Adhyaya 201
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
Upa-parva: Dharma-vyādha Upākhyāna (The Narrative of the Righteous Hunter-Butcher)
Mārkaṇḍeya introduces the continuation of the dharma-vyādha’s instruction to Yudhiṣṭhira. The vyādha outlines a causal chain in human cognition: mind first engages objects for ‘knowing,’ then attachment forms, followed by desire and anger. From repeated pursuit of pleasing forms and scents arises rāga (attraction) and then dveṣa (aversion), which mature into lobha (greed) and moha (delusion). Under these pressures, one loses clear judgment about dharma, performing ‘righteous’ acts as pretexts (vyāja) for gain; even when restrained by friends and learned persons, the person rationalizes wrongdoing with scriptural-sounding replies. Adharma expands in thought, speech, and action; virtues decay and the person gravitates toward similarly disposed companions, resulting in suffering here and harm beyond. The vyādha then presents the corrective: early recognition of faults through prajñā, skillful composure in pleasure and pain, and service to the virtuous—through which dharmic understanding arises. A brāhmaṇa praises the teaching, calling the speaker rishi-like. The vyādha affirms honoring brāhmaṇas and proceeds to a compact metaphysical account: the five great elements and their qualities, the emergence of mind (manas), intellect (buddhi), ego (ahaṃkāra), the senses, and the three guṇas—summarized as a structured tally culminating in a ‘twenty-four’ analytic frame, before inviting further questions.
Chapter Arc: वनवास में धर्म-जिज्ञासा से उद्वेलित पाण्डुनन्दन (युधिष्ठिर) महर्षि मार्कण्डेय से पूछते हैं—दान किस अवस्था में, किसे, किस प्रकार दिया जाए कि फल शुद्ध और अक्षय हो; और कौन-सा दान निन्दित होकर दाता को ही गिरा देता है। → मार्कण्डेय दान के सूक्ष्म विधान खोलते हैं—निन्दित दान, निन्दित जन्म/अयोग्य पात्र, श्राद्ध में ग्राह्य-अग्राह्य ब्राह्मण, दानपात्र के लक्षण, तथा दान के साथ शौच (वाक्-शौच, कर्म-शौच, जल-शौच) की अनिवार्यता। वे बताते हैं कि दान केवल वस्तु नहीं, दाता की नीयत, पात्र की योग्यता और विधि की शुद्धि का संयुक्त संस्कार है। → उपदेश का शिखर तब आता है जब ऋषि ‘शौच’ को स्वर्ग-मार्ग का निर्णायक घोषित करते हैं—तीन प्रकार के शौच से युक्त व्यक्ति के लिए स्वर्ग निश्चित है; और जो दान/कर्म में अशुद्ध, कपटी या अयोग्य-पात्र-सेवी है, उसे भयावह परिणाम (राक्षसी यातना, दुर्गम शून्य-आकाश-सा मार्ग, श्राद्ध-विधि का विघटन) भोगना पड़ता है। → अध्याय दान के सकारात्मक फल-चित्रों से स्थिर होता है—विशुद्ध सुवर्ण, छत्र, अश्व आदि उत्तम दानों से लोक-प्राप्ति, पथिक-विश्राम, आतप-निवारण जैसे लोकहितकारी दानों की प्रशंसा; साथ ही उपवास/नियमों के फल और इन्द्रिय-त्याग की कठिनता का विवेचन कर यह निष्कर्ष कि धर्म का सार ‘शुद्धि + करुणा + योग्य-पात्र’ है। → युधिष्ठिर के मन में यह प्रश्न शेष रह जाता है कि जब पात्र-निर्णय और विधि इतनी सूक्ष्म है, तब संकट-काल में त्वरित दान/श्राद्ध करते समय त्रुटि से कैसे बचा जाए—और आगे के उपदेश की भूमि बनती है।
Shlokas
Verse 1
#:73:.8 #:23:.7 () हि 2 7 द्विशततमो<्ध्याय: निन्दित दान
ໄວສຳປາຍະນະໄດ້ກ່າວວ່າ: ເມື່ອພຣະຣາຊາໄດ້ຟັງຈາກມະຫາຣິສີຜູ້ມີພຣະພາກ ມາຣະກັນເດຍ ເລື່ອງພຣະຣາຊາ ອິນດຣະດຸມນະ ແລະການໄດ້ຮັບສະຫວັນ ໃນຂະນະນັ້ນ ພຣະອົງກໍໄດ້ພິຈາລະນາຄວາມໝາຍອັນເຕັມທີ່ຂອງເລື່ອງນັ້ນ.
Verse 2
कीदृशीषु हावस्थासु दत्त्वा दानं महामुने
ໄວສຳປາຍະນະໄດ້ກ່າວວ່າ: «ໂອ ມະຫາມຸນີ, ໃນສະພາບການ ແລະເງື່ອນໄຂແບບໃດ ທານທີ່ໄດ້ໃຫ້ໄປແລ້ວ ຈຶ່ງນັບເປັນທານອັນມີບຸນກຸສົນແທ້?»
Verse 3
गार्हस्थ्ये5प्यथवा बाल्ये यौवने स्थविरे5पि वा । यथा फलं समश्नाति तथा त्वं कथयस्व मे,“मनुष्य बाल्यावस्था या गृहस्थाश्रममें, जवानीमें अथवा बुढ़ापेमें दान देनेसे जैसा फल पाता है, उसका मुझसे वर्णन कीजिये”
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ວ່າຢູ່ໃນຂັ້ນອາສຣົມຄົວເຮືອນ ຫຼືໃນວັຍເດັກ, ວັຍໜຸ່ມ, ຫຼືແມ່ນວັຍເຖົ້າ—ຈົ່ງບອກຂ້ອຍວ່າ ມະນຸດຮັບຜົນ (ແຫ່ງທານ) ແນວໃດໃນແຕ່ລະກໍລະນີ; ຈົ່ງພັນລະນາຜົນຕາມທີ່ປະສົບຈິງ»។
Verse 4
मार्कण्डेय उवाच वृथा जन्मानि चत्वारि वृथा दानानि षोडश । वृथा जन्म ह्[पुत्रस्य ये च धर्मबहिष्कृता:
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ການເກີດມີສີ່ປະເພດທີ່ເປົ່າປະໂຫຍດ, ແລະທານມີສິບຫົກປະເພດທີ່ເປົ່າປະໂຫຍດ. ແທ້ຈິງ ການເກີດຂອງຜູ້ບໍ່ມີລູກຊາຍເປັນເປົ່າ, ແລະການເກີດຂອງຜູ້ຖືກຂັບອອກຈາກທຳມະກໍເປັນເປົ່າເຊັ່ນກັນ»។
Verse 5
परपाकेषु ये5श्रन्ति आत्मार्थ च पचेत् तु यः । पर्यश्नन्ति वृथा ये च तदसत्यं प्रकीर्त्यते
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ເຫື່ອຍລ້າໃນຄົວຂອງຄົນອື່ນ, ແລະຜູ້ທີ່ປຸງອາຫານເພື່ອປະໂຫຍດຕົນເທົ່ານັ້ນ; ພ້ອມທັງຜູ້ທີ່ກິນໂດຍບໍ່ມີເຫດຜົນອັນຄວນ ຫຼືສິດອັນຊອບ—ການປະພຶດແບບນີ້ຖືກປະກາດວ່າ ‘ອະສັດ’ (ບໍ່ແທ້/ບໍ່ບໍລິສຸດ)»។
Verse 6
आरूढपतिते दत्तमन्यायोपहृतं च यत् । व्यर्थ तु पतिते दान॑ ब्राह्मणे तस्करे तथा
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຜູ້ທີ່ຕົກຕ່ຳຫຼັງຈາກໄດ້ຂຶ້ນສູ່ວິໄນອັນສູງ (‘ອາຣູດະ-ປະຕິຕະ’) ເປັນທານທີ່ໄຮ້ຜົນ; ແລະສິ່ງໃດກໍຕາມທີ່ຖວາຍຈາກຊັບທີ່ໄດ້ມາໂດຍອະຍຸດຕິທຳ ກໍໄຮ້ຜົນເຊັ່ນກັນ. ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມະນທີ່ຕົກຕ່ຳ ແລະແກ່ໂຈນ ກໍສູນເປົ່າ»។
Verse 7
गुरौ चानृतिके पापे कृतघ्ने ग्रामयाजके । वेदविक्रयिणे दत्तं तथा वृषलयाजके
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຄູຜູ້ຫລອກລວງ ມີບາບ ແລະບໍ່ສັດຈິງ; ໃຫ້ແກ່ຜູ້ອະກະຕັນຍູ; ໃຫ້ແກ່ປະໂຣຫິດປະຈຳບ້ານທີ່ປະກອບພິທີເພື່ອຄ່າຈ້າງ; ໃຫ້ແກ່ຜູ້ຂາຍເວດ; ແລະທັງໃຫ້ແກ່ປະໂຣຫິດທີ່ປະກອບພິທີໃຫ້ຄົນນອກວັນນະ—ການໃຫ້ແບບນີ້ມີມົນທິນ ແລະບໍ່ໃຫ້ຜົນບຸນອັນບໍລິສຸດດັ່ງທີ່ຄວນເປັນ»។
Verse 8
ब्रह्मबन्धुषु यद् दत्तं यद् दत्तं वृषलीपतौ । स्त्रीजनेषु च यद् दत्तं व्यालग्राहे तथैव च
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ທານໃດທີ່ໃຫ້ແກ່ “ພຣາຫມັນແຕ່ຊື່” (ຜູ້ບໍ່ມີຈັນຍາພຣາຫມັນຢ່າງແທ້), ທານໃດທີ່ໃຫ້ແກ່ຜົວຂອງຍິງຊາດຕໍ່າ, ທານໃດທີ່ໃຫ້ແກ່ຝູງຍິງໂດຍບໍ່ແຍກແຍະ, ແລະທານໃດທີ່ໃຫ້ໃນຍາມຖືກສັດຮ້າຍຫຼືຜູ້ປົດປົ່ນຈັບກຸມ—ການໃຫ້ເຫຼົ່ານັ້ນຖືກນັບວ່າບົກພ່ອງທາງທຳ ເພາະບໍ່ໄດ້ພິຈາລະນາຜູ້ຄວນຮັບ, ເຈດຕະນາ, ແລະກາລະເທດສະທີ່ຖືກຕ້ອງ».
Verse 9
परिचारकेषु यद् दत्तं वृथा दानानि षोडश । पिता आदि गुरुजन
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຜູ້ບໍ່ຄວນຮັບ ຍ່ອມກາຍເປັນທານເປົ່າປ່າວ; ທານເປົ່າປ່າວນັ້ນ ກ່າວກັນວ່າມີສິບຫົກປະເພດ. ແລະຜູ້ໃດຖືກຕະມະຄອບງຳ ແລ້ວໃຫ້ທານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ ຫຼືດ້ວຍຄວາມໂກດ—ຜູ້ໃຫ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບຜົນຂອງທານເຫຼົ່ານັ້ນໃນຊາດໜ້າເປັນຄວາມທຸກ (ແມ່ນແຕ່ຕັ້ງແຕ່ຢູ່ໃນຄັນ). ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າຢ່າງແທ້ ຍ່ອມເສວຍຜົນຂອງທານນັ້ນຕາມສັດສ່ວນ ຕາມຂະໜາດແຫ່ງບຸນ».
Verse 10
भुदुक्ते च दानं तत् सर्व गर्भस्थस्तु नर: सदा । ददद् दान द्विजातिभ्यो वृद्धभावेन मानव:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອໃຫ້ທານດ້ວຍຄວາມຢ້ານ, ດ້ວຍຄວາມຫວັ່ນໄຫວ, ດ້ວຍຈິດມືດມົນ, ຫຼືດ້ວຍຄວາມໂກດ—ມະນຸດຍ່ອມເສວຍຜົນທັງໝົດຂອງການໃຫ້ນັ້ນໃນຊາດໜ້າ ໃນຂະນະຍັງຢູ່ໃນຄັນ; ນັ້ນແມ່ນວ່າ ທານແບບຕາມະສິກ ສຸກງອກເປັນຄວາມທຸກ. ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ດ້ວຍໃຈສຸກງອກ ແລະຄວາມເຄົາລົບ ແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ) ຍ່ອມໄດ້ຊົມຊື່ນຜົນຂອງທານນັ້ນຢ່າງຍິ່ງ ຕາມຄຸນຄ່າຂອງຜູ້ຮັບ ແລະສະພາບໃຈຂອງຜູ້ໃຫ້.»
Verse 11
राजन! इसीलिये मनुष्यको चाहिये कि वह स्वर्ग-मार्गपर अधिकार पानेकी इच्छासे सभी अवस्थाओंमें (श्रेष्ठ) ब्राह्मणोंको ही सब प्रकारके दान दे
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາ! ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດປາຖະໜາສິດທີ່ຈະເດີນຕາມທາງໄປສະຫວັນ ຄວນໃຫ້ທານທຸກປະເພດແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ ໃນທຸກສະພາບແຫ່ງຊີວິດ.»
Verse 12
युधिछिर उवाच चातुर्वर्ण्यस्य सर्वस्य वर्तमाना: प्रतिग्रहे । केन विप्रा विशेषेण तारयन्ति तरन्ति च
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວຖາມວ່າ: «ໂອ ມະຫາມຸນີ! ເມື່ອພຣາຫມັນຮັບທານຈາກທັງສີ່ວັນນະ ໂດຍທົ່ວໜ້າ, ດ້ວຍວິໄນຫຼືຫຼັກທຳອັນໃດທີ່ເປັນພິເສດ ພວກເຂົາຈຶ່ງຍົກພົ້ນຜູ້ອື່ນ ແລະຂ້າມພົ້ນໄດ້ດ້ວຍຕົນເອງ?»
