Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 32

Devanagari script

क्व च मे भगिनी याता कंसारी सुतपस्विनी । तया विनाऽद्य मे सर्वं शून्यमाश्रममंडलम्

Transliteration

kva ca me bhaginī yātā kaṃsārī sutapasvinī | tayā vinā'dya me sarvaṃ śūnyamāśramamaṃḍalam

Translation

«ນ້ອງສາວຂອງຂ້າ—ກັມສາຣີ ຜູ້ຖືຕະປະອັນສູງ—ໄປຢູ່ໃສ? ບໍ່ມີນາງແລ້ວ ມື້ນີ້ອານາເຂດອາສຣົມທັງໝົດຂອງຂ້າຮູ້ສຶກວ່າວ່າງເປົ່າ»

Word by Word

• क्व: where
• क्व: प्रश्न (Interrogative)
• Type: Indeclinable
• Root: क्व (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रश्नवाचक-अव्यय (interrogative adverb: where)

• च: and
• च: सम्बन्ध/समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction: and)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Genitive/possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सर्वनाम (enclitic)

• भगिनी: sister
• भगिनी: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• याता: has gone
• याता: क्रियाविशेषण/विधेय (Predicative)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु) + क्त (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; "gone"

• कंसारी: enemy of Kaṃsa
• कंसारी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कंसारि (प्रातिपदिक: कंस + अरि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कंसस्य अरिः) विशेषण

• सुतपस्विनी: highly ascetic (woman)
• सुतपस्विनी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सुतपस्विनी (प्रातिपदिक: सु + तपस्विनी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सु-तपस्विनी = very/virtuously ascetic woman)

• तया: with her/by her
• तया: सह/वियोग (Instrumental; with/without in vinā-construction)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम

• विना: without
• विना: वियोग (Ablative sense)
• Type: Indeclinable
• Root: विना (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपसर्गसदृश-निपात (preposition-like: without)

• अद्य: today/now
• अद्य: कालाधिकरण (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb: today/now)

• मे: my
• मे: सम्बन्ध (Genitive/possessor)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनामसदृश

• शून्यम्: empty
• शून्यम्: विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: शून्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय-विशेषण

• आश्रममण्डलम्: the hermitage precinct
• आश्रममण्डलम्: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आश्रममण्डल (प्रातिपदिक: आश्रम + मण्डल)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी/सप्तमी-तत्पुरुषार्थे (आश्रमस्य मण्डलम् = precinct of the hermitage)

Speaker

Yājñavalkya (in direct speech, inferred from v.31 context)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Yājñavalkya speaks aloud in the empty courtyard, hands slightly raised in distress, addressing fellow sages: ‘Where has my sister gone?’ The hermitage appears desolate despite its ritual implements.

Characters & Entities

• Yājñavalkya
• Kaṃsārī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual life is sustained by mutual support; the absence of a righteous companion can make even an āśrama feel spiritually ‘empty’.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it is a character-driven moment within the Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.