Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 8

Devanagari script

यत्किंचिदिह वै कर्मस्तोकं वाऽस्तोकमेव वा । तत्सिद्ध्यत्येव गिरिश त्वत्पादस्मृत्यनुष्ठितम्

Transliteration

yatkiṃcidiha vai karmastokaṃ vā'stokameva vā | tatsiddhyatyeva giriśa tvatpādasmṛtyanuṣṭhitam

Translation

ກຳກິດໃດໆທີ່ເຮັດຢູ່ນີ້—ນ້ອຍຫຼືໃຫຍ່—ໂອ ຄິຣີຊະ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງພູເຂົາ ຍ່ອມສຳເລັດແນ່ນອນ ເມື່ອເຮັດພ້ອມການລະລຶກພຣະບາດອັນສັກສິດຂອງພຣະອົງ.

Word by Word

• यत्: whatever (that which)
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• किंचित्: anything, something
• किंचित्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितार्थक-सर्वनाम (indefinite)

• इह: here, in this world
• इह: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (adverb of place)

• वै: indeed, surely
• वै: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चय/उपपादक-निपात (emphatic particle)

• कर्म: act, deed, rite
• कर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्तोकम्: small, little
• स्तोकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्तोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of कर्म)

• वा: or
• वा: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-समुच्चय (disjunctive particle)

• अस्तोकम्: not small, great
• अस्तोकम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ- (निषेध-उपसर्ग) + स्तोक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of कर्म)

• एव: indeed, just
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात (restrictive/emphatic)

• वा: or
• वा: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपात

• तत्: that (act)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देशार्थक-सर्वनाम

• सिद्ध्यति: succeeds, is accomplished
• सिद्ध्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सिध् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• एव: certainly
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण-निपात

• गिरिश: O Lord of the mountain
• गिरिश: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: गिरिश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; शिवनाम

• त्वत्-पाद-स्मृति-अनुष्ठितम्: performed with remembrance of your feet
• त्वत्-पाद-स्मृति-अनुष्ठितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्वत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक) + स्मृति (प्रातिपदिक) + अनु-√स्था (धातु) → अनुष्ठित (कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त), कर्मणि/भावे; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (त्वत्पादस्य स्मृत्या अनुष्ठितम्)

Speaker

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (Avimukta)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis (Naimiṣāraṇya frame) / internal Kāśī-mahātmya interlocutors (contextual)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim in Kāśī performs a simple act (offering water/flowers) while inwardly visualizing Śiva’s feet; the act radiates success as a subtle aura.

Characters & Entities

• Śiva (Girīśa)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Any action becomes fruitful when it is grounded in devotion—specifically, remembrance of Śiva’s feet.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī (Vārāṇasī) is implied by the Kāśīkhaṇḍa context as the sacred setting where acts gain special potency.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform one’s rites and duties (karma/anuṣṭhāna) with Śiva-smṛti—continuous remembrance of Śiva.