Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 1

Devanagari script

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत राजेन्द्र देवतीर्थमनुत्तमम् । येन देवास्त्रयस्त्रिंशत्स्नात्वा सिद्धिं परां गताः

Transliteration

śrīmārkaṇḍeya uvāca | tato gaccheta rājendra devatīrthamanuttamam | yena devāstrayastriṃśatsnātvā siddhiṃ parāṃ gatāḥ

Translation

ສີຣີມາຣກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: “ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ໂອ ຣາຊາເຫນືອຣາຊາທັງປວງ ພຶງໄປຫາ ເທວະຕີຣຖະ ອັນຫາທຽບບໍ່ໄດ້; ທີ່ນັ້ນ ເທວະສາມສິບສາມ ໄດ້ອາບນ້ຳແລ້ວ ບັນລຸສິດທິອັນສູງສຸດ.”

Word by Word

• श्रीमार्कण्डेयः: the venerable Mārkaṇḍeya
• श्रीमार्कण्डेयः: कर्ता (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: श्री + मार्कण्डेय (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् मार्कण्डेयः)

• उवाच: said
• उवाच: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √वच् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• ततः: then
• ततः: सम्बन्ध/क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय; तद्-प्रभव)
• Form: अव्यय (adverb), क्रम/अनन्तरार्थक (then/from there)

• गच्छेत्: should go
• गच्छेत्: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• राजेन्द्र: O king of kings
• राजेन्द्र: सम्बोधन (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् + इन्द्र (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञाम् इन्द्रः)

• देवतीर्थम्: the Deva-tīrtha
• देवतीर्थम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: देव + तीर्थ (प्रातिपदिके)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः (देवानां तीर्थम् / देवसम्बन्धि तीर्थम्)

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: कर्मविशेषण (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘देवतीर्थम्’)

• येन: by which
• येन: करण (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative)

• देवाः: the gods
• देवाः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• त्रयस्त्रिंशत्: thirty-three
• त्रयस्त्रिंशत्: कर्ता-विशेषण (Subject-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: त्रयस् + त्रिंशत् (संख्याशब्द)
• Form: संख्यावाचक, अव्ययवत्/अविकारी (indeclinable numeral in usage here); द्वन्द्व-समासः (3+30=33)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: पूर्वक्रिया (Prior action)
• Type: Verb
• Root: √स्ना (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकाल (having done earlier)

• सिद्धिम्: attainment/perfection
• सिद्धिम्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• पराम्: supreme
• पराम्: कर्मविशेषण (Object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषण (qualifying ‘सिद्धिम्’)

• गताः: went/attained
• गताः: क्रिया-विशेष्य (Predicate participle)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु) + क्त (कृत्-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (as predicate of ‘देवाः’)

Speaker

Śrī Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Devatīrtha

Type: tirtha

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: Mārkaṇḍeya, radiant sage, points the way to a famed river ford; in the background, the thirty-three gods descend to bathe—Indra, the Ādityas, Vasus, Rudras, Aśvins—amid celestial light over the Revā waters.

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• Devatīrtha
• Trayastrīṃśat Devāḥ (the thirty-three gods)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Seek sacred geography with faith—tīrtha-snāna, when aligned with dharma, is praised as a means to supreme spiritual attainment.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Devatīrtha, presented in the Revā Khaṇḍa as a foremost bathing-place associated with the gods.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (ritual bathing) at Devatīrtha is highlighted as the key act leading to ‘parā siddhi’.