Adhyaya 38: Dattatreya on Non-Identification (Mamata) and the Path to Liberation

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे आत्मविवेको नाम सप्तत्रिंशोऽध्यायः । अष्टत्रिंशोऽध्यायः । जड उवाच । दत्तात्रेयं ततो विप्रं प्रणिपत्य स पार्थिवः । प्रत्युवाच महात्मानं प्रश्रयावनतो वचः ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ສຣີ ມາຣກັນເດຍ ປູຣານະ» ໃນບົດສົນທະນາລະຫວ່າງພໍ່ແລະລູກ ບົດທີ່ເອີ້ນວ່າ «ອາດມະວິເວກະ» (ການແຍກແຍະອາດມະ) ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ບັດນີ້ ບົດທີ 38 ເລີ່ມຕົ້ນ. ຈະດະ ກ່າວວ່າ—ແລ້ວກະສັດນັ້ນ ໄດ້ກົ້ມກາບພຣາຫມັນ ດັດຕາເຕຣຍະ ແລະຕອບຕໍ່ມະຫາອາດມະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາອ່ອນນ້ອມແລະເຄົາລົບບູຊາ.

Verse 2

सम्यक्प्रपश्यतो ब्रह्मन् मम दुःखं न किञ्चन । असम्यग्दर्शिनो मग्नाः सर्वदैवासुखार्णवे ॥

ໂອ ພຣາຫມັນ, ສໍາລັບຜູ້ທີ່ເຫັນຢ່າງຖືກຕ້ອງ ບໍ່ມີຄວາມໂສກເສົ້າເລີຍ. ຜູ້ທີ່ເຫັນຜິດ ຍ່ອມຈົມຢູ່ໃນມະຫາສະມຸດແຫ່ງຄວາມທຸກຂ໌ຢູ່ເສມອ.

Verse 3

यस्मिन् यस्मिन्ममासक्ता बुद्धिः पुंसः प्रजायते । ततस्ततः समादाय दुःखान्येव प्रयच्छति ॥

ໃນວັດຖຸໃດກໍຕາມ ທີ່ໃຈຂອງຄົນໄປຕິດພັນດ້ວຍຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ «ຂອງຂ້ອຍ» ຈາກແຫຼ່ງນັ້ນເອງ ມັນຍ່ອມຮວບຮວມແລະນໍາມາແຕ່ຄວາມໂສກທຸກຂ໌ເທົ່ານັ້ນ.

Verse 4

मार्जारभक्षिते दुःखं यादृशं गृहकुक्कुटे । न तादृङ्ममताशून्ये कलविङ्केऽथ मूषिके ॥

ຄວາມໂສກທີ່ເກີດເມື່ອໄກ່ຂອງເຈົ້າເຮືອນຖືກແມວກິນ ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກແບບດຽວກັນຕໍ່ນົກຈອກ ຫຼື ໜູ ເພາະບໍ່ມີຄວາມຮູ້ສຶກວ່າ «ຂອງຂ້ອຍ» ຕໍ່ພວກນັ້ນ.

Verse 5

सोऽहं न दुःखी न सुखी यतोऽहं प्रकृतेः परः । यो भूताभिभवो भूतैः सुखदुःखात्मकॊ हि सः ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍບໍ່ໂສກ ແລະບໍ່ຍິນດີ ເພາະຂ້ອຍຢູ່ເຫນືອກວ່າ ປຣະກຣິຕິ (ທໍາມະຊາດວັດຖຸ). ຜູ້ໃດຖືກສະພາວະແລະສິ່ງທັງຫຼາຍຄອບງໍາ ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງແມ່ນປະກອບດ້ວຍສຸກແລະທຸກຂ໌.

Verse 6

दत्तात्रेय उवाच । एवमेतन्नरव्याघ्र यथैतद्व्याहृतं त्वया । ममेति मूलं दुःखस्य न ममेति च निर्वृतेः ॥

ດັດຕາເຕຣຍະ ກ່າວວ່າ: ແທ້ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຜູ້ກ້າຫານດັ່ງເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ, ຕາມທີ່ເຈົ້າໄດ້ກ່າວ. “ຂອງຂ້ອຍ” ແມ່ນຮາກແຫ່ງທຸກຂ໌; “ບໍ່ແມ່ນຂອງຂ້ອຍ” ແມ່ນເຫດໃຫ້ເກີດສັນຕິ ແລະ ມົກຂະ/ການຫຼຸດພົ້ນ.

Verse 7

मत्प्रश्नादेव ते ज्ञानमुत्पन्नमिदमुत्तमम् । ममेति प्रत्ययो येन क्षिप्तः शाल्मलितूलवत् ॥

ແຕ່ດ້ວຍການຖາມຂອງຂ້ອຍເທົ່ານັ້ນ ຄວາມຮູ້ອັນປະເສີດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າ—ໂດຍຄວາມຮູ້ນັ້ນ ຄວາມຄິດ “ຂອງຂ້ອຍ” ຖືກສັດທິ້ງໄປ ເຫມືອນປຸຍຝ້າຍຂອງຕົ້ນຊາລມະລີ.