Verse 13
तस्मात् सर्वास्ववस्थासु सर्वदानानि पार्थिव | दातव्यानि द्विजातिभ्य: स्वर्गमार्गजिगीषया
ພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພຣະຣາຊາ! ໃນທຸກສະພາບແຫ່ງຊີວິດ ແລະ ໃນທຸກເວລາ ຜູ້ປາດຖະໜາຈະຊະນະເສັ້ນທາງໄປສະຫວັນ ຄວນໃຫ້ທານແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ທະວິຊະ) ຢ່າງສະເໝີ. ເພາະດ້ວຍ ຈະປະ (japa) ການສວດມັນຕຣາ ການບູຊາໄຟ (homa) ສະວາດະຍາຍ (svādhyāya) ແລະ ການຮຽນວິດະ (Veda) ພຣາຫມະນະຈຶ່ງສ້າງ ‘ເຮືອທີ່ເຮັດດ້ວຍວິດະ’; ດ້ວຍມັນ ພວກເຂົາພາຜູ້ອື່ນຂ້າມຝັ່ງ ແລະ ຕົນເອງກໍຂ້າມພົ້ນດ້ວຍ».
Verse 14
ब्राह्मणांस्तोषयेद् यस्तु तुष्यन्ते तस्य देवता: । वचनाच्चापि विप्राणां स्वर्गलोकमवाप्लनुयात्
ພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດເຮັດໃຫ້ພຣາຫມະນະພໍໃຈ ຜູ້ນັ້ນກໍເຮັດໃຫ້ເທວະທັງຫຼາຍພໍໃຈດ້ວຍ. ແລະ ດ້ວຍຖ້ອຍຄໍາຂອງພຣາຫມະນະ—ຄືພອນອວຍພອນ—ມະນຸດອາດບັນລຸໂລກສະຫວັນໄດ້».
Verse 15
पितृदैवतपूजाभिर््राह्यिणाभ्यर्चनेन च । अनन्तं पुण्यलोकं तु गन्तासि त्वं न संशय:,राजन! तुम पितरों और देवताओंकी पूजासे तथा ब्राह्मणोंका आदर-सत्कार करनेसे अक्षय पुण्यलोकमें जाओगे, इसमें संशय नहीं है
ພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍການບູຊາປິຕຣະ (Pitṛs) ແລະ ເທວະທັງຫຼາຍ ແລະ ດ້ວຍການເຄົາລົບນັບຖື ແລະ ຮັບໃຊ້ພຣາຫມະນະດ້ວຍຄວາມສັກກາລະ ເຈົ້າຈະໄດ້ໄປສູ່ໂລກແຫ່ງບຸນອັນບໍ່ສິ້ນສຸດ ແລະ ກວ້າງໄພສານ; ໂອ ພຣະຣາຊາ, ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ».
Verse 16
युधिष्ठिरो महाराज पुन: पप्रच्छ तं॑ मुनिम् । वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! महाभाग मार्कण्डेयजीके मुखसे राजर्षि इन्द्रद्युम्नको पुनः स्वर्गकी प्राप्तिका वृत्तान्त सुनकर राजा युधिष्ठिरने उन मुनीश्वरसे फिर प्रश्न किया
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກໄດ້ຟັງຈາກພຣະມຸນີຜູ້ນ່າເຄົາລົບ ມາຣະກັນເດຍ ເລື່ອງລາວທີ່ຣາຊະຣິຊິ ອິນທຣະດຍຸມນະ ໄດ້ກັບຄືນສູ່ສະຫວັນອີກຄັ້ງ ພຣະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣະ ກໍຖາມທ່ານດູກມຸນີນັ້ນອີກວ່າ: «ຖ້າຮ່າງກາຍຂອງຄົນໜຶ່ງຖືກຄອບງໍາດ້ວຍເສມະ (phlegm) ແລະ ນ້ໍາເຫຼວອື່ນໆ ກໍາລັງຈະຕາຍ ແລະ ໝົດສະຕິ—ແຕ່ຍັງປາດຖະໜາໂລກສະຫວັນອັນເຕັມໄປດ້ວຍບຸນ—ເຊັ່ນນັ້ນ ກໍຄວນເຄົາລົບບູຊາພຣາຫມະນະໃຫ້ສົມຄວນ (ເປັນທັມມະ ແລະ ບຸນ)».
Verse 17
श्राद्धकाले तु यत्नेन भोक्तव्या हाजुगुप्सिता: । दुर्वर्गः कुनखी कुछी मायावी कुण्डगोलकी
ພຣະມຸນີ ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນເວລາປະກອບພິທີ ສຣາດທະ (śrāddha) ຄວນພາກພຽນຢ່າງລະມັດລະວັງ ໃຫ້ອາຫານແກ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ນ່າຕໍາໜິເທົ່ານັ້ນ. ຜູ້ມີຄວາມປະພຶດຕໍ່າຊ້າ, ຜູ້ມີເລັບເປັນໂລກ, ຜູ້ຖືກໂລກອັນນ່າສະອິດ, ຜູ້ຫລອກລວງ, ແລະ ຜູ້ມີກໍາເນີດຖືກຕໍາໜິ—ຄົນເຫຼົ່ານີ້ຄວນຫຼີກເວັ້ນໃນສຣາດທະ. ເພາະຖ້າປະກອບສຣາດທະດ້ວຍຜູ້ຮັບທີ່ບໍ່ສົມຄວນ ມັນຈະກາຍເປັນສຣາດທະທີ່ຖືກຕໍາໜິ; ແລະ ສຣາດທະທີ່ຖືກຕໍາໜິນັ້ນຈະທໍາຮ້າຍຜູ້ອຸປະຖຳ ເຫມືອນໄຟເຜົາໄມ້ແຫ້ງ».
Verse 18
वर्जनीया: प्रयत्नेन काण्डपृष्ठाश्न देहिनः । जुगुप्सितं हि यच्छाद्धं दहत्यग्निरिवेन्धनम्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ໃນພິທີສຣາດທະ ຄວນຫຼີກເວັ້ນດ້ວຍຄວາມພາກພຽນຈາກຜູ້ມີກາຍທີ່ດຳລົງຊີວິດດ້ວຍວິທີຕ່ຳຊ້າ—ຜູ້ທີ່ກິນເສດອາຫານອັນສົກປົກ ດັ່ງອາຫານທີ່ເຫຼືອຢູ່ເທິງຫຼັງພາຊະນະທີ່ແຕກ. ເພາະສຣາດທະທີ່ກາຍເປັນອັນຄວນຕຳນິ ແທ້ຈິງແລ້ວນ່າລັງກຽດ ແລະມັນທຳລາຍຜູ້ອຸປະຖຳດັ່ງໄຟເຜົາເຊື້ອໄຟ. (ໃນບົດບາດ—ພິທີຄວນຖວາຍແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ; ການໃຫ້ອາຫານແກ່ຜູ້ບໍ່ສົມຄວນ ຈະເຮັດໃຫ້ການຖວາຍແກ່ບັນພະບຸລຸດກາຍເປັນໂທດ ບໍ່ແມ່ນບຸນ.)
Verse 19
ये ये श्राद्धे न युज्यन्ते मूकान्धवधिरादय: । तेडपि सर्वे नियोक्तव्या मिश्रिता वेदपारगै:
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ພຣາຫມັນທີ່ຖືກກ່າວວ່າບໍ່ຄວນໃຊ້ໃນພິທີສຣາດທະ—ເຊັ່ນ ຄົນໃບ້, ຄົນຕາບອດ, ຄົນຫູໜວກ ແລະອື່ນໆ—ກໍຍັງສາມາດນຳເຂົ້າຮ່ວມໄດ້ທັງໝົດ ຖ້າໃຫ້ນັ່ງ ແລະປະກອບພິທີຮ່ວມກັນກັບພຣາຫມັນຜູ້ຊຳນານໃນເວດາ.
Verse 20
प्रतिग्रहश्च वै देय: शृणु यस्य युधिष्ठिर । प्रदातारं तथा55त्मानं यस्तारयति शक्तिमान्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ການຮັບ (ຂອງທານ) ກໍເປັນໜ້າທີ່ເຊັ່ນກັນ—ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ ກົດເກນຂອງມັນ. ຄວນຮັບແຕ່ຈາກຜູ້ໃຫ້ທີ່ມີຄວາມສາມາດ ຜູ້ທີ່ດ້ວຍການໃຫ້ຂອງຕົນ ສາມາດຍົກຊູທັງຜູ້ຮັບ ແລະຕົນເອງໄດ້.
Verse 21
तस्मिन् देयं द्विजे दानं सर्वागमविजानता । प्रदातारं यथा55त्मानं तारयेद् यः स शक्तिमान्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ເຂົ້າໃຈຄວາມຮູ້ອັນສັກສິດທັງປວງຢ່າງແທ້ຈິງ ຄວນໃຫ້ທານແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ມີພະລັງ ຜູ້ສາມາດພາທັງຜູ້ໃຫ້ ແລະຕົນເອງ ຂ້າມພົ້ນຈາກມະຫາສະຫມຸດແຫ່ງສັງສານ. ພຣາຫມັນແບບນັ້ນເທົ່ານັ້ນ ຈຶ່ງຄວນນັບວ່າ “ຜູ້ມີຄວາມສາມາດ” ຢ່າງແທ້ຈິງ.
Verse 22
न तथा हविषो होमैर्न पुष्पैननिलेपनै: । अग्नय: पार्थ तुष्यन्ति यथा हृतिथिभोजने
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ປາຣຖະ ບຸດແຫ່ງກຸນຕີ—ໄຟ (ອັກນິ) ບໍ່ໄດ້ພໍໃຈເທົ່າກັບການຫຼອມຮະວິດໃນຍັດ ຫຼືການຖວາຍດອກໄມ້ ແລະນ້ຳຫອມ; ແຕ່ພໍໃຈຍິ່ງກວ່ານັ້ນເມື່ອມີການເລີ້ຍງອາຫານແກ່ແຂກດ້ວຍໃຈສະໝັກ.
Verse 23
तस्मात् त्वं सर्वयत्नेन यतस्वातिथिभोजने । पादोदकं पादघृतं दीपमन्न॑ प्रतिश्रयम्
ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຄວນພາກພຽນດ້ວຍຄວາມພະຍາຍາມທັງປວງ ເພື່ອຕ້ອນຮັບແລະລ້ຽງອາຫານແກ່ແຂກ. ຈົ່ງຖວາຍນ້ຳລ້າງຕີນ ນ້ຳມັນຫອມຫຼືເນີຍໃສ່ສຳລັບຕີນ ໂຄມໄຟ ອາຫານ ແລະທີ່ພັກອາໄສອັນສົມຄວນ—ມາລະຍາດເຫຼົ່ານີ້ຄ້ຳຈຸນທຳມະ ແລະຮັກສາສາຍສຳພັນອັນສັກສິດລະຫວ່າງເຈົ້າເຮືອນກັບຜູ້ເດີນທາງ.
Verse 24
देवमाल्यापनयन द्विजोच्छिष्टावमार्जनम्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ! ການຖອນອອກໃນເວລາອັນຄວນ ຊັນດັນ ດອກໄມ້ ແລະເຄື່ອງບູຊາອື່ນໆທີ່ວາງໄວ້ເທິງພະຮູບ; ການຊຳລະລ້າງສິ່ງທີ່ເຫຼືອຫຼັງຈາກພຣາຫມັນຮັບປະທານ; ການປະດັບພວກເຂົາດ້ວຍຜົງຊັນດັນແລະພວງມາລາ; ການຮັບໃຊ້ແລະນະມັດສະການ; ແລະການນວດຕີນແລະອວຍວະຢ່າງອ່ອນໂຍນ—ແຕ່ລະການກະທຳນີ້ ແມ່ນມີບຸນຫຼາຍກວ່າການຖວາຍງົວ ແມ່ນແຕ່ເຮັດພຽງຢ່າງດຽວກໍຕາມ. ການຮັບໃຊ້ອັນຕັ້ງຢູ່ໃນຄວາມເຄົາລົບແລະຄວາມຖ່ອມຕົນນີ້ ຖືກປະກາດວ່າເປັນທຳມະອັນສູງສຸດ».
Verse 25
आकल्प: परिचर्या च गात्रसंवाहनानि च । अन्नैकैकं नृपश्रेष्ठ गोदानाद्धयतिरिच्यते
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ເປັນເຈົ້າເຫນືອມະນຸດ, ແມ່ນແຕ່ການກະທຳພຽງຢ່າງດຽວ ເຊັ່ນ ການຮັບໃຊ້ຢ່າງໃສ່ໃຈ, ການເຝົ້າດູແລຢ່າງຖືກຄວນ, ຫຼືການນວດອວຍວະ (ຂອງຜູ້ຄວນເຄົາລົບ) ກໍຍັງເຫນືອກວ່າບຸນຈາກການຖວາຍງົວ. ການຮັບໃຊ້ອັນຖ່ອມຕົນ ແລະເຮັດໃຫ້ທັນເວລາ ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບນັ້ນ ໜັກແນ່ນກວ່າການບໍລິຈາກອັນໃຫຍ່ໂຕ, ເພາະມັນເປັນການໃຫ້ກຽດແລະຄ້ຳຈຸນຜູ້ທີ່ເປັນຮ່າງທຳມະໂດຍກົງ».
Verse 26
इन्द्रलोक॑ त्वनुभवेत् पुरुषस्तद् ब्रवीहि मे । “महामुने! किन अवस्थाओंमें दान देकर मनुष्य इन्द्रलोकका सुख भोगता है? यह मुझे बतानेकी कृपा करें”
ໄວສຳປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ: ດ້ວຍທານປະເພດໃດ ມະນຸດຈຶ່ງໄດ້ໄປເສວຍສຸກໃນໂລກຂອງອິນທຣະ? ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສວ່າ ການຖວາຍງົວກະປິລາ (ງົວສີນ້ຳຕານອ່ອນ) ຍ່ອມປົດປ່ອຍຈາກບາບ. ດັ່ງນັ້ນ ຄວນປະດັບງົວກະປິລາ ແລ້ວຖວາຍແກ່ຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ (ພຣາຫມັນ)».
