Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 101
Devanagari script
यथास्य जगतो ब्रूषे नास्ति हेतुर्महेश्वरः । तद्बालभाषितं तुभ्यं किं राजानं विना प्रजाः
Transliteration
yathāsya jagato brūṣe nāsti heturmaheśvaraḥ | tadbālabhāṣitaṃ tubhyaṃ kiṃ rājānaṃ vinā prajāḥ
Translation
ຕາມທີ່ທ່ານກ່າວວ່າ ໂລກນີ້ບໍ່ມີເຫດ, ບໍ່ມີພຣະມະເຫສະວະຣະ ນັ້ນເປັນຄຳເວົ້າແບບເດັກນ້ອຍ. ບອກຂ້ອຍມາ: ຈະມີປະຊາຊົນໄດ້ຢ່າງໃດ ຖ້າບໍ່ມີກະສັດ?
Word by Word
यथाas, in the manner that
यथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/प्रकारार्थ (‘as/just as’)
अस्यof this
अस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
जगतःof the world
जगतः:
Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
ब्रूषेyou say
ब्रूषे:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; आत्मनेपद
नnot
न:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध (negation)
अस्तिis, exists
अस्ति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
हेतुःcause, reason
हेतुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
महेश्वरःMaheshvara (Śiva)
महेश्वरः:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootमहेश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः: महा + ईश्वर
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; निर्देशार्थ (‘that’)
बालchild
बाल:
Qualifier (विशेषण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासाङ्ग (पूर्वपद)
भाषितम्speech, utterance
भाषितम्:
Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootभाष् (धातु) + त (कृत् प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: बाल-भाषितम् (‘childish speech’)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया/चतुर्थी-रूप, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
किम्what? how?
किम्:
Discourse particle (प्रश्न)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् प्रश्नार्थक (‘what?’)
राजानम्king
राजानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
विनाwithout
विना:
Adverbial/Prepositional (उपपद-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formअव्यय; वियोगार्थ उपपद, द्वितीयासह (with Acc.)
प्रजाःsubjects, people
प्रजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa narrative style)
Characters & Entities
M
MaheśvaraK
King (rājā)FAQs
The universe is not causeless; acknowledging Maheśvara as the sustaining principle is presented as mature, dharmic understanding.
No single tīrtha is named in this verse; it serves as a theological preface to later site-specific liṅga glories.
None directly; the verse frames the logic that supports liṅga worship and later prescriptions.