Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 9

Devanagari script

नंदिन्युवाच । अहं गता महारण्ये ह्यद्य पुत्र यथेच्छया । व्याघ्रेणासादिता तत्र भ्रममाणा इतस्ततः

Transliteration

naṃdinyuvāca | ahaṃ gatā mahāraṇye hyadya putra yathecchayā | vyāghreṇāsāditā tatra bhramamāṇā itastataḥ

Translation

ນັນດິນີກ່າວວ່າ: «ລູກເອີຍ ມື້ນີ້ແມ່ໄດ້ເຂົ້າໄປໃນປ່າໃຫຍ່ຕາມໃຈປາຖະໜາ. ທີ່ນັ້ນ ໃນຂະນະທີ່ແມ່ເດີນຫຼົງໄປມາ ເສືອໄດ້ອອກມາປະຈັນໜ້າ»

Word by Word

• नन्दिनी: Nandinī
• नन्दिनी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नन्दिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• गता: went; having gone
• गता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• महारण्ये: in the great forest
• महारण्ये: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: महा + अरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारय (महद् अरण्यम्)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/हेतु (particle: indeed/for)

• अद्य: today/now
• अद्य: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• यथा: as
• यथा: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (manner adverb: as/according to)

• इच्छया: by (my) wish
• इच्छया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: इच्छा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• व्याघ्रेण: by a tiger
• व्याघ्रेण: Karana (Agent-in-passive/करण)
• Type: Noun
• Root: व्याघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन

• आसादिता: was attacked/approached
• आसादिता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + सद् (धातु) → आसादित (कृदन्त-प्रातिपदिक; क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (locative adverb)

• भ्रममाणा: wandering
• भ्रममाणा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: भ्रम् (धातु) → भ्रममाण (कृदन्त-प्रातिपदिक; शतृ/शानच्)
• Form: वर्तमानकाले कृदन्त (present participle, आत्मनेपद-भाव), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन

• इतस्: from here
• इतस्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: इतस् (अव्यय)
• Form: अव्यय; दिशावाचक (directional adverb: from here)

• ततः: from there
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; दिशावाचक/देशवाचक (directional adverb: from there)

Speaker

Nandinī

Skanda Dialogue

Listener: putra

Visual Art Cues

Scene: Nandinī in a dense forest, turning as a tiger confronts her; tension between wild nature and her composed speech as narrator.

Characters & Entities

• Nandinī
• Vyāghra (tiger)
• forest (mahāraṇya)
• son (putra)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A dharmic story often begins with a sudden encounter with danger, preparing the ground for vows, truth, and divine moral order.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse situates the event in a “great forest” within the chapter’s tīrtha-māhātmya; it does not specify a named tīrtha here.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.