Verse 27
श्रोत्रियाय दरिद्राय गृहस्थायाग्निहोत्रिणे | पुत्रदाराभिभूताय तथा हानुपकारिणे
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ທານຄວນຖວາຍແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ເປັນຊໂຣຕຣິຍະ (ຜູ້ຮູ້ວິດາຢ່າງແທ້), ຜູ້ຍາກຈົນ, ຜູ້ດຳລົງຊີວິດເຈົ້າເຮືອນຢ່າງມີວິໄນ ແລະຮັກສາອັກນິໂຫຕຣະປະຈຳວັນ; ຜູ້ຖືກພາລະຂອງເມຍແລະລູກກົດທັບ ແລະເນື່ອງຈາກຄວາມຍາກຈົນຈຶ່ງຕ້ອງອົດທົນຄຳຕຳນິຂອງພວກເຂົາ; ແລະຜູ້ທີ່ຜູ້ໃຫ້ທານບໍ່ເຄີຍໄດ້ຮັບການຕອບແທນ ແລະກໍບໍ່ອາດຄາດຫວັງການຕອບແທນໃນອະນາຄົດໄດ້».
Verse 28
एवंविधेषु दातव्या न समृद्धेषु भारत । को गुणो भरतश्रेष्ठ समृद्धेष्वभिवर्जितम्,भारत! ऐसे ही लोगोंको गोदान करना चाहिये, धनवानोंको नहीं। भरतश्रेष्ठ! धनवानोंको देनेसे क्या लाभ है?
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຄວນໃຫ້ທານແກ່ຄົນປະເພດນີ້ ໂອ ພາຣະຕະ—ບໍ່ແມ່ນແກ່ຜູ້ທີ່ຮັ່ງມີພ້ອມສົມບູນແລ້ວ. ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນວົງພາຣະຕະ, ການໃຫ້ແກ່ຄົນຮັ່ງມີຜູ້ບໍ່ຂາດສິ່ງໃດ ຈະໄດ້ບຸນອັນໃດ?»
Verse 29
एकस्यैका प्रदातव्या न बहूनां कदाचन | सा गौर्विक्रयमापन्ना हन्यात् त्रिपुरुषं कुलम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ງົວໜຶ່ງຕົວ ຄວນໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮັບທີ່ຄວນໄດ້ພຽງຄົນດຽວ—ຢ່າໃຫ້ຫຼາຍຄົນໃນຄາວດຽວ. ຖ້າງົວນັ້ນຖືກນຳໄປຂາຍ (ຖືກປະຕິບັດເປັນສິນຄ້າຫຼັງຈາກໄດ້ຮັບ) ນາງອາດນຳຄວາມພິນາດມາສູ່ຕະກູນໄດ້ຮອດສາມຊົນລຸ້ນ»
Verse 30
सुवर्णस्य विशुद्धस्य सुवर्ण य: प्रयच्छति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍຕາມ ທີ່ໃຫ້ຄຳ—ຄຳບໍລິສຸດ ແລະກັ່ນກອງດີ—ຍ່ອມເຮັດກຸສົນອັນມີຄຸນຄ່າ»
Verse 31
अनड्वाहं तु यो दद्याद् बलवन्तं धुरंधरम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍຕາມ ທີ່ໃຫ້ງົວຜູ້ລາກໄຖທີ່ແຂງແຮງ ຮັບໄດ້ທັງແອກ ແລະພາລະງານ—ຍ່ອມໄດ້ບຸນອັນໃຫຍ່»
Verse 32
वसुन्धरां तु यो दद्याद् द्विजाय विदुरात्मने
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍຕາມ ທີ່ຈະໃຫ້ແຜ່ນດິນເອງ—ທັງທີ່ດິນ ແລະຄວາມອຸດົມຂອງມັນ—ແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ຄວນຄ່າ ຜູ້ມີວິໄນ ແລະຈິດໃຈຮູ້ແຈ້ງ…»
Verse 33
पृच्छन्ति चात्र दातारं वदन्ति पुरुषा भुवि
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນໂລກນີ້ ເມື່ອຜູ້ຄົນຖາມຫາຜູ້ໃຫ້ທານ ແລະເວົ້າຍົກຍ້ອງຜູ້ປະທານ, ແມ່ນແຕ່ຜູ້ທີ່ຊີ້ບອກບ່ອນທີ່ຈະໄດ້ອາຫານ ກໍຖືກສັນລະເສີນວ່າເທົ່າກັບຜູ້ໃຫ້ອາຫານ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ».
Verse 34
अध्वनि क्षीणगात्राश्न पांसुपादावगुण्ठिता: । तेषामेव श्रमार्तानां यो हान्न॑ं कथयेद् बुध:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນທາງໄກ ອະວະຍະວະອ່ອນແຮງ ແລະຕີນຖືກຝຸ່ນຄຸມ, ຄົນເຫຼົ່ານັ້ນຖືກຄວາມເມື່ອຍລ້າບີບຄັ້ນ. ຜູ້ຮູ້ຄວນເວົ້າບອກ (ແລະຈັດໃຫ້) ອາຫານແກ່ເຂົາເຈົ້າ ເພື່ອບັນເທົາທຸກຂ໌ທັນທີ».
Verse 35
तस्मात् त्वं सर्वदानानि हित्वान्नं सम्प्रयच्छ ह
ດັ່ງນັ້ນ ເຈົ້າຄວນວາງທານອື່ນໆໄວ້ກ່ອນ ແລະໃຫ້ອາຫານເປັນນິດ—ຈົ່ງປະທານອາຫານທີ່ຫຼ້ຽງຊີວິດ.
Verse 36
यथाशक्ति च यो दद्यादन्नं विप्रेषु संस्कृतम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ໃຫ້ອາຫານທີ່ປຸງແຕ່ງຢ່າງຖືກຕ້ອງແກ່ພຣາຫມັນ, ຜູ້ນັ້ນຍຶດຖືຈັນຍາຂອງການໃຫ້ທານອັນຊອບທຳ ແລະເຄົາລົບແຂກອັນສັກສິດດ້ວຍອາຫານທີ່ຄວນຄ່າ».
Verse 37
अन्नमेव विशिष्ट हि तस्मात् परतरं न च
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ອາຫານເທົ່ານັ້ນແຫຼະທີ່ສູງສຸດຢ່າງແທ້ຈິງ; ບໍ່ມີສິ່ງໃດເຫນືອກວ່າມັນ. ດັ່ງນັ້ນ ອາຫານແມ່ນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດໃນທຸກສິ່ງ—ບໍ່ມີສິ່ງທີ່ສອງໃດຍິ່ງໃຫຍ່ກວ່າ. ໃນພຣະເວດ ອາຫານຖືກເອີ້ນວ່າ ປຣະຈາປະຕິ; ປຣະຈາປະຕິ ຖືກເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ “ປີ” (ສຳວັດສະຣະ). ປີນັ້ນມີສະພາບເປັນຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ), ແລະໃນຍັດຍະນັ້ນ ຄວາມຜາສຸກແລະຄວາມໝັ້ນຄົງຂອງສັດທັງປວງຖືກສະຖາປະນາ».
Verse 38
अन्न प्रजापतिश्नोक्त: स च संवत्सरो मतः । संवत्सरस्तु यज्ञोडसौ सर्व यज्ञे प्रतेष्ठितम्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນພຣະເວດ ໄດ້ປະກາດວ່າ “ອາຫານ” (anna) ແມ່ນ ປຣະຊາປະຕິ; ແລະ ປຣະຊາປະຕິ ນັ້ນ ເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ “ປີ” (saṁvatsara)។ ປີນັ້ນເອງ ແມ່ນຍັດຍະ (yajña) ອັນແທ້, ແລະ ສັບພະສິ່ງທັງປວງ ມີຖານຮາກຢູ່ໃນຍັດຍະ. ດັ່ງນັ້ນ ອາຫານແມ່ນສິ່ງສຳຄັນທີ່ສຸດ—ບໍ່ມີສິ່ງໃດເກີນກວ່ານັ້ນ»។
Verse 39
तस्मात् सर्वाणि भूतानि स्थावराणि चराणि च । तस्मादन्नं विशिष्ट हि सर्वेभ्य इति विश्रुतम्,यज्ञसे समस्त चराचर प्राणी उत्पन्न होते हैं। अत: अन्न ही सब पदार्थोसे श्रेष्ठ है। यह बात सर्वत्र प्रसिद्ध है
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຈາກອາຫານ ສັດທັງປວງເກີດຂຶ້ນ—ທັງທີ່ຢູ່ນິ່ງ ແລະ ທີ່ເຄື່ອນໄຫວ. ດັ່ງນັ້ນ ອາຫານຈຶ່ງເປັນສິ່ງທີ່ສູງສຸດເໜືອສິ່ງອື່ນທັງປວງ; ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງທີ່ຮູ້ກັນທົ່ວໄປ»។
Verse 40
येषां तटाकानि महोदकानि वाप्यश्च कूपाश्च प्रतिश्रयाश्व अन्नस्य दानं मधुरा च वाणी यमस्य ते निर्वचना भवन्ति
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດກໍ່ໃຫ້ສ້າງສະຫຼອງນ້ຳລຶກທີ່ເຕັມນ້ຳ—ພ້ອມທັງບໍ່ນ້ຳຂັ້ນ (stepwell), ບໍ່ນ້ຳ, ແລະ ທີ່ພັກພິງສຳລັບຜູ້ເດີນທາງ—ຜູ້ໃຫ້ທານອາຫານ ແລະ ເວົ້າຈາອ່ອນຫວານ; ສຳລັບພວກເຂົາ ອຳນາດຂອງພຣະຍະມະ (Yama) ກໍບໍ່ອາດໃຊ້ການໄດ້. ຄືວ່າ ພວກເຂົາບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຍິນແມ່ນແຕ່ຄຳເອີ້ນຂອງພຣະຍະມະ, ເພາະບຸນນັ້ນນຳພາເຂົາໃຫ້ພົ້ນຈາກອຳນາດລົງໂທດ»។
Verse 41
धान्यं श्रमेणार्जितवित्तसंचितं विप्रे सुशीले च प्रयच्छते यः । वसुन्धरा तस्य भवेत् सुतुष्टा धारां वसूनां प्रतिमुज्चतीव
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດມອບເຂົ້າຂອງ ແລະ ຊັບສິນທີ່ຕົນຫາໄດ້ດ້ວຍແຮງງານ ແລະ ເກັບສະສົມໄວ້ຢ່າງລະມັດລະວັງ ໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນ (brāhmaṇa) ຜູ້ມີຄຸນຄວາມດີ—ແມ່ທຣະນີ ວະສຸທາ (Earth-goddess) ຈະພໍໃຈຢ່າງຍິ່ງ ດັ່ງກັບວ່ານາງປ່ອຍສາຍທາລາແຫ່ງຊັບສົມບັດໃຫ້ເຂົາ»។
Verse 42
अन्नदा: प्रथमं यान्ति सत्यवाक् तदनन्तरम् | अयाचितप्रदाता च सम॑ यान्ति त्रयो जना:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃຫ້ທານອາຫານ ໄປສະຫວັນກ່ອນ. ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ແມ່ນຜູ້ເວົ້າຄວາມຈິງ. ຕໍ່ມາ ແມ່ນຜູ້ໃຫ້ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໃຫ້ຜູ້ອື່ນຂໍ. ດັ່ງນັ້ນ ທັງສາມ—ແມ່ນແຕ່ລະຄົນມີບຸນຄຸນຕ່າງຮູບແບບ—ກໍໄດ້ຮັບຈຸດໝາຍອັນມົງຄຸນດຽວກັນ»។
Verse 43
वैशम्पायन उवाच कौतूहलसमुत्पन्न: पर्यपृच्छद् युधिष्ठिर: । मार्कण्डेयं महात्मानं पुनरेव सहानुज:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ ຈະນະເມຊະຍະ! ຕໍ່ຈາກນັ້ນ ພຣະທັມມະຣາຊາ ຢຸທິສຖິຣ ພ້ອມດ້ວຍນ້ອງໆ ເກີດຄວາມພິສົດພິສັຍຢ່າງໃຫຍ່ ແລະໄດ້ຖາມ ມະຫາຕະມາ ມາຣະກັນເດຍ ອີກຄັ້ງ ດັ່ງນີ້—»
Verse 44
यमलोकस्य चाध्वानमन्तरं मानुषस्य च । कीदृशं किम्प्रमाणं वा कथं वा तन्महामुने । तरन्ति पुरुषाश्वैव केनोपायेन शंस मे
«ໂອ ມະຫາມຸນີ! ທາງໄປລະຫວ່າງໂລກມະນຸດ ແລະ ໂລກຂອງພຣະຍະມະ ໄກປານໃດ? ມັນເປັນແນວໃດ ແລະ ໃຫຍ່ປານໃດ? ແລະດ້ວຍອຸບາຍໃດ ມະນຸດຈຶ່ງຈະຂ້າມພົ້ນອັນຕະລາຍທີ່ນັ້ນໄດ້? ຂໍທ່ານຈົ່ງບອກຂ້ອຍ»
Verse 45
मार्कण्डेय उदाच सर्वगुह्मृतमं प्रश्न॑ पवित्रमृषिसंस्तुतम् । कथयिष्यामि ते राजन् धर्म्य धर्मभूतां वर
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ຜູ້ຖືທັມ ຢຸທິສຖິຣ! ຄໍາຖາມຂອງທ່ານເປັນເລື່ອງທີ່ລຶກລັບຍິ່ງ, ບໍລິສຸດຢ່າງລຶກຊຶ້ງ, ສອດຄ່ອງກັບທັມ, ແລະຖືກສັນລະເສີນໂດຍພຣະຣິສີທັງຫຼາຍ. ຈົ່ງຟັງ—ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍເລື່ອງທັມນີ້ໃຫ້ທ່ານ.»
Verse 46
षडशीतिसहस्तराणि योजनानां नराधिप । यमलोकस्य चाध्वानमन्तरं मानुषस्य च,महाराज! मनुष्यलोक और यमलोकके मार्ममें छियासी हजार योजनोंका अन्तर है
«ໂອ ພຣະຣາຊາ ຜູ້ເປັນເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ມະຫາຣາຊາ! ລະຫວ່າງໂລກມະນຸດ ແລະ ໂລກຂອງພຣະຍະມະ ຫ່າງກັນ ແປດສິບຫົກພັນ ໂຢຊະນະ.»
