Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22

Devanagari script

यो जपेत्पौरुषं सूक्तं स्नात्वा विष्णोः स्थितोऽग्रतः । मतिस्तस्य विवर्धेत शुक्लपक्षे यथोडुराट्

Transliteration

yo japetpauruṣaṃ sūktaṃ snātvā viṣṇoḥ sthito'grataḥ | matistasya vivardheta śuklapakṣe yathoḍurāṭ

Translation

ຜູ້ໃດ ຫຼັງຈາກອາບນ້ຳ ຢືນຢູ່ເບື້ອງໜ້າພຣະວິສນຸ ແລະສວດ «ປາວຣຸສະສູກຕະ»—ປັນຍາຂອງຜູ້ນັ້ນຈະເພີ່ມພູນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ ເຫມືອນດວງເດືອນຂຶ້ນໃນຂ້າງຂຶ້ນ।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धबोधक-यः

• जपेत्: should recite
• जपेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पौरुषम्: Pauruṣa (of the Puruṣa hymn)
• पौरुषम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पौरुष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (सूक्तम्)

• सूक्तम्: hymn
• सूक्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सूक्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); पूर्वक्रिया

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• स्थितः: standing
• स्थितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि-भाव (active sense)

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (adverb of place)

• मतिः: intellect, understanding
• मतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• विवर्धेत: should increase
• विवर्धेत: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि + वृध् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• शुक्लपक्षे: in the bright fortnight
• शुक्लपक्षे: Adhikarana (Time/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शुक्लपक्ष (प्रातिपदिक); समासः
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कालाधिकरण

• यथा: as, like
• यथा: Upamana/Modifier (Comparison)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: उपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (comparative particle)

• उडुराट्: the moon
• उडुराट्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: उडुराज् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (उडु-राज्) ‘चन्द्र’

Speaker

Skanda (deduced from Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya didactic narration)

Visual Art Cues

Scene: A devotee freshly bathed, hair damp, standing with folded hands before a Viṣṇu murti; moon phases arc in the sky or as a symbolic border, showing buddhi waxing with recitation.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Pauruṣa Sūkta
• Moon (uḍurāṭ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purity (snāna) joined with Vedic hymn-recitation before Viṣṇu is said to refine and expand one’s inner clarity and discernment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tirtha is stated; the emphasis is on the devotional act performed before Viṣṇu within the Māhātmya setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe, stand before Viṣṇu, and recite the Pauruṣa Sūkta as japa.