Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 9

Devanagari script

अतीव दुर्लभं मन्ये शिवलिंगस्य दर्शनम् । सुदुर्लभतरं मन्ये पूजनं परमेशितुः

Transliteration

atīva durlabhaṃ manye śivaliṃgasya darśanam | sudurlabhataraṃ manye pūjanaṃ parameśituḥ

Translation

ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ການໄດ້ດາຣະຊະນະ (darśana) ແຫ່ງສິວະ-ລິງຄະ (Śiva-liṅga) ແມ່ນຫາຍາກຢ່າງຍິ່ງ; ແລະຫາຍາກກວ່ານັ້ນ ຂ້ອຍເຫັນວ່າ ຄືການບູຊາພຣະປະເມສະວະຣະ (Parameśvara) ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ।

Word by Word

• अतीव: exceedingly
• अतीव: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अतीव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अतिशयार्थक (exceedingly)

• दुर्लभम्: rare/difficult
• दुर्लभम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘दर्शनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• मन्ये: I think
• मन्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु)
• Form: लट्-लकार; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• शिवलिंगस्य: of Śiva’s liṅga
• शिवलिंगस्य: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शिव + लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (शिवस्य लिङ्गम्); नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• दर्शनम्: seeing/darśana
• दर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक; √दृश् (धातु) + ल्युट्)
• Form: ल्युट्-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सु: very
• सु: Sambandha (Prefix/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सु (अव्यय/उपसर्ग)
• Form: उपसर्ग/अव्यय; शोभन/अतिशयार्थे (very/well)

• दुर्लभतरम्: more difficult/rarer
• दुर्लभतरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: तुलनात्मक-प्रत्यय (तर); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘पूजनम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• मन्ये: I think
• मन्ये: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √मन् (धातु)
• Form: लट्-लकार; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• पूजनम्: worship
• पूजनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजन (प्रातिपदिक; √पूज् (धातु) + ल्युट्)
• Form: ल्युट्-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• परमेशितुः: of the Supreme Lord
• परमेशितुः: Sambandha (Genitive/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: परम + ईशितृ (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (परमः ईशिता); पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

Speaker

Sūta (inferred)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śiva-liṅga (generic; any liṅga-kṣetra)

Type: temple

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim stands before a Śiva-liṅga: first the awe of darśana, then the deeper act of pūjā—pouring water, placing bilva, lighting a lamp—signifying the rarer attainment.

Characters & Entities

• Śiva-liṅga
• Parameśa (Śiva)
• Darśana
• Pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Access to sacred vision and true worship is a profound grace; pūjā is valued even beyond mere darśana.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse praises liṅga-darśana and Śiva-pūjā generally.

What ritualistic prescription is mentioned?

Darśana of the Śiva-liṅga and, more importantly, pūjana (worship) of Parameśa.