Verse 47
आकाशं तदपानीयं घोरं कान्तारदर्शनम् । न तत्र वृक्षच्छाया वा पानीयं केतनानि च
«ບ່ອນນັ້ນເຫມືອນຟ້າວ່າງເປົ່າ—ບໍ່ມີນ້ໍາ—ມີທັດສະນະເປັນປ່າກັນດານອັນນ່າຢ້ານ. ບໍ່ມີເງົາໄມ້, ບໍ່ມີນ້ໍາດື່ມ, ແລະບໍ່ມີເຮືອນຫຼືທີ່ພັກພິງໃດໆ.»
Verse 48
नीयते यमदूतैस्तु यमस्याज्ञाकरैर्बलात्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ລາວຖືກນໍາໄປດ້ວຍກໍາລັງໂດຍທູດຂອງຍະມະ—ຜູ້ປະຕິບັດຄໍາສັ່ງຂອງພຣະເຈົ້າແຫ່ງຄວາມຕາຍ—ເພື່ອຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ຜົນແຫ່ງກຳຂອງຕົນ ຍ່ອມຫຼີກບໍ່ພົ້ນ ເມື່ອເວລາພິພາກສາມາຮອດ.
Verse 49
नरा: स्त्रियस्तथैवान्ये पृथिव्यां जीवसंज्ञिता: । यमराजकी आज्ञाका पालन करनेवाले यमदूत इस पृथ्वीपर आकर यहाँके पुरुषों, स्त्रियों तथा अन्य जीवोंको बलपूर्वक पकड़ ले जाते हैं || ४८ ई ।।
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຊາຍ ຍິງ ແລະສັດມີຊີວິດທັງປວງໃນໂລກນີ້—ຖືກທູດຂອງຍະມະ ຜູ້ມາເພື່ອບັງຄັບໃຊ້ຄໍາສັ່ງຂອງຍະມະຣາຊາ ຈັບກຸມແລະພາໄປດ້ວຍກໍາລັງ. ສ່ວນຜູ້ໃດ ໂອ ພຣະຣາຊາ, ທີ່ໄດ້ຖວາຍທານອັນດີເລີດແກ່ພຣາຫມັນ—ທານຫຼາຍຮູບແບບ ເຊັ່ນ ມ້າດີ ແລະພາຫະນະອື່ນໆ—ຜູ້ນັ້ນຈະເດີນທາງໃນເສັ້ນທາງຂ້າມພົ້ນດ້ວຍຄວາມສະດວກ ໂດຍອາໄສພາຫະນະນັ້ນເອງ. ແລະຜູ້ທີ່ໃຫ້ຮົ່ມ ກໍຈະເດີນໄປທີ່ນັ້ນ ພ້ອມຮົ່ມທີ່ຕົນໄດ້ຮັບ ບັງແດດບັງຮ້ອນຕາມທາງ.
Verse 50
हयादीनां प्रकृष्टानि ते5ध्वानं यान्ति वै नरा: । संनिवार्यातपं यान्ति छत्रेणैव हि छत्रदा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບຸລຸດທີ່ໃນໂລກນີ້ ໄດ້ຖວາຍທານອັນດີເລີດເປັນມ້າ ແລະພາຫະນະອື່ນໆ ແກ່ພຣາຫມັນ ຈະເດີນທາງໃນເສັ້ນທາງຂ້າມພົ້ນນັ້ນດ້ວຍຄວາມງ່າຍດາຍ ດັ່ງຖືກພາໄປໂດຍພາຫະນະເຫຼົ່ານັ້ນເອງ. ເຊັ່ນດຽວກັນ ຜູ້ໃຫ້ຮົ່ມ ຈະເດີນໄປໂດຍບັງແດດດ້ວຍຮົ່ມທີ່ຕົນໄດ້ຮັບຢູ່ນັ້ນ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຍ້ຳໃຫ້ເຫັນຫຼັກແຫ່ງທານ: ສິ່ງທີ່ຜູ້ໃດໃຫ້ດ້ວຍທຳ ຈະກາຍເປັນທີ່ພຶ່ງແລະເກາະກັນ ໃນການເດີນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Verse 51
तृप्ताश्चैवान्नदातारो हातृप्ताश्चाप्यनन्नदा: | वस्त्रिणो वस्त्रदा यान्ति अवस्त्रा यान्त्यवस्त्रदा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ອາຫານ ຈະເດີນທາງໄປດ້ວຍຄວາມອິ່ມໃຈ ເພາະໄດ້ຮັບອາຫານຫຼ້ຽງຊີວິດ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ໃຫ້ອາຫານ ຈະເດີນໄປດ້ວຍຄວາມຫິວໂຫຍ ທົນທຸກຈາກຄວາມອຶດຫິວ. ຜູ້ໃຫ້ເສື້ອຜ້າ ຈະເດີນໄປດ້ວຍການນຸ່ງຫົ່ມ; ແຕ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ໃຫ້ເສື້ອຜ້າ ຈະຕ້ອງໄປແບບເປົ່າກາຍ. ຂໍ້ຄວາມນີ້ຍ້ຳວ່າ ກົດແຫ່ງທານ ກໍານົດສະພາບຂອງຜູ້ຄົນໂດຍກົງ ໃນເສັ້ນທາງຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Verse 52
हिरण्यदा: सुखं यान्ति पुरुषास्त्वभ्यलंकृता: । भूमिदास्तु सुखं यान्ति सर्वे: कामै: सुतर्पिता:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ຄໍາ ຈະເດີນໄປໃນເສັ້ນທາງນັ້ນດ້ວຍຄວາມສຸກ ປະດັບດ້ວຍເຄື່ອງປະດັບຫຼາຍປະການ. ແຕ່ຜູ້ໃຫ້ທີ່ດິນ ກໍເດີນໄປດ້ວຍຄວາມສຸກເຊັ່ນກັນ ອິ່ມໃຈດ້ວຍຄວາມປາຖະໜາທຸກປະການ—ໄດ້ຮັບຄວາມເຕັມພໍຢ່າງສົມບູນ ດ້ວຍຜົນແຫ່ງຄວາມເອື້ອເຟື້ອຂອງຕົນ.
Verse 53
यान्ति चैवापरिक्लिष्टा नस: सस्यप्रदायका: । नरा: सुखतरं यान्ति विमानेषु गृहप्रदा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ບຸລຸດຜູ້ໃຫ້ທານນາທີ່ໄຖຫວ່ານແລ້ວ ແລະໃຫ້ຜົນເຂົ້າປາກອາຫານ ຍ່ອມຈາກໂລກນີ້ໄປໂດຍບໍ່ມີຄວາມທຸກທໍລະມານ. ຜູ້ໃຫ້ທານເຮືອນພັກ ຍ່ອມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກຍິ່ງກວ່າ ໄດ້ຂຶ້ນວິມານທິບ ມີຄວາມສະດວກສະບາຍຢ່າງສູງສຸດ.
Verse 54
पानीयदा हाूतृषिता: प्रह्ृष्टमनसो नरा: । पन्थानं द्योतयन्तश्न यान्ति दीपप्रदा: सुखम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ທານນ້ຳດື່ມ ບໍ່ຕ້ອງທົນທຸກກັບຄວາມຫິວນ້ຳ; ດ້ວຍໃຈຍິນດີ ພວກເຂົາຈຶ່ງໄປສູ່ໂລກນັ້ນ. ແລະຜູ້ໃຫ້ທານໂຄມໄຟ ຍ່ອມເດີນທາງດ້ວຍຄວາມສຸກ ພ້ອມທັງສ່ອງແສງໃຫ້ເສັ້ນທາງສະຫວ່າງໄສ.
Verse 55
गोप्रदास्तु सुखं यान्ति निर्मुक्ता: सर्वपातकै: । विमानै्हससंयुक्तैर्यान्ति मासोपवासिन:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃຫ້ທານງົວ ຍ່ອມໄປດ້ວຍຄວາມສຸກ ພົ້ນຈາກບາບທັງປວງ. ແລະຜູ້ຖືອຸປະວາສະຕິດຕໍ່ໜຶ່ງເດືອນ ຍ່ອມເດີນທາງໄປໃນວິມານທິບທີ່ເທົ່າກັບຖືກຜູກດ້ວຍຫົງ.
Verse 56
तथा बर्लिप्रयुक्तैश्न षष्ठरात्रोपवासिन: । त्रिरात्र क्षपते यस्तु एकभक्तेन पाण्डव
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເຊັ່ນດຽວກັນນັ້ນ ໂອ ປານດະວະ, ຜູ້ຖືອຸປະວາສະຫົກຄືນ ແລະຜູ້ຜ່ານສາມຄືນໂດຍກິນອາຫານພຽງຄັ້ງດຽວຕໍ່ມື້—ການປະພຶດວິໄນເຫຼົ່ານີ້ ເມື່ອປະຕິບັດຢ່າງຖືກຕ້ອງ ຖືກກ່າວວ່າໃຫ້ຜົນສຳເລັດ.
Verse 57
पानीयस्य गुणा दिव्या: प्रेतलोकसुखावहा:
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ຄຸນຄ່າແຫ່ງການໃຫ້ທານນ້ຳດື່ມນັ້ນ ເປັນທິບ ແລະນຳພາຄວາມສຸກໃນໂລກຂອງຜູ້ລ່ວງລັບ. ອຳນາດແຫ່ງທານນ້ຳນັ້ນອັດສະຈັນຢ່າງແທ້ ມອບຄວາມສະບາຍໃນໂລກໜ້າ. ສຳລັບວິນຍານຜູ້ມີບຸນທີ່ໃຫ້ທານນ້ຳ ຈະມີແມ່ນ້ຳຊື່ ‘ປຸດສະໂປດະກາ’ (Puṣpodakā) ປາກົດໃນເສັ້ນທາງ; ພວກເຂົາດື່ມນ້ຳອັນເຢັນຊື່ນ ຫວານດັ່ງນ້ຳອະມິດ.”
Verse 58
तत्र पुष्योदका नाम नदी तेषां विधीयते | शीतलं सलिल तत्र पिबन्ति हामृतोपमम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ທີ່ນັ້ນມີແມ່ນ້ຳຊື່ «ປຸສຍໂອດະກາ» ຖືກກຳນົດໄວ້ໃຫ້ແກ່ພວກເຂົາ. ໃນສະຖານນັ້ນ ພວກເຂົາດື່ມນ້ຳເຢັນຊື່ນຂອງມັນ ຫວານດັ່ງນ້ຳອະມຣິຕ—ເປັນຜົນບຸນໃນໂລກໜ້າອັນອັດສະຈັນ ສຳລັບຜູ້ຊອບທຳຜູ້ໄດ້ປະພຶດບຸນ «ທານນ້ຳ» ນຳຄວາມສຸກສະບາຍໃນປະໂລກ.
Verse 59
ये च दुष्कृतकर्माण: पूय॑ं तेषां विधीयते । एवं नदी महाराज सर्वकामप्रदा हि सा,महाराज! इस प्रकार वह नदी सम्पूर्ण कामनाओंको देनेवाली है; किंतु जो पापी जीव हैं उनके लिये उस नदीका जल पीब बन जाता है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ແຕ່ສຳລັບຜູ້ທີ່ກະທຳກຳຊົ່ວ ນ້ຳດຽວກັນນັ້ນຖືກກຳນົດໃຫ້ກາຍເປັນໜອງເນ່າ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ມະຫາກະສັດ, ແມ່ນ້ຳນັ້ນແມ່ນຜູ້ປະທານຄວາມປາດຖະໜາທັງປວງ—ແຕ່ສຳລັບສັດຜູ້ມີບາບ ມັນກັບກາຍເປັນຂອງເຫມັນເນ່າ.
Verse 60
तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र पूजयैनान् यथाविधि । अध्वनि क्षीणगात्रश्व पथि पांसुसमन्वित:
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ເຈົ້າກໍຄວນໃຫ້ກຽດແກ່ພວກເຂົາຕາມພິທີອັນຄວນ. ເພາະໃນການເດີນທາງ—ເມື່ອກາຍແລະມ້າອ່ອນແຮງ ແລະທາງເຕັມໄປດ້ວຍຝຸ່ນ—ການປະພຶດຖືກທຳນອງ ແລະຄວາມເຄົາລົບອັນຖືກຕ້ອງຍິ່ງຈຳເປັນ.
Verse 61
पृच्छते हुन्नदातारं गृहमायाति चाशया । त॑ पूजयाथ यत्नेन सो3तिथित्रद्यमिणश्व॒ सः
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ລາວສອບຖາມຫາຜູ້ໃຫ້ອາຫານ ແລະມາຮອດເຮືອນດ້ວຍຄວາມຫວັງ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງໃຫ້ກຽດຕ້ອນຮັບແຂກນັ້ນດ້ວຍຄວາມເພັງພະຍາຍາມ; ເພາະແຂກແມ່ນຜູ້ທີ່ສະຖິດຢູ່ໃນທຳ ແລະມາທົດສອບທຳ.
Verse 62
अतः राजेन्द्र! तुम भी इन ब्राह्मणोंका विधिपूर्वक पूजन करो। जो रास्ता चलनेसे थककर दुबला हो गया है, जिसका शरीर धूलसे भरा है और जो अन्नदाताका पता पूछता हुआ भोजनकी आशासे घरपर आ जाता है, उसका तुम यत्नपूर्वक सत्कार करो; क्योंकि वह अतिथि है, इसलिये ब्राह्मण ही है। अर्थात् ब्राह्मणके ही तुल्य है ।।
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ, ເຈົ້າກໍຄວນນະມັດສະການບູຊາພຣາຫມັນເຫຼົ່ານີ້ຕາມພິທີ. ຜູ້ໃດທີ່ອ່ອນແຮງຜອມບາງເນື່ອງຈາກການເດີນທາງ, ກາຍເປື້ອນຝຸ່ນ, ແລະມາຮອດເຮືອນດ້ວຍຄວາມຫວັງຈະໄດ້ອາຫານ ພ້ອມທັງຖາມຫາຜູ້ໃຫ້ທານ—ຈົ່ງຕ້ອນຮັບລາວດ້ວຍຄວາມເພັງພະຍາຍາມ; ເພາະລາວແມ່ນອະຕິຖິ (ແຂກ) ແລະດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງເປັນພຣາຫມັນແທ້, ເທົ່າກັບພຣາຫມັນ. ທຸກເທວະທັງຫມົດ ພ້ອມດ້ວຍພຣະອິນທຣາ ຕາມຫຼັງແຂກເຊັ່ນນັ້ນໄປ. ຖ້າແຂກນັ້ນໄດ້ຮັບການນັບຖືຢ່າງຄົບຖ້ວນໃນເຮືອນໃດ ເທວະທັງຫມົດກໍຍິນດີ; ແຕ່ຖ້າບໍ່ໄດ້ຮັບການນັບຖື ພວກເທວະກໍກັບໄປດ້ວຍຄວາມຜິດຫວັງ.