Verse 8

अहमित्यङ्कुरोत्पन्नो ममेति स्कन्धवान् महान् । गृहक्षेत्रोच्चशाखश्च पुत्रदारादिपल्लवः ॥

ຈາກຍອດອ່ອນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຂ້ອຍ” ເກີດຂຶ້ນເປັນລໍາຕົ້ນໃຫຍ່ທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຂອງຂ້ອຍ”. ກິ່ງກ້ານສູງໆຂອງມັນແມ່ນເຮືອນ ແລະ ທີ່ດິນ; ສ່ວນຍອດແລະໃບຂອງມັນແມ່ນລູກ, ເມຍ, ແລະອື່ນໆ.

Verse 9

धनधान्यमहापत्रो नैककालप्रवर्धितः । पुण्यापुण्याग्रपुष्पश्च सुखदुःखमहाफलः ॥

ໃບໃຫຍ່ໆຂອງມັນແມ່ນຊັບສິນ ແລະ ເຂົ້າກິນ ທີ່ເຕີບໃຫຍ່ຜ່ານຫຼາຍລະດູການ. ດອກທີ່ປາຍກິ່ງແມ່ນບຸນ ແລະ ບາບ; ຜົນໃຫຍ່ໆຂອງມັນແມ່ນຄວາມສຸກ ແລະ ຄວາມທຸກ.

Verse 10

तत्र मुक्तिपथव्यापि मूढसम्पर्कसेचनः । विधित्साभृङ्गमालाढ्यो कृत्यज्ञानमहातरुः ॥

ຕົ້ນໄມ້ໃຫຍ່ແຫ່ງກຳ ແລະ ຄວາມຮູ້ພິທີກຳນີ້ ແຜ່ກວ້າງໄປຈົນຄຸ້ມທັບເຖິງເສັ້ນທາງໄປສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ; ມັນຖືກລົງນ້ຳໂດຍການຄົບຄ້າກັບຜູ້ຫຼົງ, ແລະເຕັມໄປດ້ວຍຝູງເຜິ້ງໃນຮູບ “ຄວາມປາຖະໜາຈະປະຕິບັດພິທີແລະການກະທຳ”.

Verse 11

संसाराध्वपरिश्रान्ता ये तच्छायां समाश्रिताः । भ्रान्तिज्ञानसुखाधीनास्तेषामात्यन्तिकं कुतः ॥

ຜູ້ທີ່ເມື່ອຍລ້າໃນເສັ້ນທາງແຫ່ງສັງສາຣະ ແລະໄປພຶ່ງພາແຕ່ເງົານັ້ນ—ອາໄສຄວາມສຸກທີ່ເກີດຈາກຄວາມຮູ້ອັນຫຼົງ—ຈະບັນລຸສະພາບສຸດທ້າຍ(ມົກສະ)ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 12

यैस्तु सत्सङ्गपाषाणशितेन ममतातरुः । छिन्नो विद्याकुठारेण ते गतास्तेन वर्त्मना ॥

ແຕ່ຜູ້ທີ່ຕັດໂຄ່ນ “ຄວາມເປັນຂອງຂ້ອຍ” ດັ່ງຕົ້ນໄມ້ ດ້ວຍຂວານແຫ່ງປັນຍາ—ທີ່ລັບຄົມດ້ວຍຫີນລັບຄົມແຫ່ງການຄົບຫາຄົນດີ—ພວກເຂົາໄດ້ໄປຕາມເສັ້ນທາງນັ້ນແທ້ໆ.

Verse 13

प्राप्य ब्रह्मवनं शीतं नीरजस्कमकण्टकम् । प्राप्नुवन्ति परां प्राज्ञा निर्वृतिं वृत्तिवर्जिताः ॥

ເມື່ອໄດ້ເຖິງປ່າອັນເຢັນສະບາຍແຫ່ງພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ທີ່ປອດຈາກຝຸ່ນ ແລະບໍ່ມີໜາມ—ນັກປັນຍາຜູ້ບໍ່ຫວັ່ນໄຫວໃນໃຈ ບັນລຸສັນຕິອັນສູງສຸດ.

Verse 14

भूतेन्द्रियमयं स्थूलं न त्वं राजन्न चाप्यहम् । न तन्मात्रमयावावां नैवान्तःकरणात्मकौ ॥

ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທ່ານບໍ່ແມ່ນຮ່າງກາຍຫຍາບທີ່ປະກອບດ້ວຍທາດ ແລະອິນທຣີ—ຂ້ອຍກໍບໍ່ແມ່ນ. ພວກເຮົາກໍບໍ່ແມ່ນທາດລະອຽດ (tanmātra) ແລະບໍ່ແມ່ນສະພາບຂອງເຄື່ອງມືພາຍໃນ (ໃຈ ແລະອື່ນໆ).

