Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

ततः स प्रेषितस्ते न भास्करस्तीक्ष्णदीधितिः । स्वं स्थानं प्रययौ हृष्टस्तमामंत्र्य मुनीश्वरम्

Transliteration

tataḥ sa preṣitaste na bhāskarastīkṣṇadīdhitiḥ | svaṃ sthānaṃ prayayau hṛṣṭastamāmaṃtrya munīśvaram

Translation

ຕໍ່ມາ ພຣະພາສກະ ຜູ້ມີລຳແສງແຫຼມກ້າ ເມື່ອຖືກທ່ານສົ່ງໄປ ກໍໄດ້ກັບຄືນສູ່ສະຖານຂອງຕົນດ້ວຍຄວາມຍິນດີ ຫຼັງຈາກລາອຳລາມຸນີເຈົ້ານັ້ນ

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Temporal/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपादान/क्रमवाचक (then/thereupon)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रेषितः: having been sent/ordered
• प्रेषितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: प्रेषित (कृदन्त-प्रातिपदिक; प्र+इष्/इष् causative ‘प्रेषयति’ कर्मणि क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि क्त-प्रत्यय (sent/ordered)

• ते: by you
• ते: Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘तव/ते’ (by you/your) — here in sense ‘by you’ with passive context

• न: O (particle)
• न: Sambodhana (Vocative particle/सम्बोधन)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; संबोधनार्थे/सम्बोधन-निपातः (O/indeed)

• भास्करः: the Sun
• भास्करः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भास्कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तीक्ष्ण-दीधितिः: sharp-rayed
• तीक्ष्ण-दीधितिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तीक्ष्ण (प्रातिपदिक) + दीधिति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तीक्ष्णा दीधितिः यस्य’ इति विशेषणप्रयोगः

• स्वम्: own
• स्वम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्व (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘स्व’ = own

• स्थानम्: place
• स्थानम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• प्रययौ: went
• प्रययौ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र+या (धातु)
• Form: लिट्-लकार (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• हृष्टः: delighted
• हृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हृष् क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्यय (delighted)

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आमन्त्र्य: having addressed / after taking leave
• आमन्त्र्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ+मन्त्र् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive): ‘having addressed/taken leave’

• मुनीश्वरम्: the lord of sages
• मुनीश्वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘मुनीनां ईश्वरः’

Speaker

Narrator (within Nāgara Khaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Visual Art Cues

Scene: Bhāskara, sharp-rayed and radiant, joyfully departs to his own station after respectfully taking leave of the sage-lord.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sūrya)
• Agastya (munīśvara)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Respect for dharmic counsel: even cosmic forces align themselves when guided by realized sages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No single tīrtha is named in this verse; it supports the wider māhātmya context through an exemplary sacred-history episode.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is narrative, describing Sūrya’s return and reverence to Agastya.