Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 20

Devanagari script

एवं स भगवाञ्छंभुस्तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । हिताय सर्वलोकानां सर्वरोगक्षयावहः

Transliteration

evaṃ sa bhagavāñchaṃbhustasminsthāne vyavasthitaḥ | hitāya sarvalokānāṃ sarvarogakṣayāvahaḥ

Translation

ດັ່ງນັ້ນ ພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າ ຊັມພູ ໄດ້ປະທັບຢູ່ໃນສະຖານນັ້ນຢ່າງໝັ້ນຄົງ, ເພື່ອປະໂຫຍດແກ່ທຸກໂລກ, ນຳພາໃຫ້ໂລກພົ້ນຈາກໂລກພະຍາດທັງປວງ.

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: evam (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारार्थे (adverb: ‘thus’)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: bhagavat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śambhu (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-नाम (apposition to भगवान्)

• तस्मिन्: in that
• तस्मिन्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative singular)

• स्थाने: place
• स्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: sthāna (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (Locative singular)

• व्यवस्थितः: established, stationed
• व्यवस्थितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: vi-ava-√sthā (धातु)
• Form: भूतकृदन्त (past participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of शम्भुः)

• हिताय: for the benefit
• हिताय: Sampradana (Beneficiary/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: hita (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (Dative singular: ‘for the welfare’)

• सर्वलोकानाम्: of all worlds/people
• सर्वलोकानाम्: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास; पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन (Genitive plural)

• सर्वरोगक्षयावहः: bringing the destruction of all diseases
• सर्वरोगक्षयावहः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: sarva (प्रातिपदिक) + roga (प्रातिपदिक) + kṣaya (प्रातिपदिक) + āvaha (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष-समास (सर्व-रोग-क्षय-आवह); पुंलिङ्ग; प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (of शम्भुः)

Speaker

Sūta (narration continues)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Naleśvara (Hāṭakeśvara-kṣetra)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śambhu is shown established in the sacred place as a radiant liṅga, emanating healing energy that dispels diseases; devotees gather seeking welfare.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha is portrayed as a compassionate divine station: Śiva abides for the welfare of beings, granting healing and auspiciousness.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Śiva-sthāna of the Naleśvara/Hāṭakeśvara-kṣetra narrative in Nāgara Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly, approaching for darśana and worship is encouraged by the stated benefit of sarva-roga-kṣaya.