Adhyaya 47: The Rite of Śrāvaṇa Bright-Fortnight Dvādaśī (Dāmodara Worship) and the Exemplum of King Nṛga

Verse 1

दुर्वासा उवाच । श्रावणस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी । अर्चयेत् परमं देवं गन्धपुष्पैर्जनार्नम् ॥ ४७.१ ॥

ດຸຣະວາສາ ກ່າວວ່າ: «ໃນວັນດວາດະຊີ ໃນຂ້າງຂຶ້ນຂອງເດືອນສຣາວະນະ ຄວນນະມັດສະການພຣະເທວະສູງສຸດ ດ້ວຍເຄື່ອງຫອມແລະດອກໄມ້ ໂດຍເອີ້ນພຣະອົງວ່າ ‘ຈະນາຣະນ’».

Verse 2

दामोदराय पादौ तु हृषीकेशाय वै कटिम् । सनातनेति जठरमुरः श्रीवत्सधारिणे ॥ ४७.२ ॥

«ຄວນອຸທິດພຣະບາດແກ່ ດາໂມດະຣະ; ອຸທິດສ່ວນແອວແກ່ ຮຣິສີເກຊະ; ອຸທິດທ້ອງພ້ອມຖ້ອຍຄໍາ ‘ສະນາຕະນ’; ແລະອຸທິດອົກແກ່ຜູ້ທີ່ຊົງເຄື່ອງໝາຍ ສຣີວັດສະ».

Verse 3

चक्रपाणयेति भुजौ कण्ठं च हरये तथा । मुञ्जकेशाय च शिरो भद्रायेति शिखां तथा ॥ ४७.३ ॥

ເມື່ອສະດຸດສຽງ «ແດ່ ຈັກຣະປານິ» ຈົ່ງກຳນົດໄວ້ທີ່ແຂນທັງສອງ; ແລະກຳນົດຄໍໃຫ້ແດ່ ຮະຣິ. ຫົວໃຫ້ແດ່ ມຸນຈະເກສ; ແລະສິຂາ (ຈຸກຜົມ) ໃຫ້ແດ່ ພັດຣາ.

Verse 4

एवं सम्पूज्य संस्थाप्य कुम्भं पूर्ववदेव तु । विन्यस्य वस्त्रयुग्मं तु तस्योपरि ततो न्यसेत् ॥ ४७.४ ॥

ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອໄດ້ບູຊາຢ່າງຄົບຖ້ວນ ແລະສະຖາປະນາກຸມພະ (kumbha) ຕາມເກົ່າແທ້ໆແລ້ວ, ຈົ່ງວາງຜ້າເປັນຄູ່ໄວ້ເທິງນັ້ນ; ແລ້ວຈຶ່ງວາງສິ່ງນັ້ນໄວ້ເທິງກຸມພະນັ້ນ.

Verse 5

काञ्चनं देवदेवं तु दामोदरसनामकम् । तमभ्यर्च्य विधानॆन गन्धपुष्पादिभिः क्रमात् ॥ ४७.५ ॥

ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ຈົ່ງບູຊາພຣະ «ເທວະແຫ່ງເທວະທັງປວງ» ຜູ້ເປັນທອງ ມີນາມວ່າ ດາໂມດະຣະ (Dāmodara) ຕາມພິທີກຳນົດ ດ້ວຍຂອງຫອມ ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆ ຕາມລຳດັບ.

Verse 6

प्राग्वत् तं ब्राह्मणे दद्याद् वेदवेदाङ्गपारगे । एवं नियमयुक्तस्य प्रभावं तच्छृणुष्व मे ॥ ४७.६ ॥

ເຊັ່ນເກົ່າ ຈົ່ງມອບສິ່ງນັ້ນໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນະ ຜູ້ຊຳນານໃນເວດະ ແລະເວດາງຄະ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຟັງຈາກເຮົາເຖິງອານຸພາບຂອງຜູ້ມີນິຍະມະ ແລະວິໄນປະພຶດ.

Verse 7

एष ते विधिरुद्दिष्टः श्रावणे मासि वै विभो । एतस्याश्च प्रभावं यत् शृणु पापप्रणाशनम् ॥ ४७.७ ॥

ໂອ ຜູ້ມີອຳນາດ, ວິທີການນີ້ໄດ້ຖືກຊີ້ແນະໃຫ້ເຈົ້າໃນເດືອນ ສຣາວະນະ (Śrāvaṇa). ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງອານຸພາບຂອງມັນ—ອັນເປັນການທຳລາຍບາບແລະຄວາມຜິດ.

