Sarga 6
रावणस्य मन्त्रविचारः — Ravana’s Council on Strategy
युद्धकाण्ड
ສະກະນີ້ເປີດດ້ວຍຣາວະນະພິຈາລະນາຜົນອັນນ່າຢ້ານກົວຈາກການກະທຳຂອງຫນຸມານໃນລັງກາ—ການບຸກລຸກເຂົ້າເມືອງ, ການທຳລາຍຢ່າງໜັກ, ການສັງຫານຣາກສະສຳຄັນ, ແລະການໄດ້ເຫັນນາງສີຕາສຳເລັດ. ດ້ວຍຄວາມອາຍ/ຫິຣິອັນຫາຍາກ ແລະກົ້ມຫົວລົງ ກະສັດແຫ່ງຣາກສະຫັນໄປຫາການປຶກສາຮ່ວມ ແລະກ່າວຊັດວ່າ ຊັຍຊະນະເປັນ “ມັນຕຣ-ມູນ” ຄືມີຮາກຖານຢູ່ທີ່ຄຳປຶກສາ. ຕໍ່ມາ ພຣະອົງແບ່ງຄວາມສາມາດໃນການກະທຳ ແລະຄຸນນະພາບຂອງຄຳແນະນຳເປັນສາມຂັ້ນ—ອຸຕຕະມະ, ມັດທະຍະມະ, ອະທະມະ—ໂດຍເຊື່ອມຄວາມເກັ່ງກາກັບວິໄນໃນການປຶກສາ ແລະການພຶ່ງພາໄດວະ (ລະບຽບຄຸນທຳອັນສູງ). ຜູ້ອຸຕຕະມະປຶກສາກັບມົນຕຣີແລະມິດສະຫາຍຜູ້ສາມາດ ແລ້ວລົງມືດ້ວຍຄວາມເຊື່ອ; ຜູ້ມັດທະຍະມະເຮັດລຳພັງ; ຜູ້ອະທະມະບໍ່ຄຳນຶງຄຸນ-ໂທດ ແລະອ້າງອັດຕາວ່າ “ຂ້າຈະເຮັດເອງ” ໂດຍບໍ່ພຶ່ງໄດວະ. ໃນທາງການເມືອງ ພຣະອົງຈັດອັນດັບການປຶກສາເອງ: ຄວາມເຫັນພ້ອມກັນທີ່ອີງຕາມສາດສະຕຣາເປັນຢ່າງດີທີ່ສຸດ; ຄວາມເຫັນຮ່ວມຫຼັງຈາກຄວາມເຫັນຕ່າງໆເປັນຂັ້ນກາງ; ແຕ່ການເວົ້າແບ່ງຝ່າຍດື້ດຶນໄຮ້ເອກະພາບເປັນສິ່ງຄວນຕຳນິ. ທ້າຍສຸດເກີດຄວາມຮີບດ່ວນ—ພຣະຣາມພ້ອມວານອນຜູ້ກ້າຫານນັບພັນກຳລັງເຂົ້າມາເພື່ອລ້ອມລັງກາ—ແລະຣາວະນະຂໍແຜນການທີ່ເປັນປະໂຫຍດທັງແກ່ເມືອງແລະກອງທັບ.
