Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 21›Shloka 13
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 13

Devanagari script

असमानप्रवरैर्विवाह इति गौतमः । यद्येकं प्रवरं भिन्नं मातृगोत्रवरस्य च । तत्रोद्वाहो न कर्तव्यः सा कन्या भगिनी भवेत्

Transliteration

asamānapravarairvivāha iti gautamaḥ | yadyekaṃ pravaraṃ bhinnaṃ mātṛgotravarasya ca | tatrodvāho na kartavyaḥ sā kanyā bhaginī bhavet

Translation

ໂກຕະມະ ປະກາດວ່າ: ການແຕ່ງງານຄວນເຮັດກັບຜູ້ມີປຣະວະຣະຕ່າງກັນ. ຖ້າແມ່ນມີປຣະວະຣະແມ່ນແຕ່ອັນດຽວທີ່ຊ້ອນກັບປຣະວະຣະແຫ່ງໂຄຕຣຝ່າຍແມ່ ກໍບໍ່ຄວນເຮັດພິທີວິວາຫ໌; ສາວນັ້ນພຶງນັບເປັນເອື້ອຍນ້ອງສາວ.

Word by Word
असमानप्रवरैःwith different pravaras
असमानप्रवरैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootअ-समान-प्रवर (प्रातिपदिक; अ + समान + प्रवर)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), बहुवचन; ‘असमानाः प्रवराः येषां तैः’ (हेतौ/साधने)
विवाहःmarriage
विवाहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविवाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/इति)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्तिसूचक अव्यय (quotative)
गौतमःGautama
गौतमः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; ऋषिनाम
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तसूचक (conditional: if)
एकम्one
एकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; ‘प्रवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रवरम्pravara
प्रवरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
भिन्नम्different
भिन्नम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभिद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) ‘भिन्न’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘प्रवरम्’ इत्यस्य विशेषणम्
मातृगोत्रवरस्यof the mother’s gotra-pravara
मातृगोत्रवरस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमातृ-गोत्र-वर (प्रातिपदिक; मातृ + गोत्र + वर)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन; ‘मातृगोत्रस्य वरः’ (मातृपक्षीय-गोत्र-श्रेष्ठ/प्रवर)
चand
च:
Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक निपात (and)
तत्रthere/in that case
तत्र:
Sambandha (Adverbial/देश)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (there/in that case)
उद्वाहःmarriage (wedding)
उद्वाहः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्वाह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
कर्तव्यःto be done/should be performed
कर्तव्यः:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘उद्वाहः’ इत्यस्य विशेषणम्
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम
कन्याthe girl
कन्या:
Karta (Subject complement/कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
भगिनीa sister
भगिनी:
Karma (Predicate complement/विधेय)
TypeNoun
Rootभगिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
भवेत्would be/should be
भवेत्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
Speaker

Gautama (cited authority)

Skanda Dialogue

Listener: dvija/gṛhastha audience

Visual Art Cues

Scene: Gautama as lawgiver gestures to a pravara list; two scrolls labeled ‘mātṛ-gotra’ and ‘vara-gotra’ show one shared ṛṣi name highlighted; the prospective bride is shown with rakṣā (protective) symbolism, indicating ‘bhaginī’ status.

Characters & Entities
G
Gautama

FAQs

Dharma extends kinship-respect beyond the obvious; even partial maternal-line overlap is treated as sibling-like and thus inviolable.

None; this is a dharma-legal instruction.

A prohibition: do not marry when even a single pravara overlaps with the mother’s gotra-line.

←Previous Verse
Next Verse→