Verse 8

पुरा कृतयुगे राजा नृगो नाम महाबलः । बभ्राम स वनं घोरं मृगयासक्तमानसः ॥ ४७.८ ॥

ໃນການກ່ອນ ໃນຍຸກກຣິຕະ ມີກະສັດນາມ ນຣຶກະ ຜູ້ມີກຳລັງຍິ່ງໃຫຍ່. ດ້ວຍໃຈຕິດພັນການລ່າສັດ ພຣະອົງໄດ້ພາຕົນເຂົ້າໄປໃນປ່າອັນນ່າຢ້ານກົວ.

Verse 9

स कदाचित् तुरङ्गेण हृतो दूरं महद्वनम् । व्याघ्रसिंहगजाकीर्णं दस्युसर्पनिषेवितम् ॥ ४७.९ ॥

ຄັ້ງໜຶ່ງ ພຣະອົງຖືກມ້າພາໄປໄກ ຈົນເຖິງປ່າໃຫຍ່. ປ່ານັ້ນເຕັມໄປດ້ວຍເສືອ ສິງ ແລະຊ້າງ ແລະມີໂຈນກັບງູມາຊຸມນຸມຢູ່ເປັນນິດ.

Verse 10

एकाकी तत्र राजा तु अश्वं मुच्य तरोरधः । स्वयं कुशमथास्तीर्य सुप्तो दुःखसमन्वितः ॥ ४७.१० ॥

ທີ່ນັ້ນ ກະສັດຢູ່ພຽງລຳພັງ ໄດ້ປ່ອຍມ້າໄວ້ໃຕ້ຕົ້ນໄມ້. ແລ້ວພຣະອົງປູຫຍ້າກຸສະດ້ວຍຕົນເອງ ແລະນອນຫຼັບດ້ວຍຄວາມໂສກເສົ້າ.

Verse 11

तावत् तत्रैव लुब्धानां सहस्राणि चतुर्दश । आगतानि मृगान् हन्तुं रात्रौ राज्ञः समन्ततः ॥ ४७.११ ॥

ໃນຂະນະນັ້ນເອງ ຢູ່ທີ່ນັ້ນ ມີນັກລ່າສັດຈຳນວນ ສິບສີ່ພັນ ມາຮອດໃນຍາມຄ່ຳ ແລະລ້ອມກະສັດໄວ້ທຸກດ້ານ ໂດຍປາດຖະໜາຈະຂ້າກວາງ.

Verse 12

तत्रापश्यन्त ते सुप्तं हेमरत्नविभूषितम् । नृगं राजानमत्युग्रं श्रिया परमया युतम् ॥ ४७.१२ ॥

ທີ່ນັ້ນ ພວກເຂົາເຫັນກະສັດນຣຶກະນອນຫຼັບ ປະດັບດ້ວຍຄຳ ແລະແກ້ວມະນີ. ພຣະອົງນ່າກະຫຼັງຢ່າງຍິ່ງ ແລະມີສິຣິອັນສູງສຸດ.

Verse 13

ते गत्वा त्वरितं व्याधाः स्वभर्त्रे संन्यवेदयन् । सोऽपि रत्नसुवर्णार्थं राजानं हन्तुमुद्यतः ॥ ४७.१३ ॥

ພວກນາຍພານໄດ້ໄປຢ່າງຮວດເຮັດ ແລະແຈ້ງຂ່າວແກ່ຫົວໜ້າຂອງຕົນ; ຫົວໜ້ານັ້ນກໍເພາະຫວັງໄດ້ເພັດພອຍແລະຄຳ ຈຶ່ງອອກໄປດ້ວຍໃຈຈະຂ້າພະຣາຊາ.

Verse 14

तुरगस्य च हेतोस्तु निस्त्रिंशा वनचारिणः । राजानं सुप्तमासाद्य निगृहीतुं प्रचक्रमुः ॥ ४७.१४ ॥

ແຕ່ເພາະເຫດແຫ່ງມ້າ ພວກຄົນຢູ່ປ່າຜູ້ຖືດາບ ໄດ້ເຂົ້າໄປພົບພະຣາຊາຍາມທີ່ພະອົງຫຼັບ ແລະເລີ່ມຈັບກຸມພະອົງ.

Verse 15

तावद् राज्ञः शरीरात् तु श्वेताभरणभूषिता । नारी काचित् समुत्तस्थौ स्त्रक्चन्दनविभूषिता । उत्थाय चक्रमादाय ते म्लेच्छा विनिपातिताः ॥ ४७.१५ ॥

ໃນຂະນະນັ້ນ ຈາກກາຍຂອງພະຣາຊາ ມີນາງຜູ້ໜຶ່ງລຸກຂຶ້ນ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບສີຂາວ ແລະຕົກແຕ່ງດ້ວຍພວງດອກໄມ້ກັບຈັນທະນ໌. ນາງລຸກຂຶ້ນຖືຈັກຣາ ແລະຟາດລົງພວກມເລັດຈະເຫຼົ່ານັ້ນ.

