

ആദ്യം സൃഷ്ടികർത്താവ് (അധ്വര്യു) ക്രമാനുസൃതമായി എട്ട്-എട്ട് ആഹുതികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ ആവാഹിത ശക്തികളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം; തുടർന്ന് തത്തത് മന്ത്രങ്ങളാൽ വാസുദേവാദികളെയും ജനനാദി തത്ത്വങ്ങളെയും വിധിപൂർവ്വം വിസർജ്ജിക്കണം.

Verse 63

होमेन शोधयेत् पश्चात्संहारक्रमयोगतः योनिसूत्राणि बद्धानि मुक्त्वा कर्माणि देशिकः

അതിനുശേഷം ദേശികൻ സംഹാര-ക്രമാനുസൃതമായി ഹോമംകൊണ്ട് (കർമ്മവും ഉപകരണങ്ങളും) ശുദ്ധീകരിക്കണം; ബന്ധിച്ച ‘യോനി-സൂത്രങ്ങൾ’ മോചിപ്പിച്ച് കർമ്മങ്ങളെ ഉപസംഹരിക്കണം.

Verse 64

शिष्यदेहात्समाहृत्य क्रमात्तत्त्वानि शोधयेत् अग्नौ प्राकृतिके विष्णौ लयं नीत्वाधिदैवके

ശിഷ്യന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്ന് തത്ത്വങ്ങളെ സമാഹരിച്ചു ക്രമമായി അവയെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; അധിദൈവിക നിലയിൽ അവയെ പ്രാകൃത അഗ്നിയിലും വിഷ്ണുവിലും ലയത്തിലേക്ക് നയിക്കണം.

Verse 65

शुद्धं तत्त्वमशुद्धेन पूर्णाहुत्या तु साधयेत् शिष्ये प्रकृतिमापन्ने दग्ध्वा प्राकृतिकान् गुणान्

അശുദ്ധത്തിലൂടെയും ശുദ്ധ തത്ത്വസിദ്ധി പൂർണാഹുതിയാൽ സാധിപ്പിക്കണം. ശിഷ്യൻ പ്രകൃതിയിൽ പതിച്ചാൽ, പ്രാകൃത ഗുണങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ച് (ഗുരു) അവനെ വീണ്ടും ശുദ്ധസ്ഥാനത്തിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു.

Verse 66

लिखितं दैवमिति ख, चिह्नितपुस्तकपाठः पूजां कृत्वा विसर्जयेदिति घ, चिह्नितपुस्तकपाठः विमलादीन् विसर्जयेदिति ङ, चिह्नितपुस्तकपाठः पूर्णाहुत्या तु सन्नयेदिति ख, घ, चिह्नितपुस्तकद्वयपाठः मौचयेदधिकारे वा नियुञ्ज्याद्देशिकः शिशून् अथान्यान् शक्तिदीक्षां वा कुर्यात् भावे स्थितो गुरुः

‘ലിഖിതം ദൈവമിതി’—ഇത് ഖ-പാഠം. ‘പൂജ ചെയ്തു വിസർജ്ജിക്കണം’—ഇത് ഘ-പാഠം. ‘വിമലാദികളെ വിസർജ്ജിക്കണം’—ഇത് ങ-പാഠം. ‘എന്നാൽ പൂർണാഹുതിയാൽ തന്നെ സമാപിപ്പിക്കണം’—ഇത് ഖയും ഘയും എന്ന രണ്ടു പാഠങ്ങളിലും കാണുന്നു. തുടർന്ന് യോഗ്യമായ അധികാരം/സന്ദർഭം വന്നാൽ ദേശികൻ ശിഷ്യനെ നിയമത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുകയോ കുട്ടികളെയും മറ്റുള്ളവരെയും യോജ്യ കർത്തവ്യങ്ങളിൽ നിയോഗിക്കുകയോ ചെയ്യണം; അല്ലെങ്കിൽ ഗുരു യുക്തമായ ഭാവസ്ഥിതിയിൽ നിന്ന് ശക്തിദീക്ഷ നൽകാം.

Verse 67

भक्त्या सम्प्रातिपन्नानां यतीनां निर्धनस्य च सम्पूज्य स्थण्डिले विष्णुं पार्श्वस्थं स्थाप्य पुत्रकं

ഭക്തിയോടെ ശരണാഗതരായ യതികളെയും ദരിദ്രരെയും യഥാവിധി പൂജിച്ച്, ശുദ്ധസ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം; തുടർന്ന് ദേവന്റെ സമീപത്ത് കുഞ്ഞിനെ സ്ഥാപിച്ച് കര്‍മ്മം തുടരുക।

Verse 68

देवताभिमुखः शिष्यस्तिर्यगास्यः स्वयं स्थितः अध्वानं निखिलं ध्यात्वा पर्वभिः स्वैर् विकल्पितं

ശിഷ്യൻ ദേവതയെ അഭിമുഖമായി നിന്നുകൊണ്ട് വായ് അല്പം വശത്തേക്ക് തിരിച്ച്; സമഗ്ര അധ്വാനം ധ്യാനിച്ച്, താൻ വിഭജിച്ച പര്വങ്ങളനുസരിച്ച് ക്രമമായി വിന്യസിക്കണം।

