Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

ततस्तं लोभसंयुक्ता ममंथुः सागरं नृप । पद्महस्तात्र संजाता ततो लक्ष्मीः सितांबरा

Transliteration

tatastaṃ lobhasaṃyuktā mamaṃthuḥ sāgaraṃ nṛpa | padmahastātra saṃjātā tato lakṣmīḥ sitāṃbarā

Translation

ຕໍ່ມາ ເນື່ອງຈາກຄວາມໂລບ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ພວກເຂົາໄດ້ກວນມະຫາສະໝຸດນັ້ນອີກຄັ້ງ; ແລະທີ່ນັ້ນ ພຣະລັກສະມີ ນຸ່ງຂາວ ຖືດອກບົວໃນມື ໄດ້ປາກົດຂຶ້ນ.

Word by Word

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तदस् तसिल्)
• Form: अव्यय (then)

• तम्: him/that (ocean)
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लोभ-संयुक्ताः: filled with greed
• लोभ-संयुक्ताः: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लोभ (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; सम्+√युज् (धातु) क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (लोभेन संयुक्ताः = possessed of greed)

• ममन्थुः: churned
• ममन्थुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मन्थ् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद

• सागरम्: the ocean
• सागरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सागर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नृप (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• पद्म-हस्ता: lotus-handed
• पद्म-हस्ता: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पद्म (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (पद्मौ हस्तौ यस्याः सा = she whose hands are lotuses/lotus-in-hand)

• अत्र: there/here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (locative adverb: here/therein)

• संजाता: arose/was born
• संजाता: Kriya (Predicate action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: संजात (कृदन्त; सम्+√जन् (धातु) क्त)
• Form: भूतकृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावार्थे (was born/arose)

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय (then/from that)

• लक्ष्मीः: Lakṣmī
• लक्ष्मीः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सित-अम्बरा: wearing white garments
• सित-अम्बरा: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सित (प्रातिपदिक) + अम्बर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सितम् अम्बरम् यस्याः सा = white-clad)

Speaker

Unknown (deduced: Purāṇic narrator addressing 'nṛpa')

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: nṛpa (king)

Visual Art Cues

Scene: From the churned ocean, Lakṣmī arises luminous, clad in white, holding a lotus; the sea calms around her as devas and dānavas pause, struck by her beauty and auspicious presence.

Characters & Entities

• Lakṣmī
• Ocean (Samudra/Sāgara)
• Lotus (Padma)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

From intense striving arise divine auspiciousness (Lakṣmī); yet greed is cautioned as a motive that disturbs harmony.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific earthly tīrtha is named; the verse is mythic background within a tīrtha-māhātmya chapter.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.