Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 9
Devanagari script
अचंद्रमनहोरात्रमनग्न्यनिलभूतलम् । अप्रधानं वियच्छून्यमन्यतेजोविवर्धितम्
Transliteration
acaṃdramanahorātramanagnyanilabhūtalam | apradhānaṃ viyacchūnyamanyatejovivardhitam
Translation
ບໍ່ມີດວງຈັນ ບໍ່ມີກາງວັນກາງຄືນ; ບໍ່ມີໄຟ ລົມ ຫຼືແຜ່ນດິນ—ບໍ່ມີປຣະທານະທີ່ປາກົດ; ຟ້າວ່າງເປົ່າ ແລະມີແຕ່ຮັດສະມີອັນບໍ່ແບ່ງແຍກຄອບຄຸມ
Word by Word
अचन्द्रम्without the moon
अचन्द्रम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-चन्द्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (चन्द्राभावः); विशेषणम् (सर्वम्—पूर्वश्लोकान्वय)
अहोरात्रम्day and night
अहोरात्रम्:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअहन्-रात्रि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (समाहार-द्वन्द्व), प्रथमा, एकवचन; 'day and night'
अनग्निwithout fire
अनग्नि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ- अग्नि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (समासपूर्वपद); नञ्-तत्पुरुषः (अग्न्यभावः); 'without fire' (अनिलभूतलम् इत्यस्य पूर्वपदम्)
अनिलभूतलम्wind and earth (elements)
अनिलभूतलम्:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootअनिल-भूतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (अनिलः च भूतलम्—अत्र समाहारार्थे 'wind and earth' as elements); समस्तपदं विशेष्यरूपेण
अप्रधानम्without Pradhāna (primordial matter)
अप्रधानम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ-प्रधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (प्रधानाभावः); विशेषणम्
वियत्space
वियत्:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवियत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'sky/space' (शून्यम् इत्यस्य विशेषण/पूर्वपदभावः)
शून्यम्void
शून्यम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशून्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (वियतः/सर्वस्य)
अन्यतेजोविवर्धितम्augmented by another radiance
अन्यतेजोविवर्धितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य-तेजस्-विवर्धित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः: अन्यस्य तेजसः विवर्धितम् (increased by another light/energy); भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त-भावः
Speaker
Skanda
Skanda Dialogue
Listener: Audience/sage
Visual Art Cues
Scene: A timeless void: no moon, no alternation of day and night; the classical elements absent; an empty sky suffused with a single, formless radiance—like a pale, all-pervading glow without a source.
Characters & Entities
C
Candra (Moon)A
Ahorātra (day-night)A
AgniA
Anila (Vāyu)B
BhūtalaP
PradhānaV
Viyat (sky)FAQs
The verse emphasizes the collapse of time, elements, and differentiation—pointing toward the transcendence that Mahātmya teachings often culminate in.
None explicitly; it continues the pralaya setting before the Kāśī-centered revelation.
None.