HomeRamayanaBala KandaSarga 34Shloka 9
Previous Verse
Next Verse

Shloka 9

कुशिकवंश

प्रसङ्गः / Genealogy of the Kuśika Line and the Kausikī River

दिव्या पुण्योदका रम्या हिमवन्तमुपाश्रिता।लोकस्य हितकामार्थं प्रवृत्ता भगिनी मम।।।।

divyā puṇyodakā ramyā himavantam upāśritā | lokasya hitakāmārthaṃ pravṛttā bhaginī mama ||

ເອື້ອຍ/ນ້ອງສາວຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ເປັນທິບ ງາມພິສຸດ ແລະເຕັມໄປດ້ວຍນ້ຳບຸນອັນສັກສິດ—ໄດ້ພຶ່ງພາຫິມະວານ; ແລະເພື່ອປະໂຫຍດແລະຄວາມສຸກຂອງໂລກ ນາງຈຶ່ງໄຫຼລ່ວງໜ້າ ອອກເດີນທາງຕໍ່ໄປ

divyādivine
divyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootdivya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana
puṇyodakāwith holy waters
puṇyodakā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootpuṇya-udakā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana; 'having sacred water'
ramyābeautiful
ramyā:
Viśeṣaṇa (विशेषण/modifier)
TypeAdjective
Rootramya (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana
himavantamHimavat (mountain)
himavantam:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Roothimavant (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Dvitīyā vibhakti (Acc. 2), Ekavacana; proper noun (Himavat)
upāśritāhaving taken refuge in
upāśritā:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootupa-√śri (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormKta-participle, Strīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana; 'having resorted to'
lokasyaof the world
lokasya:
Sambandha (सम्बन्ध/for)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Ṣaṣṭhī vibhakti (Gen. 6), Ekavacana
hitakāmārthamfor welfare (and benefit)
hitakāmārtham:
Prayojana (प्रयोजन/purpose)
TypeNoun
Roothita-kāma-artham (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga (m.), Dvitīyā vibhakti (Acc. 2), Ekavacana; purpose-accusative (prayojana)
pravṛttāflowed forth
pravṛttā:
Kriyā (क्रिया/predicate)
TypeVerb
Rootpra-√vṛt (धातु) + kta (कृत् प्रत्यय)
FormKta-participle, Strīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana
bhaginīsister
bhaginī:
Karta (कर्ता/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootbhaginī (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga (f.), Prathamā vibhakti (Nom. 1), Ekavacana
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormṢaṣṭhī vibhakti (Gen. 6), Ekavacana

Conferring the benefit of the other world and worldly pleasures on men my sister Kausiki who is divine and beautiful having sacred waters took resort in Himavat mountain and started flowing from there.

K
Kauśikī
H
Himavān (Himalaya)
V
Viśvāmitra

FAQs

The verse foregrounds loka-hita (the good of the world) as a dharmic aim: even a sacred river’s movement is framed as service—benefiting beings through purity, nourishment, and well-being.

In Viśvāmitra’s account, the river Kauśikī—described as his ‘sister’—takes refuge in the Himālaya and begins to flow for the benefit of the world.

Viśvāmitra’s reverence for sacred forces and his orientation to public good (loka-hita) are emphasized through his portrayal of the river’s purpose.