Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

Devanagari script

स स्नातः सर्वतीर्थेषु सर्वक्रतुषु दीक्षितः । चीर्णसर्वव्रतः सोपि यस्तु गंगां निषेवते

Transliteration

sa snātaḥ sarvatīrtheṣu sarvakratuṣu dīkṣitaḥ | cīrṇasarvavrataḥ sopi yastu gaṃgāṃ niṣevate

Translation

ຜູ້ໃດທີ່ເຂົ້າໄປພຶ່ງພາພຣະຄົງຄາດ້ວຍສັດທາ ຜູ້ນັ້ນເທົ່າກັບໄດ້ອາບນ້ຳໃນຕີຣະຖະທັງປວງ ໄດ້ຮັບດີກສາໃນຍັຊຍະທັງໝົດ ແລະໄດ້ຖືວຣະຕະທຸກປະການ।

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संकेत-सर्वनाम

• स्नातः: has bathed
• स्नातः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु) + स्नात (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकालिक-कर्तरि कृदन्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातुः √स्ना (to bathe)

• सर्वतीर्थेषु: in all sacred fords/pilgrimage places
• सर्वतीर्थेषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व-तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वाणि तीर्थानि)

• सर्वक्रतुषु: in all sacrifices/rites
• सर्वक्रतुषु: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: सर्व-क्रतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (सर्वे क्रतवः)

• दीक्षितः: has been initiated/consecrated
• दीक्षितः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दिक्ष् (धातु) + दीक्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकालिक-कर्तरि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; धातुः √दिक्ष्/√दीक्ष् (to consecrate/initiate)

• चीर्णसर्वव्रतः: one who has observed all vows
• चीर्णसर्वव्रतः: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: चीर्ण-सर्व-व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः: चीर्णं (अनुष्ठितं) सर्वं व्रतं यस्य (अर्थे बहुव्रीहिवत् प्रयोगः)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अपि: also, even
• अपि: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: समुच्चय/अपवाद-निपात (also/even)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम (relative pronoun)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/विशेष-निपात (but/indeed)

• गंगाम्: the Ganga
• गंगाम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

• निषेवते: resorts to/serves
• निषेवते: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नि-सेव् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; धातुः √सेव् (to serve/attend) उपसर्गः नि

Speaker

Skanda

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Kāśī)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands waist-deep in Gaṅgā at a Kāśī ghāṭa; above him appear visionary vignettes—many tīrthas, sacrificial fires with dīkṣā, and diverse vrata observances—collapsing into a single radiant stream labeled ‘Gaṅgā-sevā’.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Tīrtha
• Kratu
• Vrata
• Dīkṣā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Single-pointed devotion to the Gaṅgā can equal the accumulated merit of many dispersed rituals and pilgrimages.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Gaṅgā (in the Kāśī frame), called the supreme substitute for all tīrtha-bathing.

What ritualistic prescription is mentioned?

Gaṅgā-niṣevā (resorting to/serving the Gaṅgā) is upheld as a meritorious practice comparable to dīkṣā for sacrifices and comprehensive vrata-observance.