Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 7

Devanagari script

ततो वर्षशतेऽतीते तस्य तुष्टो जनार्दनः । विलोक्य च तपस्तीव्रं विहितं तेन भूभुजा

Transliteration

tato varṣaśate'tīte tasya tuṣṭo janārdanaḥ | vilokya ca tapastīvraṃ vihitaṃ tena bhūbhujā

Translation

ຕໍ່ມາ ເມື່ອຜ່ານໄປຄົບຮ້ອຍປີ ພຣະຈະນາຣະດະນະກໍ່ພໍພຣະໄທໃນລາວ ເມື່ອໄດ້ເຫັນຕະປະສະອັນເຂັ້ມງວດທີ່ກະສັດນັ້ນໄດ້ປະພຶດປະຕິບັດ।

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, क्रमवाचक; Indeclinable adverb ‘then’

• वर्षशते: after a hundred years (in the hundred-year period)
• वर्षशते: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष + शत (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समासः (‘शतं वर्षाणि’); नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Locative (7th), Singular

• अतीते: having passed, elapsed
• अतीते: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अतित (कृदन्त-प्रातिपदिक; अति-इ धातोः क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Locative (7th), Singular; विशेषणम् (वर्षशते)

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Genitive (6th), Singular

• तुष्टः: pleased
• तुष्टः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तुष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; तुष् धातोः क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative (1st), Singular; विशेषणम् (जनार्दनः)

• जनार्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative (1st), Singular

• विलोक्य: having seen
• विलोक्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: वि-लोक् (धातु) + ल्यप् (अव्ययीभाव/क्त्वान्त)
• Form: ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्यय (क्त्वान्त/gerund); ‘having seen’; Indeclinable gerund

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय, समुच्चयबोधक; Indeclinable conjunction

• तपः: austerity
• तपः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative (2nd), Singular

• तीव्रम्: intense
• तीव्रम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तीव्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative (2nd), Singular; विशेषणम् (तपः)

• विहितम्: performed, carried out
• विहितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वि-धा (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Neuter, Accusative (2nd), Singular; विशेषणम् (तपः)

• तेन: by him
• तेन: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Instrumental (3rd), Singular

• भूभुजा: by the king
• भूभुजा: Kartr (Agent in passive/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भूभुज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Instrumental (3rd), Singular; ‘राजा’

Speaker

Narrator (contextual purāṇic narrator; unspecified in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: After a hundred years of austerity, the sky brightens; Janārdana’s presence is felt as the king’s tapas culminates in divine satisfaction.

Characters & Entities

• Janārdana
• Viṣṇu

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steadfast, long-term tapas performed with sincerity draws divine attention and culminates in the Lord’s pleasure.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha context remains the vāpī and its environs within Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya account.

What ritualistic prescription is mentioned?

The text highlights prolonged tapas (a century) rather than a single ritual; it implies disciplined observance over time.