Shlokas
Verse 1
लङ्कायांतुकृतंकर्मघोरंदृष्टवाभयावहम् ।राक्षसेन्द्रोहनुमताशक्रेणेवमहात्मना ।।6.6.1।।अब्रवीद्राक्षसान् सर्वान्ह्रियाकिञ्चिदवाङ्मुखः ।
ເມື່ອເຫັນການກະທໍາອັນນ່າສະພຶງ ແລະນ່າຫວາດກົວທີ່ເກີດຂຶ້ນໃນລັງກາ ໂດຍພຣະຫນຸມານ—ມະຫາອາດມາຜູ້ມີລິດດຸຈພຣະສັກກະ (ອິນທຣາ)—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງຣາກສະສະກໍຮູ້ສຶກອາຍເລັກນ້ອຍ ກົ້ມໜ້າລົງ ແລ້ວກ່າວຕໍ່ຣາກສະສະທັງປວງ
Verse 2
धर्षिताचप्रविष्टाचलङ्कादुष्प्रसहापुरी ।।6.6.2।।तेनवानरमात्रेणदृष्टासीताचजानकी ।
ນະຄອນລັງກາອັນເຂົ້າຍາກນັ້ນ ຖືກລຸກລ້ຳແລະແຊກເຂົ້າໄປໄດ້—ໂດຍວານຣະພຽງຜູ້ດຽວ; ແລະນາງສີຕາ ຊານະກີ ທິດາແຫ່ງພຣະຊະນະກ ກໍຖືກເຫັນ
Verse 3
प्रासादोधर्षितश्चैत्यःप्रवराराक्षसाहताः ।।6.6.3।।आविलाचपुरीलङ्कासर्वाहनुमताकृता ।
ພຣາສາດແລະໄຈຕະຍະ (ສະຖານທີ່ສັກສິດ) ຖືກທຳລາຍ ຣາກສະສະຜູ້ເລີດຖືກສັງຫານ ແລະນະຄອນລັງກາທັງໝົດຖືກເຮັດໃຫ້ວຸ່ນວາຍ—ທັງປວງໂດຍພຣະຫນຸມານ
Verse 4
किंकरिष्यामिभद्रंवोकिंवायुक्तमनन्तरम् ।।6.6.4।।उच्यतांनस्समर्थंयत्कृतंचसुकृतंभवेत् ।
ຂ້ອຍຄວນເຮັດຫຍັງເພື່ອຄວາມມົງຄຸນແກ່ພວກເຈົ້າ? ແລະບັດນີ້ແນວທາງອັນສົມຄວນຕໍ່ໄປແມ່ນຫຍັງ? ຂໍຈົ່ງບອກເຮົາເຖິງສິ່ງທີ່ເປັນຜົນແທ້ ແລະການກະທຳໃດທີ່ເຮັດແລ້ວຈະເປັນກຸສົນ ແລະເກີດປະໂຫຍດ
Verse 5
मन्त्रमूलंचविजयंप्रवदन्तिमनस्विनः ।।6.6.5।।तस्मद्वैरोचयेमन्त्रंरामंप्रतिमहाबलाः ।
ນັກປັນຍາກ່າວວ່າ ຊັຍຊະນະມີຮາກຖານຢູ່ໃນການປຶກສາຫາລື; ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມີພະລັງອັນໃຫຍ່ ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຂໍການພິຈາລະນາແລະຄໍາແນະນໍາໃນການເຜີຍໜ້າພຣະຣາມ
Verse 6
त्रिविधाःपुरुषालोकेउत्तमाधममध्यमाः ।।6.6.6।।तेषांतुसमवेतानांगुणदोषौवदाम्यहम् ।
ໃນໂລກນີ້ ມະນຸດມີສາມປະເພດ—ຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ປານກາງ, ແລະຜູ້ຕໍ່າຕ້ອຍ. ເມື່ອພວກເຂົາມາຊຸມນຸມກັນ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງຄຸນແລະໂທດຂອງພວກເຂົາ
Verse 7
मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ।।6.6.7।।मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ।।6.6.8।।दैवेचकुरुतेयत्नंतमाहुःपुरुषोत्तमम् ।
ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຖືກເອີ້ນວ່າ «ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ» ຜູ້ທີ່ມີລັດຖະມົນຕີຜູ້ຫວັງດີ ແລະຊໍານານໃນການຕັດສິນຄໍາປຶກສາ, ພ້ອມດ້ວຍມິດແລະຍາດພີ່ນ້ອງຜູ້ມີເປົ້າໝາຍດຽວກັນ, ປຶກສາກັນກ່ອນເລີ່ມການງານ ແລ້ວຈຶ່ງພາກພຽນໂດຍຄໍານຶງເຖິງພຣະປະສົງແຫ່ງເທວະ