Verse 69

शिष्यदेहे तथा देवमाधिदैविकयाचनं ध्यानयोगेन सञ्चिन्त्य पूर्ववत्ताडनादिना

അതുപോലെ ശിഷ്യന്റെ ദേഹത്തിൽ ധ്യാനയോഗംകൊണ്ട് ആധിദൈവിക യാചനയിലൂടെ ദേവനെ മാനസികമായി ആവാഹനം ചെയ്ത്, മുൻപുപറഞ്ഞതുപോലെ താഡനാദി കര്‍മ്മങ്ങൾ ചെയ്യണം।

Verse 70

क्रमात्तत्त्वानि सर्वाणि शोधयेत् स्थण्डिले हरौ ताडनेन वियोज्याथ गृहीत्वात्मनि तत्परः

അതിനുശേഷം ക്രമമായി സ്ഥണ്ഡിലത്തിൽ ഹരിപൂജയിൽ എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കണം; പിന്നെ താഡനകൊണ്ട് വേർതിരിച്ച്, അവയെ ആത്മാവിൽ ഗ്രഹിച്ച് ആത്മനിഷ്ഠനായി നിലകൊള്ളണം।

Verse 71

देवे संयोज्य संशोध्य गृहीत्वा तत् स्वभावतः आनीय शुद्धभावेन सन्धयित्वा क्रमेण तु

അതിനെ ദേവനോടു ചേർത്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച്, അതിന്റെ സ്വഭാവപ്രകാരം ഗ്രഹിക്കണം; പിന്നെ ശുദ്ധഭാവത്തോടെ അതിനെ കൊണ്ടുവന്ന്, ക്രമമായി സംധാനം (ശരിയായ യോജനം) ചെയ്ത് മുന്നോട്ട് പോകണം।

Verse 72

शोधयेद्ध्यानयोगेन सर्वतो ज्ञानमुद्रया शुद्धेषु सर्वतत्त्वेषु प्रधाने चेश्वरे स्थिते

ധ്യാനയോഗത്താലും സർവ്വതോ ജ്ഞാനമുദ്രയാലും അന്തഃകരണത്തെ ശോധനം ചെയ്യണം. സർവ്വ തത്ത്വങ്ങളും ശുദ്ധമായാൽ साधകൻ പ്രധാനം (പ്രകൃതി) എന്നും ഈശ്വരൻ എന്നും ഉള്ള നിലയിൽ സ്ഥാപിതനാകുന്നു.

Verse 73

दग्ध्वा निर्वापयेच्छिष्यान् पदे चैशे नियोजयेत् निनयेत् सिद्धिमार्गे वा साधकं देशिकोत्तमः

അവരുടെ മലിനതകൾ വിധിപൂർവ്വം ‘ദഹിപ്പിച്ച്’ പിന്നെ ശിഷ്യരെ ‘ശാന്തിപ്പിച്ച്/ശീതളപ്പെടുത്തി’ ഈശ-പദത്തിൽ നിയോഗിക്കണം. അല്ലെങ്കിൽ ഉത്തമ ദേശികൻ സാധകനെ സിദ്ധിമാർഗത്തിലേക്ക് നയിക്കണം.

Verse 74

एवमेवाधिकारस्थो गृही कर्मण्यतन्द्रितः आत्मानं शोधयंस्तिष्ठेद् यावद्रागक्षयो भवेत्

ഇതുപോലെ അധികാരത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ ഗൃഹസ്ഥൻ കർമത്തിൽ അലസതയില്ലാതെ, ആത്മശോധനം ചെയ്തുകൊണ്ട് രാഗക്ഷയം ഉണ്ടാകുന്നതുവരെ നിലകൊള്ളണം.

Verse 75

क्षीणरागमथात्मानं ज्ञात्वा संशुद्धिकिल्विषः आरोप्य पुत्रे शिष्ये वा ह्य् अधिकारन्तु संयमी

തന്റെ രാഗം ക്ഷീണിച്ചതും പാപങ്ങൾ ശുദ്ധമായതും അറിഞ്ഞ ശേഷം, സംയമി അധികാരം പുത്രനിലേക്കോ ശിഷ്യനിലേക്കോ ‘ആരോപ്പിച്ച്’ (ഹസ്താന്തരപ്പെടുത്തി) ഏല്പിക്കണം.

Verse 76

दग्ध्वा मायामयं पाशं प्रव्रज्य स्वात्मनि स्थितः शरीरपातमाकाङ्क्षन्नासीताव्यक्तलिङ्गवान्

മായാമയമായ പാശം ദഹിപ്പിച്ച്, പ്രവ്രജ്യ സ്വീകരിച്ച്, സ്വാത്മനിൽ സ്ഥാപിതനായി, ശരീരപാതം ആകാംക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, ബാഹ്യലിംഗം (ചിഹ്നം) പ്രകടമാക്കാതെ അദ്ദേഹം ആസീനനായി ഇരുന്നു.