Verse 63
तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र पूजयैनं यथाविधि । एतत् ते शतशः प्रोक्ते कि भूय: श्रोतुमिच्छसि
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ກະສັດຜູ້ປະເສີດ ເຈົ້າກໍຄວນເຄົາລົບຕ້ອນຮັບແຂກນີ້ຕາມພິທີອັນຖືກຕ້ອງ. ຂ້ອຍໄດ້ກ່າວແກ່ເຈົ້າຊ້ຳໆຫຼາຍເທື່ອແລ້ວ; ຍັງປາດຖະນາຟັງອັນໃດອີກ?
Verse 64
युधिछिर उवाच पुन: पुनरहं श्रीतुं कथां धर्मसमा श्रयाम् । पुण्यामिच्छामि धर्मज्ञ कथ्यमानां त्वया विभो,युधिष्ठिरे कहा--धर्मज्ञ विभो! आपके द्वारा कही हुई पुण्यमय धर्मकी चर्चा मैं बारंबार सुनना चाहता हूँ
ຢຸດທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: “ຂ້ອຍປາດຖະນາຟັງຊ້ຳໆ ຖ້ອຍທຳທີ່ອີງຢູ່ໃນທຳມະນີ້. ໂອ ຜູ້ຮູ້ທຳມະ, ໂອ ຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່—ຂໍໃຫ້ທ່ານເລົ່າເລື່ອງອັນສັກສິດນັ້ນໃຫ້ຂ້ອຍ ດັ່ງທີ່ທ່ານກຳລັງເລົ່າຢູ່.”
Verse 65
मार्कण्डेय उदाच धर्मान्तरं प्रति कथां कथ्यमानां मया नृप । सर्वपापहरां नित्यं शृणुष्वावहितो मम
ມາກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ກະສັດ, ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະເລົ່າຖ້ອຍທຳອື່ນອີກປະການໜຶ່ງກ່ຽວກັບທຳມະ. ມັນສາມາດກຳຈັດບາບທັງປວງໄດ້ເປັນນິດ. ຈົ່ງຟັງຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມຕັ້ງໃຈ.”
Verse 66
कपिलायां तु दत्तायां यत् फल ज्येष्ठपुष्करे । तत् फलं भरतश्रेष्ठ विप्राणां पादधावने,भरतश्रेष्ठ! ज्येष्ठपुष्करतीर्थमें कपिला गौ दान करनेसे जो फल मिलता है वही ब्राह्मणोंका चरण धोनेसे प्राप्त होता है
ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງພາຣະຕະ, ບຸນຜົນທີ່ໄດ້ຈາກການຖວາຍທານງົວສີນ້ຳຕານ (ກະປິລາ) ທີ່ທ່ານ້ຳສັກສິດ ເຈຍດຖະ-ປຸສກະຣະ, ບຸນນັ້ນເທົ່າກັນກັບບຸນທີ່ໄດ້ຈາກການລ້າງຕີນຂອງພຣາຫມັນ.
Verse 67
द्विजपादोदकक्लिन्ना यावत् तिष्ठति मेदिनी । तावत् पुष्करपर्णेन पिबन्ति पितरो जलम्,ब्राह्मणोंके चरण पखारनेके जलसे जबतक पृथ्वी भीगी रहती है, तबतक पितरलोग कमलके पत्तेसे जल पीते हैं
ຕາບໃດທີ່ແຜ່ນດິນຍັງຊຸ່ມຊື່ນດ້ວຍນ້ຳທີ່ໄດ້ລ້າງຕີນພຣາຫມັນ, ຕາບນັ້ນບັນພະບຸລຸດ (ປິຕຣະ) ຈະດື່ມນ້ຳນັ້ນ ດັ່ງດື່ມຈາກໃບບົວ.
Verse 68
स्वागतेनाग्नयस्तृप्ता आसनेन शतक्रतुः । पितर: पादशौचेन अन्नाद्येन प्रजापति:
ຍຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຕ້ອນຮັບພຣາຫມະນະ ໄຟສັກສິດ (ອັກນິ) ຍ່ອມພໍໃຈ; ເມື່ອຖວາຍອາສນະ ອິນທຣະ (ສະຕະກຣະຕຸ) ຍ່ອມພໍໃຈ; ເມື່ອລ້າງຕີນ ປິຕຣະ (ວິນຍານບັນພະບຸລຸດ) ຍ່ອມພໍໃຈ; ແລະເມື່ອຖວາຍອາຫານທີ່ຄວນກິນ ປຣະຊາປະຕິ (ພຣະພຣົມ) ຍ່ອມພໍໃຈ».
Verse 69
यावद् वत्सस्य वै पादौ शिरश्रैव प्रदृश्यते । तस्मिन् काले प्रदातव्या प्रयत्नेनान्तरात्मना
«ເມື່ອແມ່ງົວທ້ອງກຳລັງຄອດ ແລະເຫັນພຽງແຕ່ໜ້າກັບຕີນສອງຂ້າງຂອງລູກງົວຍື່ນອອກມາ ໃນເວລານັ້ນແຫຼະ ຄວນຖວາຍງົວນັ້ນເປັນທານ ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ ແລະໃຈອັນບໍລິສຸດ».
Verse 70
अन्तरिक्षगतो वत्सो यावद् योन्यां प्रदृश्यते । तावत् गौ पृथिवी ज्ञेया यावद् गर्भ न मुडचति
ຍຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຕາບໃດທີ່ລູກງົວໃນຂະນະເກີດ ຍັງເຫັນຄ້າງຢູ່ກາງອາກາດ ໃນຂະນະທີ່ຍັງອອກຈາກຄອດ, ແລະຕາບໃດທີ່ແມ່ງົວຍັງບໍ່ປ່ອຍຕົວອ່ອນອອກຈາກຮ່າງກາຍຢ່າງສົມບູນ, ໃນເວລານັ້ນຄວນຮູ້ວ່າແມ່ງົວນັ້ນເທົ່າກັບແຜ່ນດິນເອງ».
Verse 71
यावन्ति तस्या रोमाणि वत्सस्य च युधिष्ठिर । तावद् युगसहस््राणि स्वर्गलोके महीयते
ຍຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ຍຸທິສຖິຣະ! ຜູ້ໃຫ້ທານງົວນັ້ນ ຈະໄດ້ຮັບກຽດສັກສີ ແລະຕັ້ງຢູ່ໃນສະຫວັນ ເປັນພັນໆຍຸກ ເທົ່າຈຳນວນຂົນໃນກາຍຂອງງົວນັ້ນແລະລູກງົວຂອງນາງ».
Verse 72
सुवर्णनासां यः कृत्वा सुखुरां कृष्णधेनुकाम् । तिलै: प्रच्छादितां दद्यात् सर्वरत्नैरलंकृताम्
ຍຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພາຣະຕະ! ຜູ້ໃດຈັດເຕັມງົວດຳເພື່ອຖວາຍທານ—ປະດັບດັ່ງດ້ວຍຄຳ, ປະດັບກີບດ້ວຍເງິນອັນງາມ, ປະດັບດ້ວຍແກ້ວມະນີທຸກຊະນິດ, ແລະປົກຄຸມດ້ວຍເມັດງາ—ແລ້ວຖວາຍເປັນທານ; ແລະຜູ້ໃດຮັບທານນັ້ນແລ້ວນຳໄປຖວາຍຕໍ່ໃຫ້ແກ່ບຸກຄົນຜູ້ຄວນຄ່າອັນປະເສີດອີກຜູ້ໜຶ່ງ—ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນອັນສູງສຸດ.»
Verse 73
प्रतिग्रहं गृहीत्वा यः पुनर्ददति साधवे । फलानां फलमश्नाति तदा दत्त्वा च भारत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດຮັບທານແລ້ວ ແຕ່ນຳໄປຖວາຍຄືນໃຫ້ແກ່ຜູ້ດີຜູ້ມີຄຸນທຳ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຊິມ ‘ຜົນແຫ່ງຜົນ’ ຄືບຸນອັນສູງສຸດ, ໂອ ພາຣະຕະ. ດັ່ງນັ້ນ ແມ່ນແຕ່ຮັບແລ້ວ ກໍຍັງບັນລຸຜົນສູງສຸດແຫ່ງທານ ໂດຍການໃຫ້ຄືນດ້ວຍໃຈຖືກທາງ ແລະໃຫ້ແກ່ຜູ້ຄວນຮັບ.»
Verse 74
ससमुद्रगुहा तेन सशैलवनकानना । चतुरन्ता भवेद् दत्ता पृथिवी नात्र संशय:,उस गौके दानसे समुद्र, गुफा, पर्वत, वन और काननोंसहित चारों दिशाओंकी भूमिके दानका पुण्य प्राप्त होता है, इसमें संशय नहीं है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍການກະທຳນັ້ນ ປານດັ່ງໄດ້ຖວາຍທານແຜ່ນດິນທັງປວງ ທີ່ມີສີ່ທິດເປັນຂອບເຂດ ພ້ອມທັງທະເລ ຖ້ຳ ພູເຂົາ ປ່າ ແລະດົງພົງພີ. ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສໃດໆ.»
Verse 75
अन्तर्जानुशयो यस्तु भुड्क्ते संसक्तभाजन: । यो द्विज: शब्दरहितं स क्षमस्तारणाय वै
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພຣາຫມັນຜູ້ໃດກິນອາຫານດ້ວຍຄວາມສງົບ ດຶງມືໄວ້ພາຍໃນເຂົ່າ ແລະຈົ່ງໃຈຢູ່ກັບບາດຂອງຕົນ ຜູ້ນັ້ນແທ້ຈິງສາມາດ ‘ນຳຂ້າມຝັ່ງ’—ຊ່ວຍຕົນເອງໃຫ້ພົ້ນ ແລະເກື້ອກູນຜູ້ອື່ນດ້ວຍ.»
Verse 76
अपानपा न गदितास्तथान्ये ये द्विजातय: । जपन्ति संहितां सम्यक ते नित्यं तारणक्षमा:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ເກີດເປັນທະວິຊະ ແລະຜູ້ອື່ນໆກໍດີ ຜູ້ທີ່ບໍ່ເວົ້າສິ່ງບໍ່ຄວນ ແລະສວດສຳຫິຕາອັນສັກສິດໃນຮູບແບບຈະປະ (japa) ຢ່າງຖືກຕ້ອງ—ຄົນເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມສາມາດນຳຂ້າມຝັ່ງໄດ້ເສມອ, ຈາກບາບແລະພັນທະໂລກີ.»
Verse 77
जो मदिरा नहीं पीते, जिनपर किसी प्रकारका दोष नहीं लगाया गया है तथा जो अन्य द्विज विधिपूर्वक वेदोंकी संहिताका पाठ करते हैं, वे सदा दूसरोंको तारनेमें समर्थ होते हैं ७६ ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ບໍ່ດື່ມເຫຼົ້າມຶນເມົາ, ຜູ້ທີ່ບໍ່ຖືກກ່າວໂທດດ້ວຍຄວາມຜິດໃດໆ, ແລະທະວິຊະອື່ນໆທີ່ສວດສຳຫິຕາແຫ່ງເວດະຢ່າງຖືກພິທີ—ຄົນເຊັ່ນນັ້ນຍ່ອມສາມາດນຳຜູ້ອື່ນໃຫ້ຂ້າມຝັ່ງໄດ້ເສມອ. ບັນດາສິ່ງທີ່ເປັນຮັວຍະ (havya) ໃນຍັດ ຫຼື ຄັວຍະ (kavya) ໃນພິທີບູຊາບັນພະບຸລຸດ—ທັງໝົດນັ້ນ ພຣາຫມັນຊໂຣຕຣິຍະ (śrotriya) ຜູ້ຮູ້ເວດະ ມີສິດຮັບ. ທານທີ່ໃຫ້ແກ່ຊໂຣຕຣິຍະຜູ້ຄວນຄ່າ ຍ່ອມອອກຜົນດັ່ງອາຫຸຕິທີ່ຫວ່ານລົງໃນໄຟທີ່ລຸກໂຊນ.»
Verse 78
मन्युप्रहरणा विप्रा न विप्रा: शस्त्रयोधिन: । निहन्युर्मन्युना विप्रा वजपाणिरिवासुरान्
ຢຸດິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບພຣາຫມັນ ຄວາມໂກດແມ່ນອາວຸດ; ພຣາຫມັນບໍ່ແມ່ນນັກຮົບທີ່ພຶ່ງພາອາວຸດເຫຼັກ. ດ້ວຍພະລັງແຫ່ງຄວາມໂກດອັນຊອບທໍາ ພວກເຂົາສາມາດທໍາລາຍຜູ້ມີຄວາມຜິດ—ເຫມືອນພຣະອິນທຣາຜູ້ຖືວັຊຣະ ຟາດຟັນອະສຸຣາ. »
Verse 79
धर्मश्रितेयं तु कथा कथितेयं तवानघ । या श्र॒ुत्वा मुनयः प्रीता नैमिषारण्यवासिन:,निष्पाप युधिष्ठिर! यह मैंने धर्मयुक्त कथा कही है। इसे सुनकर नैमिषारण्यनिवासी मुनि बड़े प्रसन्न हुए थे
ໂອ ຜູ້ບໍ່ມີມົນທິນ, ເລື່ອງລາວນີ້ທີ່ຂ້າໄດ້ເລົ່າໃຫ້ເຈົ້າຟັງ ແມ່ນອາໄສຢູ່ໃນທໍາມະ. ເມື່ອບັນດາມຸນີຜູ້ພໍານັກໃນໄນມິສາຣັນຍະໄດ້ຟັງ ພວກເຂົາກໍຍິນດີຢ່າງຫຼາຍ—ເພາະຖ້ອຍຄໍາທີ່ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຊອບທໍາ ນໍາຄວາມແຈ້ງແລະຄວາມປິຕິມາໃຫ້ແກ່ຜູ້ຮູ້.
