Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 75

Devanagari script

त्वया जंबूक चेद्दृष्टा बिंबाफलनिभाधरा । दयिता मम तद्ब्रूहि श्रेयस्ते भविता महत्

Transliteration

tvayā jaṃbūka ceddṛṣṭā biṃbāphalanibhādharā | dayitā mama tadbrūhi śreyaste bhavitā mahat

Translation

ໂອ ໝາປ່າເອີຍ! ຖ້າເຈົ້າເຄີຍເຫັນຄົນຮັກຂອງຂ້ອຍ—ຜູ້ມີຮິມຝີປາກດັ່ງໝາກບິມບາ—ຂໍໃຫ້ບອກຂ້ອຍ; ຄວາມມີສິຣິຈະເກີດແກ່ເຈົ້າຢ່າງໃຫຍ່।

Word by Word

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करण/कर्तृ-सम्बन्धे (by you)

• जम्बूक: O jackal
• जम्बूक: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: जम्बूक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• चेत्: if
• चेत्: Sambandha (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: चेत् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; शर्तार्थक-निपात

• दृष्टा: (she) has been seen
• दृष्टा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दृश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्तः (क्त), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• बिम्बाफल-निभ-अधरा: having lips like bimba fruit
• बिम्बाफल-निभ-अधरा: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बिम्बाफल (प्रातिपदिक) + निभ (प्रातिपदिक) + अधर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; समासः: बिम्बाफलस्य निभाः अधराः यस्याः (lips like bimba-fruit)

• दयिता: beloved (woman)
• दयिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दयिता (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• मम: my
• मम: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• तत्: that/therefore
• तत्: Sambandha (Discourse deictic)
• Type: Indeclinable
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत्-प्रयोगः; निर्देशार्थ (therefore/that)

• ब्रूहि: tell
• ब्रूहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ), मध्यम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• श्रेयः: good fortune/benefit
• श्रेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्रेयस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ते: for you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् (to you/for you)

• भविता: will be
• भविता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (भविष्यत्), प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• महत्: great
• महत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; श्रेयः इति पदस्य विशेषणम्

Speaker

A lovelorn husband/lover (narrative voice within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: In a shadowed forest edge, a jackal pauses and looks back; the seeker bends slightly forward, speaking urgently yet respectfully, describing the beloved’s bimba-like lips and promising ‘great śreyas’ for help.

Characters & Entities

• jaṃbūka (jackal)
• biṃbā-phala (bimba fruit)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Speech used for truth and help (revealing what one knows) is praised as a source of śreyas—auspicious benefit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha is part of the broader Tīrthamāhātmya setting, but this verse itself does not name a specific site.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is taught; the verse emphasizes the merit of helpful truthful speech.