Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 13

Devanagari script

शिवशर्मा दिवाप्युच्चैरपश्यच्चंद्रचंद्रिकाम् । आह्लादयंतीं बहुशः समं सर्वेंद्रियैर्मनः

Transliteration

śivaśarmā divāpyuccairapaśyaccaṃdracaṃdrikām | āhlādayaṃtīṃ bahuśaḥ samaṃ sarveṃdriyairmanaḥ

Translation

ຊິວະຊັຣມາ ໄດ້ເຫັນແມ່ນແຕ່ໃນຕອນກາງວັນ ແສງເຢັນຂອງຈັນທຣາທີ່ສ່ອງສະຫວ່າງແຈ້ງ—ຊຶ່ງເຮັດໃຫ້ໃຈພ້ອມດ້ວຍອິນທຣີທັງປວງ ຊື່ນບານຊ້ຳໆ

Word by Word

• शिवशर्मा: Śivaśarman
• शिवशर्मा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शिवशर्मन् (प्रातिपदिक; व्यक्तिनाम)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular; proper noun)

• दिवा: by day
• दिवा: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्ययम् (adverb: by day)

• अपि: even
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अप्यर्थक-अव्ययम् (particle: even/also)

• उच्चैः: clearly, intensely
• उच्चैः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: उच्चैः (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: loudly/highly)

• अपश्यत्: saw
• अपश्यत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √पश् (धातु)
• Form: लङ्-लकारः (अनद्यतनभूत), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम् (Imperfect/Past, Parasmaipada, 3rd person, Singular)

• चन्द्रचन्द्रिकाम्: moonlight of the moon
• चन्द्रचन्द्रिकाम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्रचन्द्रिका (प्रातिपदिक: चन्द्र + चन्द्रिका)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Feminine, Accusative, Singular)

• आह्लादयन्तीम्: delighting, gladdening
• आह्लादयन्तीम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: आह्लादयन्ती (कृदन्त; √ह्लाद् (धातु) + आ उपसर्ग; शतृ/शानच्-प्रत्यय)
• Form: स्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम्; चन्द्रचन्द्रिकाम् इति विशेषणम् (Feminine, Accusative, Singular; present participle qualifying the object)

• बहुशः: repeatedly
• बहुशः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: बहुशः (अव्यय)
• Form: प्रकार/आवृत्तिवाचक-अव्ययम् (adverb: many times/abundantly)

• समम्: together, equally
• समम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: समम् (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक-अव्ययम् (adverb: equally/together)

• सर्वेन्द्रियैः: with all the senses
• सर्वेन्द्रियैः: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: सर्वेन्द्रिय (प्रातिपदिक: सर्व + इन्द्रिय)
• Form: नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः बहुवचनम् (Neuter, Instrumental, Plural)

• मनः: the mind
• मनः: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः एकवचनम् (Neuter, Accusative, Singular)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa narrative frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (visionary omen within the kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Sages/pilgrims (frame)

Visual Art Cues

Scene: Śivaśarmā stands in daylight yet sees a visible moon and its cool rays; the cityscape of Kāśī glows; his senses are depicted as calmed—flowers, breeze, and light converging into a single serene atmosphere.

Characters & Entities

• Śivaśarmā
• Candra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Puṇya and divine proximity can manifest as extraordinary perceptions that uplift mind and senses.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s sacred narrative setting that leads the devotee toward celestial realms (contextual).

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed here; it describes a visionary sign experienced by Śivaśarmā.