Verse 80
वीतशोकभयक्रोधा विपाप्मानस्तथैव च । श्रुत्वेमां तु कथां राजन् न भवन्तीह मानवा:,राजन्! इस कथाको सुनकर मनुष्य शोक, भय, क्रोध और पापसे रहित हो फिर इस संसारमें जन्म नहीं लेते हैं
ຢຸດິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ເມື່ອມະນຸດໄດ້ຟັງເລື່ອງນີ້ ພວກເຂົາຈະພົ້ນຈາກຄວາມໂສກ, ຄວາມຢ້ານ, ຄວາມໂກດ ແລະບາບ; ແລະແທ້ຈິງ ພວກເຂົາບໍ່ໄດ້ເກີດອີກໃນໂລກນີ້.»
Verse 81
युधिछिर उवाच कि तच्छौचं भवेद् येन विप्र: शुद्ध: सदा भवेद् | तदिच्छामि महाप्राज्ञ श्रोतुं धर्मभृतां वर
ຢຸດິສຖິຣາ ຖາມວ່າ: «ໂອ ມະຫາປັນຍາ ມະຫາຣິຊີ, ຜູ້ປະເສີດໃນບັນດາຜູ້ທີ່ຖືທໍາມະ, ຄວາມບໍລິສຸດ (śauca) ອັນໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ພຣາຫມັນບໍລິສຸດຢູ່ເສມອ? ຂ້າປາຖະໜາຈະຟັງມັນ.»
Verse 82
मार्कण्डेय उदाच वाक्शौचं कर्मशौचं च यच्च शौचं जलात्मकम् | त्रिभि: शौचैरुपेतो यः स स्वर्गी नात्र संशय:
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຄວາມບໍລິສຸດມີສາມປະເພດ—ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງຖ້ອຍຄໍາ, ຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງການກະທໍາ, ແລະຄວາມບໍລິສຸດແຫ່ງກາຍທີ່ເກີດຈາກນໍ້າ. ຜູ້ໃດມີຄວາມບໍລິສຸດທັງສາມນີ້ ຜູ້ນັ້ນສົມຄວນແກ່ສະຫວັນ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.»
Verse 83
सायं प्रातश्न संध्यां यो ब्राह्मणो5भ्युपसेवते । प्रजपन् पावनीं देवीं गायत्रीं वेदमातरम्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ພຣາຫມັນຜູ້ໃດທີ່ປະຕິບັດພິທີສັນທະຍາຢ່າງສັດຊື່ ໃນຍາມເຊົ້າແລະຍາມແລງ ແລະສວດຈະປະມັນຕຣາຂອງເທວີ ກາຍະຕຣີ ຜູ້ຊໍາລະບາບ—ແມ່ແຫ່ງພຣະເວດ—ດ້ວຍພຣະກະລຸນາຂອງນາງ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍລິສຸດຢ່າງສູງສຸດ ແລະພົ້ນຈາກບາບ. ແມ່ນແຕ່ຈະຮັບຂອງຖວາຍເປັນດິນແດນທັງປວງຈົນຮອດທະເລທີ່ລ້ອມຮອບ ກໍບໍ່ຕົກຢູ່ໃນພິບັດ»។
Verse 84
स तया पावितो देव्या ब्राह्मणो नष्टकिल्बिष: । न सीदेत् प्रतिगृह्लानो महीमपि ससागराम्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຖືກເທວີອົງນັ້ນຊໍາລະແລ້ວ ພຣາຫມັນຍ່ອມພົ້ນຈາກບາບ. ແມ່ນແຕ່ຈະຮັບເປັນຂອງຖວາຍດິນແດນທັງປວງຈົນຮອດທະເລທີ່ລ້ອມຮອບ ກໍບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຄວາມທຸກ—ພຣະອໍານາດແຫ່ງການຊໍາລະຂອງເທວີ (ກາຍະຕຣີ) ຍິ່ງໃຫຍ່ນັກ ສໍາລັບຜູ້ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍວິໄນທາງທໍາ»។
Verse 85
ये चास्य दारुणा: केचिद् ग्रहा: सूर्यादयो दिवि | ते चास्य सौम्या जायन्ते शिवा: शिवतरा: सदा
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ອິດທິພົນອັນຮຸນແຮງໃນຟ້າ—ດັ່ງດວງອາທິດແລະດາວນະຄອນອື່ນໆ—ທີ່ເຄີຍນ່າຢ້ານສໍາລັບຄົນໜຶ່ງ ກໍຈະກາຍເປັນອ່ອນໂຍນ ເກື້ອກູນ ແລະເປັນມົງຄຸນຢ່າງຍິ່ງ ໂດຍອໍານາດແຫ່ງການປະຕິບັດອັນສັກສິດ (ການຈະປະກາຍະຕຣີ) ແລະຈະນໍາຄວາມສຸກກັບສະຫວັດດີສູງສຸດມາໃຫ້ເຂົາເສມອ»។
Verse 86
सर्वे नानुगतं चैनं दारुणा: पिशिताशना: । घोररूपा महाकाया धर्षयन्ति द्विजोत्तमम्,भयंकर रूप और विशाल शरीरवाले, समस्त क्रूरकर्मा, मांसभक्षी राक्षस भी गायत्रीजपपरायण उस श्रेष्ठ द्विजपर आक्रमण नहीं कर सकते
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ຣາກສະສາທັງຫຼາຍຜູ້ດຸຮ້າຍ ກິນເນື້ອ ມີຮູບຮ່າງນ່າຢ້ານ ແລະກາຍໃຫຍ່ມະຫາສານ ບໍ່ອາດຈະເຂົ້າທໍາຮ້າຍ “ດວິຊະ” ຜູ້ປະເສີດນີ້ໄດ້; ຄວາມໝັ້ນຄົງໃນການຈະປະ (japa) ອັນສັກສິດ ເຮັດໃຫ້ເຂົາບໍ່ອາດຖືກລະເມີດ.»
Verse 87
नाध्यापनाद् याजनाद् वा अन्यस्माद् वा प्रतिग्रहात् | दोषो भवति विप्राणां ज्वलिताग्निसमा द्विजा:
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບພຣາຫມັນທັງຫຼາຍ ບໍ່ມີມົນທິນທາງທໍາເກີດຈາກການສອນ, ຈາກການເປັນຜູ້ປະກອບພິທີຍັດຍະ, ຫຼືຈາກການຮັບຂອງຖວາຍດ້ວຍວິທີອື່ນທີ່ຖືກທໍາ. ດວິຊະຜູ້ອຸທິດຕົນໃນພິທີຂອງຕົນ ເປັນດັ່ງໄຟທີ່ລຸກໂຊນ—ສະຫວ່າງໄສ ແລະຊໍາລະ—ດັ່ງນັ້ນ ໜ້າທີ່ເພື່ອດໍາລົງຊີວິດເຫຼົ່ານີ້ຈຶ່ງບໍ່ອາດເຮັດໃຫ້ເຂົາເປື້ອນໄດ້»។
Verse 88
दुर्वेदा वा सुवेदा वा प्राकृता: संस्कृतास्तथा । ब्राह्मणा नावमन्तव्या भस्मच्छन्ञा इवाग्नय:
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ວ່າພຣາຫມັນຈະຮຽນວິດາໄດ້ນ້ອຍ ຫຼື ຮຽນໄດ້ດີ, ບໍ່ວ່າຈະມີມາລະຍາດດີ ຫຼື ເບິ່ງຄືຄົນທົ່ວໄປບໍ່ສຸພາບ, ກໍບໍ່ຄວນດູຖູກ; ເພາະພວກເຂົາເປັນດັ່ງໄຟທີ່ຊ່ອນຢູ່ໃຕ້ຂີ້ເທົ່າ».
Verse 89
यथा श्मशाने दीप्तौजा: पावको नैव दुष्यति । एवं विद्वानविद्दान् वा ब्राह्मणो दैवतं महत्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງໄຟທີ່ລຸກໂຊນບໍ່ເປື້ອນເຖິງແມ່ນຢູ່ປ່າຊ້າ, ພຣາຫມັນກໍເຊັ່ນກັນ—ຈະເປັນຜູ້ຮູ້ ຫຼື ບໍ່ຮູ້—ຄວນນັບຖືເປັນເທວະອັນຍິ່ງ».
Verse 90
प्राकारैश्न पुरद्वारैः प्रासादैश्व पृथग्विधै: । नगराणि न शोभन्ते हीनानि ब्राह्मणोत्तमै:
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ເມືອງບໍ່ໄດ້ງາມແທ້ດ້ວຍກຳແພງ, ປະຕູເມືອງ, ແລະພະລາຊວັງຫຼາຍຮູບແບບເທົ່ານັ້ນ. ເມືອງທີ່ຂາດພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ ບໍ່ມີສະເຫນ່ແທ້».
Verse 91
वेदाढ्या वृत्तसम्पन्ना ज्ञानवन्तस्तपस्विन: । यत्र तिष्ठन्ति वै विप्रास्तन्नाम नगरं नूप,राजन! वेदज्ञ, सदाचारी, ज्ञानी और तपस्वी ब्राह्मण जहाँ निवास करते हों, उसीका नाम नगर है
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ກະສັດແຫ່ງນູປະ! ສະຖານທີ່ໃດຈຶ່ງຄວນໄດ້ຊື່ວ່າ ‘ເມືອງ’ ກໍຕໍ່ເມື່ອມີພຣາຫມັນລະດັບລະສີ—ອຸດົມດ້ວຍວິດາ, ມີຄວາມປະພຶດຊອບ, ມີປັນຍາ, ແລະອຸທິດຕົນໃນຕະປະ—ພັກອາໄສຢູ່ຈິງ».
Verse 92
व्रजे वाप्यथवारण्ये यत्र सन्ति बहुश्रुता: । तत् तन्नगरमित्याहु: पार्थ तीर्थ च तद् भवेत्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ປາຣຖະ ລູກແຫ່ງກຸນຕີ! ຈະເປັນວຣະຊະ—ຖິ່ນຢູ່ຂອງຝູງງົວ—ຫຼື ປ່າ, ບ່ອນໃດທີ່ມີຜູ້ຮູ້ຫຼາຍ (ພະຫຸສຣຸຕະ) ອາໄສຢູ່, ບ່ອນນັ້ນເຂົາເອີ້ນວ່າ ‘ເມືອງ’; ແລະບ່ອນນັ້ນຍັງເປັນຕີຣຖະອີກດ້ວຍ».
Verse 93
रक्षितारं च राजानं ब्राह्मणं च तपस्विनम् । अभिगम्याभिपूज्याथ सद्यः पापात् प्रमुच्यते
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດເຂົ້າໄປຫາ ກະສັດຜູ້ປົກປ້ອງປະຊາ ແລະ ພຣາຫມັນຜູ້ບຳເນັດຕະປະສະຍາ ແລ້ວນົບນ້ອມບູຊາຢ່າງສົມຄວນ ຜູ້ນັ້ນຈະພົ້ນຈາກບາບໃນທັນທີ. ຄຳນີ້ຊີ້ວ່າ ການເຄົາລົບຕໍ່ການຄຸ້ມຄອງທີ່ຖືກທຳ ແລະ ວິໄນທາງຈິດວິນຍານທີ່ແທ້ ຊ່ວຍຊຳລະການປະພຶດ ໃຫ້ກັບຄືນສູ່ທຳມະ.
Verse 94
पुण्यतीर्थाभिषेकं च पवित्राणां च कीर्तनम् । सद्धिः सम्भाषणं चैव प्रशस्तं कीर्त्यते बुधै:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ການອາບນ້ຳໃນທ່ານ້ຳສັກສິດ ແລະ ສະຖານທີ່ບຸນ, ການສວດສັນລະເສີນມັນຕຣາອັນບໍລິສຸດ, ແລະ ການສົນທະນາດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບກັບຜູ້ມີຄຸນທຳ—ທັງໝົດນີ້ ນັກປັນຍາຍົກຍ້ອງວ່າເປັນການປະພຶດອັນດີເລີດ.
Verse 95
साधुसज्भरमपूतेन वाक्सुभाषितवारिणा | पवित्रीकृतमात्मानं सन््तो मन्यन्ति नित्यश:,सत्संगसे पवित्र किये हुए वाणीके सुन्दर सम्भाषणरूप जलसे अभिकषिक्त श्रेष्ठ पुरुष अपनेको सदा पवित्र हुआ मानते हैं
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍ “ນ້ຳ” ແຫ່ງຖ້ອຍຄຳອັນງາມ—ວາຈາທີ່ບໍ່ມີມົນທິນ ແລະ ຖືກຫຼ້ຽງດ້ວຍການຄົບຄົນດີ—ບັນດາຜູ້ສູງສົງຮູ້ສຶກວ່າ ຕົນໃນຖືກຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ. ດັ່ງນັ້ນ ດ້ວຍການຄົບຄົນມີຄຸນທຳຢ່າງສະເໝີ ແລະ ການສົນທະນາອັນປະນີດ ພວກເຂົາຈຶ່ງນັບວ່າຕົນບໍລິສຸດຢູ່ເທື່ອງໆ.
Verse 96
त्रिदण्डधारणं मौनं जटाभारो5थ मुण्डनम् । वल्कलाजिनसंचवेष्ट ब्रतचर्याभिषेचनम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ການຖືຕຣິທັນດາ (ໄມ້ຄຳທອນສາມທ່ອນ), ການຮັກສາຄວາມມິດງຽບ, ການແບກພາລະຂອງຜົມຈະຕາ ຫຼື ການໂກນຫົວ; ການຫໍ່ກາຍດ້ວຍເຄື່ອງນຸ່ງຈາກເປືອກໄມ້ ແລະ ໜັງກວາງ; ການຖືພຣະວຣະຕະ ແລະ ການອາບນ້ຳຕາມພິທີ—ວິໄນພາຍນອກເຫຼົ່ານີ້ ຖ້າໃຈບໍ່ບໍລິສຸດ ກໍກາຍເປັນໄຮ້ຜົນ. ຄຸນຄ່າແທ້ບໍ່ໄດ້ຢູ່ທີ່ເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການສະຫຼະ, ແຕ່ຢູ່ທີ່ຄວາມບໍລິສຸດຂອງເຈດຕະນາ ແລະ ການປະພຶດ.