Verse 15

कं वा पश्यामि राजेन्द्र ! प्रधानमिदमावयोः । यतः परो हि क्षेत्रज्ञः सङ्घातो हि गुणात्मकः ॥

ດັ່ງນັ້ນ ຂ້ອຍເຫັນໃຜກັນແນ່, ໂອ ຈອມກະສັດ? ໃນກໍລະນີຂອງພວກເຮົາ ນີ້ແມ່ນແຕ່ປຣະທານ (Prakṛti) ເທົ່ານັ້ນ; ເພາະ kṣetrajña (ຜູ້ຮູ້ແຫ່ງສະໜາມ) ຢູ່ເຫນືອກວ່າມັນ, ແລະກອງປະກອບ (ກາຍ-ໃຈ) ຖືກປະກອບດ້ວຍ guṇa ທັງຫຼາຍ.

Verse 16

मशकोडुम्बरेषीकामुञ्जमत्स्याम्भसां यथा । एकत्वे 'पि पृथग्भावस्तथा क्षेत्रात्मनोर् नृप ! ॥

ເຫມືອນດັ່ງຄວາມແຍກຕ່າງລະຫວ່າງ ຍຸງນ້ອຍ, ໝາກອຸດຸມບະຣະ, ກ້ານອ້ອຍ/ໃຍ, ຫຍ້າມຸນຈະ, ປາ ແລະ ນ້ຳ—ແມ່ນແຕ່ຖືກເວົ້າຮ່ວມກັນ—ດັ່ງນັ້ນເຊັ່ນກັນ ໂອ້ ພະຣາຊາ, ມີຄວາມແຕກຕ່າງຊັດເຈນລະຫວ່າງ ກະເສດຣະ (kṣetra) ແລະ ອາດມັນ (ātman)។

Verse 17

अलर्क उवाच भगवंस्त्वत्प्रसादेन ममाविर्भूतमुत्तमम् । ज्ञानं प्रधानचिच्छक्ति-विवेककरमीदृशम् ॥

ອະລາຣະກະ ກ່າວວ່າ: ໂອ້ ພຣະຜູ້ມີພຣະພອນ, ໂດຍພຣະອະນຸຄຣາະຂອງທ່ານ ຄວາມຮູ້ອັນປະເສີດນີ້ໄດ້ເກີດຂຶ້ນໃນຂ້າພະເຈົ້າ ເຮັດໃຫ້ເກີດການແຍກແຍະລະຫວ່າງ ປຣະທານ (Pradhāna/Prakṛti) ແລະ ຈິດ-ສັກຕິ (cit-śakti) ອຳນາດແຫ່ງສະຕິຮູ້.

Verse 18

किंत्वत्र विषयाक्रान्ते स्थैर्यवत्त्वं न चेतसि । न चापि वेद्मि मुच्येयं कथं प्रकृतिबन्धनात् ॥

ແຕ່ໃນທີ່ນີ້ ເມື່ອຈິດໃຈຂອງຂ້າພະເຈົ້າຖືກວັດຖຸແຫ່ງອາຍະຕະນະລຸກລ້າມ ມັນບໍ່ມີຄວາມໝັ້ນຄົງ; ແລະຂ້າພະເຈົ້າກໍບໍ່ຮູ້ວ່າຈະພົ້ນຈາກພັນທະຂອງ ປຣະກຣິຕິ (Prakṛti) ໄດ້ແນວໃດ.

Verse 19

कथं न भूयां भूयश्च कथं निर्गुणतामियाम् । कथञ्च ब्रह्मणैकत्वं व्रजेयṃ शाश्वतेन वै ॥

ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດແນວໃດ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເກີດຊ້ຳໆອີກ? ຂ້າພະເຈົ້າຈະບັນລຸສະພາວະທີ່ເຫນືອກວ່າ ຄຸນະ (guṇas) ໄດ້ແນວໃດ? ແລະຂ້າພະເຈົ້າຈະເຂົ້າເຖິງຄວາມເປັນໜຶ່ງອັນນິລັນດອນກັບ ພຣະພຣະຫມັນ (Brahman) ໄດ້ແນວໃດ?

Verse 20

तन्मे योगं तथा ब्रह्मन् ! प्रणतायाभियाचते । सम्यग् ब्रूहि महाप्राज्ञ ! सत्सङ्गो ह्युपकृन् नृणाम् ॥

ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ພຣາຫມັນ, ຕໍ່ຂ້າພະເຈົ້າຜູ້ກ້ອມກາບ ແລະຖາມດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ, ຂໍໃຫ້ທ່ານສອນໂຍຄະນັ້ນໃຫ້ຖືກຕ້ອງ, ໂອ້ ນັກປັນຍາຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່; ເພາະການຄົບຫາກັບຄົນດີ ຍ່ອມເປັນປະໂຫຍດແກ່ມະນຸດແທ້.