Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 43
Devanagari script
बुद्धिमंतोपि विबुधा विप्रतीकर्तुमुद्यताः । मनागपि न संशेकुरपकर्तुं तदीशितुः
Transliteration
buddhimaṃtopi vibudhā vipratīkartumudyatāḥ | manāgapi na saṃśekurapakartuṃ tadīśituḥ
Translation
ແມ່ນແຕ່ເທວະທັງຫຼາຍຈະສະຫຼາດ ແລະມຸ່ງຈະຕໍ່ຕ້ານກໍຕາມ ກໍບໍ່ກ້າແມ່ນແຕ່ນ້ອຍນິດທີ່ຈະເຮັດອັນຕະລາຍຕໍ່ອຳນາດອະທິປະໄຕຂອງລາວ
Word by Word
बुद्धिमन्तःintelligent
बुद्धिमन्तः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबुद्धिमन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक निपात (even/also)
बुद्धिमन्तोऽपिeven though intelligent
बुद्धिमन्तोऽपि:
—
TypeIndeclinable
Rootबुद्धिमन्तः + अपि (पदसमूह)
Formसन्धिः: बुद्धिमन्तः+अपि→बुद्धिमन्तोऽपि; वाक्ये निपात-युक्त विशेषण-समूह
विबुधाःthe wise / gods
विबुधाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
विप्रतीकर्तुम्to oppose / retaliate
विप्रतीकर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootवि + प्रति + कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable infinitive)
उद्यताःready / intent
उद्यताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद्यत (उद्+यम् धातोः क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formक्त (past passive participle used adjectivally: 'ready/raised'), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
मनाक्even slightly
मनाक्:
—
TypeIndeclinable
Rootमनाक् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक अव्यय (adverb: 'a little')
अपिeven
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअप्यर्थक निपात (even)
मनागपिeven a little
मनागपि:
—
TypeIndeclinable
Rootमनाक् + अपि (पदसमूह)
Formसन्धिः: मनाक्+अपि→मनागपि (क्→ग्)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
संशेकुःwere able
संशेकुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: सम् (सम्+शक्)
अपकर्तुम्to harm
अपकर्तुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootअप + कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), अव्ययवत् प्रयोग
तद्of that (him)
तद्:
—
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन (समासाङ्ग)
ईशितुःof the ruler / lord
ईशितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootईशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
तदीशितुःof their lord
तदीशितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् + ईशितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष (तस्य ईशितुः)
Speaker
Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)
Tirtha Mahatmya
Tirtha: Kāśī
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: Devas gathered in the sky, poised yet restrained, while below the king stands firm with a calm, commanding gaze; the atmosphere shows tension without battle.
Characters & Entities
V
Vibudha (Devas)R
Ruler/Lord (implied Ripuṃjaya)FAQs
When rule is rooted in dharma and competence, even hostile forces hesitate to breach it.
The verse is within the Kāśī-kṣetra narrative frame, without naming a specific tīrtha.
None.