Verse 97
अग्निहोत्रं वने वास: शरीरपरिशोषणम् | सर्वाण्येतानि मिथ्या स्युर्यदि भावो न निर्मल:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: ການບູຊາໄຟປະຈຳວັນ (ອັກນິໂຫຕຣະ), ການຢູ່ອາໄສໃນປ່າ, ແລະ ການທຳຕົນໃຫ້ຮ່າງກາຍຊຳລະແຫ້ງດ້ວຍຕະປະສະຍາ—ທັງໝົດນີ້ບໍ່ມີຄຸນຄ່າແທ້ ຖ້າໃຈບໍ່ບໍລິສຸດ. ບໍ່ມີໃຈທີ່ຖືກຊຳລະ ຕະປະສະຍາພາຍນອກກໍກາຍເປັນການອວດອ້າງຫວ່າງເປົ່າ ບໍ່ແມ່ນທຳມະ.
Verse 98
न दुष्करमनाशि त्वं सुकरं हाशनं विना । विशुद्धि चक्षुरादीनां षण्णामिन्द्रियगामिनाम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສໍາລັບຜູ້ທີ່ບໍ່ກິນ ບໍ່ມີສິ່ງໃດທີ່ຍາກແທ້; ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ປົກກະຕິຍາກ ກໍກາຍເປັນງ່າຍເມື່ອບໍ່ມີອາຫານ. ແລະດ້ວຍການອົດກັ້ນນີ້ ອິນທຣີຍະທັງຫົກ—ເລີ່ມຈາກຕາ—ຖືກຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດ ແລະນໍາໃຫ້ຢູ່ໃນອໍານາດ».
Verse 99
ये पापानि न कुर्वन्ति मनोवाक्कर्मबुद्धिभि: । ते तपन्ति महात्मानो न शरीरस्य शोषणम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃຈໃຫຍ່ທັງຫຼາຍທີ່ບໍ່ເຮັດບາບດ້ວຍໃຈ ດ້ວຍວາຈາ ດ້ວຍການກະທໍາ ຫຼືດ້ວຍປັນຍາ—ພວກເຂົານັ້ນແຫຼະແມ່ນຜູ້ປະພຶດຕະປະສາທີ່ແທ້. ຕະປະສາບໍ່ແມ່ນແຕ່ການເຮັດໃຫ້ຮ່າງກາຍແຫ້ງຫຼອຍເທົ່ານັ້ນ».
Verse 100
न ज्ञातिभ्यो दया यस्य शुक्लदेहोडविकल्मष: । हिंसा सा तपसस्तस्य नानाशित्वं तप: स्मृतम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ຊໍາລະຮ່າງກາຍພາຍນອກໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍວຣະຕະແລະການອົດອາຫານ ແລະຫຼີກເວັ້ນການກະທໍາບາບຫຼາຍປະເພດ ແຕ່ບໍ່ມີເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ຍາດພີ່ນ້ອງຂອງຕົນ—ຄວາມແຂງກະດ້າງນັ້ນແມ່ນຮຸນແຮງທີ່ທໍາລາຍຕະປະສາຂອງເຂົາ. ຕະປະສາບໍ່ແມ່ນແຕ່ການລະອາຫານເທົ່ານັ້ນ».
Verse 101
तिष्ठन् गृहे चैव मुनिर्नित्यं शुचिरलंकृत: । यावज्जीवं दयावांश्व सर्वपापै: प्रमुच्यते
«ແມ່ນແຕ່ຢູ່ໃນເຮືອນ ກໍຍັງເປັນຜູ້ບໍລິສຸດຢູ່ເທື່ອ ປະດັບດ້ວຍຄຸນຄວາມດີ ແລະມີເມດຕາກະລຸນາຕໍ່ສັດມີຊີວິດທັງປວງຕະຫຼອດຊີວິດ—ຄວນເຫັນວ່າເປັນມຸນີ; ເຂົາຈະພົ້ນຈາກບາບທັງຫມົດ».
Verse 102
न हि पापानि कर्माणि शुद्धयबन्त्यनशनादिभि: । सीदत्यनशनादेव मांसशोणितलेपन:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ການກະທໍາອັນເປັນບາບ ບໍ່ຖືກຊໍາລະໃຫ້ບໍລິສຸດໄດ້ດ້ວຍການອົດອາຫານ ແລະຕະປະສາທໍານອງນັ້ນເທົ່ານັ້ນ. ຜູ້ທີ່ຖືກເປື້ອນເປັນເນື້ອແລະເລືອດ ຈະແຕ່ຊຸດໂຊມລົງດ້ວຍການອົດອາຫານຢ່າງດຽວ».
Verse 103
भोजन छोड़ने आदिसे पापकर्मोंका शोधन हो जाता हो, ऐसी बात नहीं है। हाँ, भोजन त्याग देनेसे यह रक्त-मांससे लिपा हुआ शरीर अवश्य क्षीण हो जाता है ।।
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ແມ່ນວ່າ ການລະອາຫານແຕ່ເລີ່ມຕົ້ນ ຈະຊໍາລະກຳບາບໄດ້. ການລະອາຫານນັ້ນ ເພີ່ງແຕ່ເຮັດໃຫ້ກາຍທີ່ປົກຄຸມດ້ວຍເລືອດແລະເນື້ອນີ້ ອ່ອນແອລົງ. ແລະຖ້າເຮັດການງານທີ່ບໍ່ມີບັນຍັດໃນຊາສຕຣາ ຜົນທີ່ໄດ້ມີແຕ່ຄວາມລໍາບາກ ບໍ່ມີປະໂຫຍດອື່ນ ແລະບາບກໍບໍ່ຖືກກໍາຈັດ. ພິທີສັກສິດເຊັ່ນ ອັກນິໂຫຕຣາ ກໍບໍ່ອາດເຜົາຜານກຳເກົ່າຂອງຜູ້ທີ່ຫວ່າງເປົ່າຈາກຄວາມຮູ້ສຶກພາຍໃນ—ຄືບໍ່ມີສັດທາ ແລະເຈດຕະນາອັນຖືກຕ້ອງ».
Verse 104
पुण्यादेव प्रव्रजन्ति शुद्धयन्त्यमशनानि च । न मूलफलभभक्षित्वान्न मौनान्नानिलाशनात्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ມະນຸດເຂົ້າສູ່ການອອກບວດ ແລະໄດ້ຮັບຄະຕິອັນສູງ ໂດຍອໍານາດແຫ່ງບຸນ (puṇya) ເທົ່ານັ້ນ. ການອົດອາຫານກໍເປັນເຫດໃຫ້ບໍລິສຸດ ໂດຍບຸນ—ຄືໂດຍໃຈບໍ່ຫວັງຜົນ ແລະເຈດຕະນາບໍລິສຸດ—ເທົ່ານັ້ນ. ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການກິນແຕ່ຮາກແລະໝາກ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍຄວາມງຽບ, ແລະບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການ ‘ດໍາລົງຊີວິດດ້ວຍອາກາດ’ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ. ຕະປະພາຍນອກ ຖ້າຂາດຄວາມບໍລິສຸດພາຍໃນ ແລະໃຈບໍ່ຫວັງຜົນ ກໍບໍ່ຊໍາລະຄົນໄດ້; ອໍານາດທາງຈິດທໍາຂອງບຸນແທ້ ເທົ່ານັ້ນທີ່ນໍາໄປສູ່ທາງສູງ»។
Verse 105
शिरसो मुण्डनाद् वापि न स्थानकुटिकासनात् । न जटाधारणाद्ू वापि न तु स्थण्डिलशय्यया
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການໂກນຫົວ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການຢູ່ອາໄສຢູ່ບ່ອນດຽວໃນກຸດິນ້ອຍ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການຖືກຈະຕາ (ຜົມກອງ), ແລະບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການນອນກັບດິນໂລ່ງ ຈຶ່ງຈະບໍລິສຸດ. ຄວາມດີສູງສຸດໄດ້ມາຈາກອໍານາດແຫ່ງບຸນທີ່ເກີດຈາກຄວາມບໍລິສຸດພາຍໃນ; ແມ່ນແຕ່ການອົດອາຫານກໍຈະເປັນເຫດໃຫ້ບໍລິສຸດ ກໍ່ຕໍ່ເມື່ອມັນຜູກພັນກັບໃຈບໍ່ຫວັງຜົນ—ບໍ່ແມ່ນຕະປະພາຍນອກລ້ວນໆ»។
Verse 106
नित्यं हनशनादू् वापि नाग्निशुश्रूषणादपि । न चोदकप्रवेशेन न च क्ष्माशयनादपि
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການອົດອາຫານເປັນນິດ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການບໍລິການໄຟສັກສິດ, ບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການຈົມນ້ໍາ, ແລະບໍ່ແມ່ນດ້ວຍການນອນກັບດິນໂລ່ງ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຄວາມບໍລິສຸດ ຫຼືຄວາມດີສູງສຸດ. ຕະປະພາຍນອກເຫຼົ່ານີ້ ຖ້າຖືກຕັດຂາດຈາກບຸນພາຍໃນ ແລະເຈດຕະນາບໍ່ຫວັງຜົນ ກໍບໍ່ອາດນໍາມາຊຶ່ງການຊໍາລະທີ່ແທ້ ຫຼືທາງອັນສູງສຸດໄດ້»។
Verse 107
ज्ञानेन कर्मणा वापि जरामरणमेव च । व्याधयश्र प्रहीयन्ते प्राप्यते चोत्तमं पदम्,तत्त्वज्ञान या सत्कर्मसे ही जरा, मृत्यु तथा रोगोंका नाश होता है और उत्तम पद (मुक्ति)-की प्राप्ति होती है
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ (jñāna) ຫຼືດ້ວຍການກະທໍາອັນຊອບທໍາ ກໍສາມາດປະລະຄວາມແກ່, ຄວາມຕາຍ, ແລະໂລກໄພໄດ້; ແລະບັນລຸສະຖານະອັນສູງສຸດ»។
Verse 108
बीजानि हाग्निदग्धानि न रोहन्ति पुनर्यथा । ज्ञानदग्धैस्तथा क्लेशैरनत्मा संयुज्यते पुन:
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ເຫມືອນເມັດພືດທີ່ຖືກໄຟເຜົາໄໝ້ ບໍ່ງອກອີກຄັ້ງ, ດັ່ງນັ້ນເມື່ອກິເລດເຊັ່ນອະວິຊາ ຖືກເຜົາດ້ວຍປັນຍາແທ້, ອະນັດຕາ (ຈິດ–ກາຍ) ບໍ່ກັບໄປປະສົມປະສານກັບມັນອີກ. ນີ້ແມ່ນຄໍາສັນຍາແຫ່ງການພົ້ນ: ປັນຍາຕັດຮາກແຫ່ງທຸກຂ໌ ໃຫ້ພັນທະບໍ່ຫວນກັບ»។
Verse 109
आत्मना विप्रहीणानि काष्ठकुड्योपमानि च । विनश्यन्ति न संदेह: फेनानीव महार्णवे
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ຂາດອາດຕະມັນ—ເຫມືອນກໍ່ຝາໄມ້ທີ່ກົ້ນໂປງ ບໍ່ມີແຮງພາຍໃນ—ຍ່ອມພິນາດແນ່ນອນ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ພວກເຂົາຫາຍໄປເຫມືອນຟອງນ້ໍາໃນມະຫາສະມຸດ»។
Verse 110
जीवात्मासे परित्यक्त होनेपर सारे शरीर काठ और दीवारकी भाँति जडवत् होकर महासागरमें उठे हुए फेनोंकी तरह नष्ट हो जाते हैं, इसमें संशय नहीं है ।।
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຊີວາດຕະມັນຈາກໄປ ຮ່າງກາຍທັງປວງກໍກາຍເປັນອະສັງຫານ ເຫມືອນໄມ້ ຫຼືຝາ ແລະພິນາດເຫມືອນຟອງນ້ໍາທີ່ຜຸດຂຶ້ນໃນມະຫາສະມຸດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ແຕ່ຖ້າແມ່ນແຕ່ດ້ວຍພຽງບົດກອນໜຶ່ງ ຫຼືຄື່ງບົດ ຜູ້ໃດຮູ້ແຈ້ງພຣະອາດຕະມັນສູງສຸດ ຜູ້ສະຖິດຢູ່ຢ່າງລັບໃນຖໍ້າຫົວໃຈຂອງສັດທັງປວງ, ສໍາລັບຜູ້ນັ້ນ ຄວາມຈໍາເປັນໃນການສຶກສາຄໍາພີຢ່າງຫຼາຍຫຼວງກໍສໍາເລັດແລ້ວ—ເພາະໄດ້ຈັບໃຈຄວາມໝາຍສໍາຄັນ»។
Verse 111
द्वयक्षरादभिसंधाय केचिच्छलोकपदाड्कितै: । शतैरन्यै: सहसैश्न प्रत्ययो मोक्षलक्षणम्
ຢຸທິສຖິຣາ ກ່າວວ່າ: «ບາງຄົນ ຕັ້ງໃຈຢູ່ໃນຖ້ອຍຄໍາສອງພະຍາງ ກໍຮູ້ແຈ້ງຄວາມເປັນຈິງສູງສຸດ; ບາງຄົນອື່ນ ເຂົ້າໃຈພຣະອົງສູງສຸດຜ່ານຖ້ອຍຄໍາໃນຄໍາພີ ນັບຮ້ອຍນັບພັນ ທີ່ຖືກຈັດໄວ້ໃນບົດກອນແລະຄໍາ. ບໍ່ວ່າຈະເຖິງດ້ວຍວິທີໃດ, ການຕື່ນຮູ້ທີ່ແທ້—ຄວາມໝັ້ນໃຈພາຍໃນອັນແຈ້ງຊັດ—ນັ້ນແມ່ນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການພົ້ນ»។