Verse 16

दस्यून् निहत्य सा देवी तस्य राज्ञस्तनुं पुनः । प्रविशन्त्याशु राजा अपि प्रतिबुद्धोऽथ दृष्टवान् । म्लेच्छांस्तु निहतान् दृष्ट्वा सा स्वमूर्त्तिलयं गता ॥ ४७.१६ ॥

ນາງເທວີໄດ້ຂ້າພວກໂຈນແລ້ວ ກໍເຂົ້າກັບໄປໃນກາຍຂອງພະຣາຊາອີກຄັ້ງ. ພະຣາຊາກໍຕື່ນຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ ແລະໄດ້ເຫັນ; ເມື່ອເຫັນພວກມເລັດຈະນອນຕາຍ ນາງກໍຖອນຄືນ ແລະລະລາຍກັບໄປສູ່ຮູບພາບຂອງນາງເອງ.

Verse 17

अश्वमारुह्य स पुनर्वामदेवाश्रमं ययौ । तत्रापृच्छदृषिं भक्त्या का स्त्री के ते निपातिताः । एतत्कार्यमृषे मह्यं कथयस्व प्रसीद मे ॥ ४७.१७ ॥

ພະອົງຂຶ້ນຂີ່ມ້າ ແລ້ວໄປອີກຄັ້ງຫາອາສຣົມຂອງວາມະເທວະ. ທີ່ນັ້ນພະອົງຖາມລະສີດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບສັດທາວ່າ: “ນາງນັ້ນແມ່ນໃຜ, ແລະຜູ້ທີ່ຖືກຟາດລົງເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນໃຜ? ຂໍທ່ານລະສີໂປດບອກເລື່ອງນີ້ແກ່ຂ້າພະເຈົ້າ.”

Verse 18

वामदेव उवाच । त्वमासीच्छूद्रजातीय अन्यजन्मनि पार्थिव । तत्र त्वया ब्राह्मणस्य प्रेषणं कुर्वता श्रुता । श्रावणस्य तु मासस्य शुक्लपक्षे तु द्वादशी ॥ ४७.१८ ॥

ວາມເທວະເວົ້າວ່າ: «ໂອ ກະສັດ, ໃນຊາດອື່ນໜຶ່ງ ເຈົ້າເກີດໃນຊົນຊັ້ນຊູດຣະ. ໃນນັ້ນ ເມື່ອເຈົ້າກຳລັງສົ່ງພຣາຫມັນເປັນທູດ ເຈົ້າໄດ້ຍິນເຖິງວັນດວາດະຊີ ໃນປັກສະສວ່າງ ຂອງເດືອນສຣາວະນະ»។

Verse 19

सविधानात् त्वया राजन् भक्त्या वै समुपोषिता । उपोषितायां तस्यां तु राज्यं लब्धं त्वयानघ ॥ ४७.१९ ॥

ໂອ ກະສັດ, ຕາມພິທີທີ່ກຳນົດໄວ້ ເຈົ້າໄດ້ຖືອຸໂປສະຖະ/ວຣະຕະນັ້ນດ້ວຍສັດທາ. ເມື່ອການຖືນັ້ນສຳເລັດ ເຈົ້າ—ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ—ໄດ້ຮັບອານາຈັກ.

Verse 20

सर्वापत्सु च सा देवी भवन्तं परिरक्षति । यया विनिहताः क्रूरा म्लेच्छाः पापसमन्विताः । भवांश्च रक्षितो राजन् श्रावणद्वादशी तु सा ॥ ४७.२० ॥

ແລະໃນຄວາມພິບັດທັງປວງ ພຣະເທວີນັ້ນຄຸ້ມຄອງເຈົ້າ. ໂດຍນາງ ພວກມເລັດຊະຜູ້ໂຫດຮ້າຍ ຜູ້ປະກອບບາບ ຖືກທຳລາຍ. ແລະເຈົ້າກໍໄດ້ຮັບການປົກປ້ອງ, ໂອ ກະສັດ; ນາງນັ້ນແທ້ແມ່ນ ສຣາວະນະ-ດວາດະຊີ.

Verse 21

एकैव पाति चापत्सु राज्यं एकैव यच्छति । किं पुनर्द्वादशैतास्तु येनेन्द्रं न ददुः पदम् ॥ ४७.२१ ॥

ຜູ້ດຽວກໍປົກປ້ອງອານາຈັກໃນຍາມພິບັດ, ຜູ້ດຽວກໍປະທານຜົນໄດ້. ແລ້ວຈະກ່າວຢ່າງໃດກັບທັງສິບສອງນັ້ນ—ຜູ້ທີ່ບໍ່ໄດ້ມອບຕຳແໜ່ງອຳນາດແກ່ອິນທຣະ?