Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 84

Devanagari script

एवमुक्तस्ततस्तेन भगवांस्त्रिपुरांतकः । आज्ञाप्य तानि सर्वाणि ददौ तत्र द्रुतं गतः

Transliteration

evamuktastatastena bhagavāṃstripurāṃtakaḥ | ājñāpya tāni sarvāṇi dadau tatra drutaṃ gataḥ

Translation

ເມື່ອຖືກກ່າວຢ່າງນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຕຣິປຸຣານຕະກະ ຈຶ່ງມີພຣະບັນຊາ ໃຫ້ຄືນສິ່ງທັງປວງນັ້ນ ແລ້ວພຣະອົງກໍໄປທີ່ນັ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)

• उक्तः: addressed, spoken to
• उक्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.; ‘having been spoken to’/‘addressed’)

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (तदनन्तरम्; temporal)

• तेन: by him
• तेन: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन (Instr. sg.)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.)

• त्रिपुरान्तकः: Tripurāntaka (destroyer of Tripura)
• त्रिपुरान्तकः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: त्रिपुर + अन्तक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.)

• आज्ञाप्य: having commanded
• आज्ञाप्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आज्ञा (धातु/नामधातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्यय (absolutive/gerund)

• तानि: those (things)
• तानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Acc. pl.)

• सर्वाणि: all
• सर्वाणि: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन (Neuter, Acc. pl.)

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद (Perfect, 3rd sg.)

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (क्रियाविशेषण; शीघ्रम्)

• गतः: gone, having gone
• गतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन (Masc., Nom. sg.)

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator), with Śiva as the acting subject

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devīkuṇḍa (contextual)

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Tripurāntaka, having been addressed, issues a decisive command; attendants or gaṇas return the items; the Lord departs swiftly toward the sacred place, suggesting purposeful movement and divine urgency.

Characters & Entities

• Tripurāntaka (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When approached with humility and dharmic intent, divine authority can restore order and guide the next sacred step.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The movement and command occur within the Devīkuṇḍa-centered tīrtha account in this adhyāya.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite; it narrates Śiva’s command leading to the return of the items required for the subsequent act.