Verse 8
मन्त्रिभिर्हितसंयुक्तैस्समर्थैर्मन्त्रनिर्णये ।।6.6.7।।मित्रैर्वापिसमानार्थैर्बान्धवैरपिवाधिकैः ।सहितोमन्त्रियित्वायःकर्मारम्भान्प्रवर्तयेत् ।।6.6.8।।दैवेचकुरुतेयत्नंतमाहुःपुरुषोत्तमम् ।
ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຖືກເອີ້ນວ່າ «ບຸລຸດຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດ» ຜູ້ທີ່ມີລັດຖະມົນຕີຜູ້ຫວັງດີ ແລະຊໍານານໃນການຕັດສິນຄໍາປຶກສາ, ພ້ອມດ້ວຍມິດແລະຍາດພີ່ນ້ອງຜູ້ມີເປົ້າໝາຍດຽວກັນ, ປຶກສາກັນກ່ອນເລີ່ມການງານ ແລ້ວຈຶ່ງພາກພຽນໂດຍຄໍານຶງເຖິງພຣະປະສົງແຫ່ງເທວະ
Verse 9
कोऽर्थंविमृशेदेकोधर्मेप्रकुरुतेमनः ।।6.6.9।।कःकार्याणिकुरुतेतमाहुर्मध्यमंनरम् ।
ຜູ້ໃດທີ່ຄິດຄົ້ນເປົ້າໝາຍພຽງລຳພັງ ພິຈາລະນາທຳມະຢູ່ໃນໃຈຕົນເອງ ແລະເຮັດວຽກທັງຫມົດດ້ວຍຕົນຜູ້ດຽວ—ຜູ້ນັ້ນເຂົາເອີ້ນວ່າ “ມະນຸດປານກາງ”
Verse 10
गुणदोषौवनिशिचत्य त्यक्त्यादैवव्यपाश्रयम् ।।6.6.10।।करिष्यामीतियःकार्यमुपेक्षेत्सनराधमः ।
ຜູ້ໃດບໍ່ພິຈາລະນາຄຸນແລະໂທດ ລະທິ້ງການພຶ່ງພາໄດວະ (ພຣະປະສົງ/ຊະຕາ) ແລ້ວລົງມືເຮັດກິດດ້ວຍຄວາມຄິດວ່າ “ຂ້າແຕ່ຜູ້ດຽວຈະເຮັດໄດ້” — ຜູ້ນັ້ນແມ່ນຄົນຕໍ່າຊ້າທີ່ສຸດໃນບັນດາມະນຸດ
Verse 11
यथेमेपुरुषानित्यमुत्तमाधममध्यमाः ।।6.6.11।।वंमन्त्राऽहिविज्ञेयाउत्तमाधममध्यमः ।
ດັ່ງທີ່ມະນຸດທັງຫຼາຍມີຢູ່ເປັນນິດສາມປະເພດ—ສູງສຸດ ປານກາງ ແລະຕໍ່າຊ້າ—ສະນັ້ນຄໍາປຶກສາ (ມັນຕຣະ) ກໍຄວນເຂົ້າໃຈວ່າມີສາມປະເພດ: ສູງສຸດ ປານກາງ ແລະຕໍ່າຊ້າ
Verse 12
ऐकमत्यमुपागम्यशास्त्रदृष्टेनचक्षुषा ।।6.6.12।।मन्त्रिणोयत्रनिरतास्तमाहुर्मन्त्रमुत्तमम् ।
ຄໍາປຶກສາທີ່ເອີ້ນວ່າດີທີ່ສຸດ ແມ່ນຄໍາປຶກສາທີ່ບັນດາມົນຕຣີ ເບິ່ງດ້ວຍດວງຕາແຫ່ງຊາສຕຣະ (ຄໍາສອນ) ແລ້ວມາຊຸມນຸມດ້ວຍຄວາມເຫັນພ້ອມເປັນໜຶ່ງ ແລະຍຶດໝັ້ນຢ່າງແນ່ວແນ່ໃນມະຕິນັ້ນ
Verse 13
बह्व्योऽपिमतीर्गत्वामन्त्रिणामर्थनिर्णये ।।6.6.13।।पुनर्यत्रैकतांप्राप्तस्समन्त्रोमध्यमस्स्मृतः ।
ເມື່ອໃນການຕັດສິນເລື່ອງໃດໜຶ່ງ ບັນດາອຳມາດມີຄວາມເຫັນຫຼາຍຢ່າງແຕກຕ່າງ ແຕ່ພາຍຫຼັງກໍກັບມາຮ່ວມເປັນເອກະພາບ ຄຳປຶກສານັ້ນຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນມົນຕຣະປຶກສາລະດັບປານກາງ
Verse 14
अन्योन्यमतिमास्थाययत्रसम्प्रतिभाष्यते ।।6.6.14।।नचैकमत्येश्रेयोऽस्तिमन्त्रस्सोऽधमउच्यत ।
