Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 78

Devanagari script

आनंदयसि मे चेतः प्रेम्णा संभाषणादिव । अद्य मे तव पादाब्जशरणस्य कृतैनसः । शांतिं कुरु महाभाग येनाहं सुखमाप्नुयाम्

Transliteration

ānaṃdayasi me cetaḥ premṇā saṃbhāṣaṇādiva | adya me tava pādābjaśaraṇasya kṛtainasaḥ | śāṃtiṃ kuru mahābhāga yenāhaṃ sukhamāpnuyām

Translation

ເຈົ້າເຮັດໃຫ້ໃຈຂ້າພະເຈົ້າປິຕິ ດັ່ງການສົນທະນາດ້ວຍຄວາມຮັກ. ມື້ນີ້ ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າມີບາບ ກໍໄດ້ເຂົ້າພຶ່ງພາພະບາດດອກບົວຂອງເຈົ້າ; ໂອ ຜູ້ມີພາກດີ, ຂໍໃຫ້ປະທານຄວາມສະຫງົບ ເພື່ອຂ້າພະເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບສຸກສະວັດດີ.

Word by Word

• आनन्दयसि: you gladden
• आनन्दयसि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + नन्द् (धातु) + णिच् (causative)
• Form: लट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद; णिजन्त (causative)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन (genitive)

• चेतः: mind/heart
• चेतः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: चेतस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• प्रेम्णा: with affection
• प्रेम्णा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: प्रेमन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• संभाषणात्: from conversation
• संभाषणात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: सम् + भाष् (धातु) + ल्युट् (प्रातिपदिक: संभाषण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन (ablative)

• इव: as if/like
• इव: Sambandha (Comparator/उपमा)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमा-वाचक

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala (Time/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (adverb of time: today/now)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन

• पादाब्जशरणस्य: of the refuge of (your) lotus-feet
• पादाब्जशरणस्य: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पाद (प्रातिपदिक) + अब्ज (प्रातिपदिक) + शरण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—पाद-अब्जम् (कर्मधारय/तत्पुरुष: 'lotus-feet') तस्य शरणम् (षष्ठी-तत्पुरुष)

• कृतैनसः: of me, who have committed sin
• कृतैनसः: Sambandha (Qualifier in genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ धातु, क्त कृदन्त) + एनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; समासः—कृतम् एनः येन (तत्पुरुष); 'one who has committed sin'—षष्ठी-सम्बन्धेन (of me)

• शान्तिम्: peace
• शान्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शान्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• कुरु: do/make
• कुरु: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद

• महाभाग: O fortunate one
• महाभाग: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारयः—महान् भागः यस्य/महाभागः

• येन: by which
• येन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; नपुंसक/पुं-रूप (instrumental: 'by which')

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• आप्नुयाम्: may obtain
• आप्नुयाम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद

Speaker

Unnamed petitioner/king (addressing Gautama)

Visual Art Cues

Scene: A penitent supplicant bows at the sage’s feet, hands folded, expressing that affectionate words delight his heart; he confesses sin and begs for peace and well-being.

Characters & Entities

• Gautama
• Śaraṇāgati

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Śaraṇāgati—humble refuge in a righteous guide—opens the way to peace and purification beyond mere self-effort.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse emphasizes refuge and the quest for śānti.

What ritualistic prescription is mentioned?

The act of taking refuge (śaraṇa) and seeking śānti; the detailed expiation is given in the following verses.