Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 79

Devanagari script

अद्यप्रभृति यत्किंचित्कर्म चात्र भविष्यति । शांतिकं पौष्टिकं वापि वसोर्द्धारासमन्वितम् । संभविष्यति तत्सर्वं तव तृप्तिकरं परम्

Transliteration

adyaprabhṛti yatkiṃcitkarma cātra bhaviṣyati | śāṃtikaṃ pauṣṭikaṃ vāpi vasorddhārāsamanvitam | saṃbhaviṣyati tatsarvaṃ tava tṛptikaraṃ param

Translation

ນັບແຕ່ມື້ນີ້ເປັນຕົ້ນໄປ ພິທີກຳໃດໆທີ່ຈະຖືກປະກອບຢູ່ນີ້—ເພື່ອຄວາມສະຫງົບ (śānti) ຫຼືເພື່ອຄວາມອຸດົມ (puṣṭi)—ເມື່ອມີວະໂສຣທາຣາ (vasordhārā) ປະກອບຄຽງ ທຸກຢ່າງນັ້ນຈະເປັນການເຮັດໃຫ້ທ່ານພໍໃຈຢ່າງສູງສຸດ.

Word by Word

• अद्यप्रभृति: from today onward
• अद्यप्रभृति: None (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य + प्रभृति (अव्यय-समास)
• Form: अव्यय; कालवाचक; समासः—अद्य (today) + प्रभृति (from) (अव्ययीभाव)

• यत्: whatever
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)

• किंचित्: any/some
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किंचित् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितपरिमाण (indefinite)

• कर्म: rite/action
• कर्म: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृस्थानी (subject of ‘भविष्यति’)

• च: and
• च: None (Conjunction)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• अत्र: here
• अत्र: None (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• भविष्यति: will occur/be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• शांतिकम्: pacificatory
• शांतिकम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: शान्तिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कर्म)

• पौष्टिकम्: nourishing/prosperity-giving
• पौष्टिकम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पौष्टिक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कर्म)

• वा: or
• वा: None (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्प (disjunctive particle)

• अपि: also/even
• अपि: None (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अपि-भाव (also/even)

• वसोः: of Vasu
• वसोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वसु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध

• धारा-समन्वितम्: accompanied by the (continuous) stream (rite)
• धारा-समन्वितम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: धारा + समन्वित (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (कर्म); समासः—धारा + समन्वित (तत्पुरुष)

• संभविष्यति: will come to pass
• संभविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सर्वम्)

• सर्वम्: all (of it)
• सर्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता (of implied ‘भविष्यति/संभविष्यति’)

• तव: for you/of you
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन; सम्बन्ध

• तृप्तिकरम्: satisfaction-causing
• तृप्तिकरम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: तृप्ति + कर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (सर्वम्); समासः—तृप्तिं करोति इति (उपपद-तत्पुरुष)

• परम्: supreme
• परम्: Visheshana (Adjectival)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तृप्तिकरम्/सर्वम्)

Speaker

Brahmā

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A sacred precinct where priests perform śānti and puṣṭi rites; the defining feature is vasordhārā—an unbroken stream from a kalaśa—visibly ‘completing’ the ceremony as devotees watch in reverent silence.

Characters & Entities

• Brahmā
• Agni
• Vasordhārā
• Śānti rites
• Pauṣṭika rites

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rituals gain completeness and higher efficacy when anchored in a core offering that sustains divine satisfaction and cosmic balance.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The statement applies to rites performed “here” within the chapter’s tīrtha setting; the exact place-name is not in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

All śāntika (pacification) and pauṣṭika (prosperity) rites should be performed together with vasordhārā.