ທີ່ໃດທຸກຄົນຍຶດຕິດຄວາມເຫັນຂອງຕົນ ແລະໂຕ້ຕອບກັນເພື່ອໃຫ້ຕົນເອງພໍໃຈ ບໍ່ເກີດຄຸນປະໂຫຍດຈາກຄວາມເປັນເອກະພາບ ຄຳປຶກສານັ້ນເອີ້ນວ່າຕ່ຳຊ້າ
Verse 15
तस्मात्सुमन्त्रितंसाधुभवन्तोमतिसत्तमा: ।।6.6.15।।कार्यंसम्प्रतिपद्यन्तामेतत्कृत्यंमतंमम ।
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ມີປັນຍາອັນປະເສີດທັງຫຼາຍ ຈົ່ງປຶກສາຫາລືໃຫ້ດີແລະຖືກຕ້ອງ ແລ້ວກໍານົດແນວທາງແຫ່ງການກະທໍາ; ນີ້ແມ່ນຄວາມປະສົງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າໄດ້ພິຈາລະນາແລ້ວ
Verse 16
वानराणांहिधीराणांसहस्रैःपरिवारितः ।।6.6.16।।रामोऽभ्येतिपुरीलङ्कामस्माकमुपरोधकः ।
ເພາະພຣະຣາມ ຜູ້ຖືກຫ້ອມລ້ອມດ້ວຍວານະຣະຜູ້ໝັ້ນຄົງນັບພັນ ກໍາລັງເຄື່ອນທັບມາສູ່ນະຄອນລັງກາ ເພື່ອປິດລ້ອມແລະກົດດັນພວກເຮົາ
Verse 18
समुद्रमुच्छोषयतिवीर्येणान्यत्करोतिवा ।।6.6.18।।अस्मिन्नेवंगतेकार्येविरुद्धेवानरैस्सह ।हितंपुरेचसैन्येचसर्वसम्मन्त्रयतांमम ।।6.6.19।।
ດ້ວຍພະລັງວິລະກຳ ລາວອາດຈະເຮັດໃຫ້ມະຫາສະມຸດແຫ້ງໄດ້—ຫຼືກະທຳກິດອັນອັດສະຈັນອື່ນໆກໍໄດ້. ບັດນີ້ເມື່ອເລື່ອງມາຮອດຂັ້ນນີ້ ແລະພວກວານະຣາເປັນຄູ່ຕໍ່ສູ້ຂອງເຮົາ ຂໍໃຫ້ປຶກສາກັບຂ້ອຍຢ່າງຄົບຖ້ວນ ວ່າສິ່ງໃດເປັນປະໂຫຍດທັງແກ່ນະຄອນ ແລະແກ່ກອງທັບ
Frequently Asked Questions
Rāvaṇa confronts a leadership crisis after Hanumān’s successful incursion and must choose between impulsive reaction and disciplined consultation; the sarga frames ethical action as evaluating guṇa-doṣa (merits and faults) and avoiding ego-driven decisions made without daiva-oriented restraint.
The chapter teaches that effective power is inseparable from wise counsel: unanimity grounded in śāstra yields the best outcomes, while factional stubbornness degrades decision-making; additionally, action undertaken with consultation and daiva-vyapāśraya is ranked superior to solitary or self-willed conduct.
Laṅkā (as a fortified capital and civic space) is central, and the समुद्र (ocean) is invoked as a strategic boundary that Rāma may overcome by extraordinary means, underscoring the siege geography and the cultural imagination of superhuman war-capability.
Read Valmiki Ramayana in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.