Verse 112
नायं लोको<स्ति न परो न सुखं संशयात्मन: । ऊचुर्ज्ञनिविदो वृद्धा: प्रत्ययो मोक्षलक्षणम्
«ສໍາລັບຜູ້ທີ່ໃຈເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມສົງໄສ ທັງໂລກນີ້ກໍບໍ່ໃຫ້ຜົນ ທັງໂລກໜ້າກໍບໍ່ໃຫ້ຜົນ ແລະຄວາມສຸກກໍບໍ່ເກີດ. ບັນດາຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ຜູ້ຮູ້—ຜູ້ຫັນຫນີຈາກຄວາມຮູ້ແບບໂລກີ—ກ່າວວ່າ ຄວາມໝັ້ນໃຈພາຍໃນອັນແນ່ນອນ ແມ່ນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງການພົ້ນ»។
Verse 113
विदितार्थस्तु वेदानां परिवेद प्रयोजनम् । उद्विजेत् स तु वेदेभ्यो दावाग्नेरिव मानव:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ເມື່ອບຸກຄົນໃດໜຶ່ງເຂົ້າໃຈຄວາມໝາຍຂອງເວດາຢ່າງແທ້ຈິງ ແລະເຫັນແຈ້ງເປົ້າໝາຍທີ່ແທ້ຂອງມັນແລ້ວ, ຜູ້ຮູ້ເວດານັ້ນຈະຫັນຫນີຈາກເວດາທີ່ພຽງແຕ່ກຳນົດພິທີກຳ—ເຫມືອນຄົນທີ່ຖອນຕົນອອກຈາກໄຟປ່າອັນຮຸນແຮງ»។
Verse 114
शुष्क॑ तर्क परित्यज्य आश्रयस्व श्रुति स्मृतिम् एकाक्षराभिसम्बद्धं तत्त्वं हेतुभिरिच्छसि । बुद्धिर्न तस्य सिद्धयेत साधनस्य विपर्ययात्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງລະທິ້ງການໂຕ້ຖຽງອັນແຫ້ງແລ້ງ ແລະຈົ່ງອາໄສຄຳສອນແຫ່ງ ສຣຸຕິ ແລະ ສມຣິຕິ. ຖ້າເຈົ້າປາດຖະໜາຈະເຂົ້າໃຈ—ດ້ວຍເຫດຜົນອັນຖືກຕ້ອງ ແລະດ້ວຍຄວາມແນ່ນອນ—ສັດຈະທຳທີ່ຜູກພັນກັບພະຍາງດຽວ (ໂອມ), ຈົ່ງຮູ້ໄວ້ວ່າ: ບໍ່ຮັບເອົາວິທີການອັນຖືກຕ້ອງ ປັນຍາຍ່ອມບໍ່ອາດຕັ້ງຫຼັກຮູ້ແຈ້ງໃນຄວາມຈິງນັ້ນໄດ້»។
Verse 115
वेदपूर्व वेदितव्यं प्रयत्नात् तत् वै वेदस्तस्य वेद: शरीरम् । वेदस्तत्त्वं तत्समासोपलब्धौ क्लीबस्त्वात्मा ततू स वेद्यस्य वेद्यम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສິ່ງທີ່ຕັ້ງຢູ່ເທິງເວດາ ພຶງຮູ້ໃຫ້ໄດ້ດ້ວຍຄວາມພາກພຽນ; ເພາະນັ້ນແຫຼະຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ‘ເວດາ’. ສຳລັບຜູ້ຮູ້ແທ້, ເວດາເອງກາຍເປັນກາຍ (ຫຼື ຖານຮອງ) ຂອງຄວາມຮູ້. ແກ່ນສານຂອງມັນປາກົດເມື່ອຖືກເຂົ້າໃຈໃນການສັງລວມອັນກະທັດຮັດ; ແຕ່ເມື່ອຕົນຕົກຢູ່ໃນຄວາມອ່ອນແອ—ຂາດພະລັງພາຍໃນ ແລະຄວາມແຈ້ງ—ແມ່ນແຕ່ສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ກໍຍັງເຫຼືອແຕ່ເປັນວັດຖຸໃຫ້ຮູ້, ບໍ່ແມ່ນການຮູ້ທີ່ມີຊີວິດຈິງ»។
Verse 116
इसलिये जाननेयोग्य परमात्मतत्त्वका ज्ञान वेदोंके द्वारा ही यत्नपूर्वक प्राप्त करना चाहिये; क्योंकि वह परमात्मतत्त्व वेदस्वरूप है। वेद उसका शरीर है। उस परमात्मतत्त्वको सहजभावसे प्राप्त करानेमें वेद हेतु है। यह जीवात्मा स्वयं समर्थ नहीं है; क्योंकि वह तत्त्व वेद्यका भी वेद्य है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຄວນພາກພຽນເພື່ອໄດ້ມາຊຶ່ງຄວາມຮູ້ແຫ່ງສັດຈະທຳສູງສຸດ ໂດຍອາໄສເວດາເທົ່ານັ້ນ; ເພາະສັດຈະທຳສູງສຸດນັ້ນມີສະພາບເປັນເວດາ—ເວດາເປັນດັ່ງກາຍຂອງພຣະອົງ. ເວດາແມ່ນວິທີການທີ່ນຳໃຫ້ບັນລຸສັດຈະທຳນັ້ນໄດ້ໂດຍຄວາມງ່າຍຕາມທຳມະຊາດ. ຈິດວິນຍານປະຈຳຕົວບໍ່ພໍດ້ວຍຕົນເອງ, ເພາະສັດຈະທຳນັ້ນລະອຽດລຶກລ້ຳ—ເປັນວັດຖຸໃຫ້ຮູ້ທີ່ເກີນກວ່າສິ່ງທີ່ຮູ້ໄດ້ຕາມປົກກະຕິ. ເວດາຍັງກ່າວເຖິງອາຍຸຂອງເທວະດາ ແລະພອນກັບຜົນຂອງກຳ; ດັ່ງນັ້ນ ໃນທຸກຍຸກ ອຳນາດແລະວາສະນາຂອງຜູ້ມີກາຍໃນໂລກ ຈຶ່ງບັງເກີດຜົນຕາມທີ່ກຳນົດໄວ້»។
Verse 117
इन्द्रियाणां प्रसादेन तदेतत् परिवर्जयेत् । तस्मादनशनं दिव्यं निरुद्धेन्द्रियगोचरम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຄວາມຜ່ອງໃສແຫ່ງອິນຊີ, ມະນຸດຄວນລະທິ້ງການເສບສຸກໃນອາຣົມເຫຼົ່ານີ້. ການ ‘ອົດອາຫານ’ ອັນເທວະດານີ້—ຄືການບໍ່ຮັບເອົາອາຣົມ—ເກີດຈາກຄວາມບໍລິສຸດ ແລະການສະກັດກັ້ນອິນຊີ ໃຫ້ອາຣົມບໍ່ເຂົ້າເຖິງ»។
Verse 118
तपसा स्वर्गगमनं भोगो दानेन जायते | ज्ञानेन मोक्षो विज्ञेयस्तीर्थस्नानादघक्षय:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍຕະປະສະຍາ (ການບຳເນັດພະຕະ) ຈຶ່ງໄດ້ໄປສະຫວັນ; ດ້ວຍທານ ຈຶ່ງໄດ້ຮັບຜົນແຫ່ງຄວາມສຸກສຳລານ. ດ້ວຍປັນຍາ ພຶງຮູ້ວ່າ ໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ບັນລຸໄດ້; ແລະດ້ວຍການອາບນ້ຳທີ່ຕີຣຖະ (ທ່ານ້ຳສັກສິດ) ບາບກໍຫຼຸດລົງ»។
Verse 119
वैशम्पायन उवाच एवमुक्तस्तु राजेन्द्र प्रत्युवाच महायशा: । भगवन् श्रोतुमिच्छामि प्रधानविधिमुत्तमम्
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອຖືກກ່າວດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ, ຢຸທິສຖິຣະ ຜູ້ມີກຽດຍິ່ງ ຈຶ່ງຕອບວ່າ: «ທ່ານຜູ້ນ່າເຄົາລົບ, ບັດນີ້ຂ້າພະເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງວິທີການອັນສູງສຸດ ແລະເປັນຫຼັກສຳຄັນ ກ່ຽວກັບພິທີແຫ່ງທານ»។
Verse 120
मार्कण्डेय उवाच यत् त्वमिच्छसि राजेन्द्र दानधर्म युधिष्ठिर । इष्ट चेद॑ं सदा महूं राजन् गौरवतस्तथा
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພະຣາຊາຜູ້ປະເສີດ ຢຸທິສຖິຣະ, ທຳແຫ່ງທານທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາຈະຟັງຈາກຂ້າພະເຈົ້ານັ້ນ ເປັນສິ່ງທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຮັກແລະຖືກໃຈຢູ່ເສມອ, ໂອ ພະຣາຊາ—ເພາະມັນສູງສົ່ງ ແລະຄວນແກ່ການເຄົາລົບ»។
Verse 121
शृणु दानरहस्यानि श्रुतिस्मृत्युदितानि च । छायायां करिण: श्राद्ध तत् कर्णपरिवीजिते । दश कल्पायुतानीह न क्षीयेत युधिछ्िर
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ, ຄວາມລຶກລັບແຫ່ງທານ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ໃນ ສຣຸຕິ ແລະ ສມຣິຕິ. ການທຳສຣາດທະ (śrāddha) ໃນເງົາຂອງຊ້າງ—ບ່ອນທີ່ຮູ້ສຶກລົມພັດອ່ອນໆ ດັ່ງການພັດຂອງຫູຊ້າງ—ບຸນກຸສົນຂອງມັນບໍ່ເສື່ອມສູນໃນໂລກນີ້ ຕະຫຼອດສິບພັນຫົວໜ່ວຍກັລປະ»។
Verse 122
जीवनाय समाक्तलिन्नं वसु दत्त्वा महीयते । वैश्यं तु वासयेद् यस्तु सर्वयज्ञै: स इष्टवान्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດໃຫ້ຊັບສິນເພື່ອຄ້ຳຈຸນຊີວິດຂອງຜູ້ອື່ນ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄດ້ຮັບການຍົກຍ້ອງ. ແລະຜູ້ໃດຈັດຫາທີ່ຢູ່ອາໄສ ແລະການອຸປະຖຳໃຫ້ແກ່ ໄວສະຍະ (Vaiśya) ຜູ້ນັ້ນຖືກນັບວ່າໄດ້ປະກອບຍັດຍະ (ພິທີບູຊາ) ທັງປວງແລ້ວ»។
Verse 123
जो जीविकाके लिये राँधा हुआ अन्नका दान करता है, वह स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित होता है। जो आश्रयकी खोज करनेवाले राहगीर-अतिथिको ठहरनेके लिये जगह दे वह सम्पूर्ण यज्ञोंका अनुष्ठान पूर्ण कर लेता है ।।
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ຜູ້ໃດບໍລິຈາກອາຫານທີ່ປຸງສຸກແລ້ວເພື່ອການດໍາລົງຊີວິດ ຜູ້ນັ້ນຈະຕັ້ງມັ່ນຢູ່ໃນສະຫວັນໂລກ. ແລະຜູ້ໃດໃຫ້ທີ່ພັກແກ່ແຂກຜູ້ເດີນທາງທີ່ຊອກຫາທີ່ພຶ່ງ ຜູ້ນັ້ນເທົ່າກັບໄດ້ສໍາເລັດພິທີຍັດທັງປວງ. ດັ່ງເຮືອທີ່ບັນທຸກໜັກ ຍັງຖືກພາໄປຂ້າມກະແສນ້ໍາໄດ້ ຜູ້ນັ້ນກໍພົ້ນຈາກບາບໃຫຍ່ໆ ໂດຍອານຸພາບບຸນແຫ່ງການຕ້ອນຮັບແຂກ ແລະການໃຫ້ອາຫານ.
Verse 124
विप्लवे विप्रदत्तानि दधिमस्त्वक्षयाणि च । पूर्वकी ओर बहनेवाली नदीका प्रवाह जहाँ पश्चिमकी ओर मुड़ गया हो
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ແມ່ນແຕ່ໃນຍາມວຸ້ນວາຍ ການຖວາຍທານແກ່ພຣາຫມັນ—ເຊັ່ນ ນົມສົ້ມ (ດະທິ) ແລະຂອງຂວັນຈາກນົມອື່ນໆ—ຖືກກ່າວວ່າເປັນບຸນບໍ່ຮ່ອຍຫາຍ. ຄໍາສອນຍ້ຳວ່າ ທານທີ່ເຮັດໃນເວລາແລະສະຖານທີ່ສັກສິດ ແລະມອບໃຫ້ແກ່ຜູ້ຄວນຮັບ ຍ່ອມໃຫ້ຜົນທາງຈິດວິນຍານອັນຍືນຍົງ. ທານໃນວັນພິທີບຸນຈະເພີ່ມຜົນເປັນສອງເທົ່າ ແລະທານໃນຍາມປ່ຽນລະດູກ່າວວ່າເພີ່ມຍິ່ງກວ່ານັ້ນ. ໂດຍສະເພາະ ການບໍລິຈາກໃນຈຸດສໍາຄັນຂອງປະຕິທິນ—ວັນເລີ່ມອຸດຕະຣາຍະນະ/ທັກສິນາຍະນະ, ວິສຸວະ, ການເຂົ້າຮາສີ, ແລະວັນຄຣາສ—ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນການລົງທຶນອັນທົນທານໃນທຳມະ ແລະການຊໍາລະບາບ.
Verse 125
अयने विषुवे चैव षडशीतिमुखेषु च । चन्द्रसूयोपरागे च दत्तमक्षयमुच्यते
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: ທານທີ່ໃຫ້ໃນວັນປ່ຽນເສັ້ນທາງຂອງດວງອາທິດ (ເລີ່ມອຸດຕະຣາຍະນະ ຫຼື ທັກສິນາຍະນະ), ໃນວັນວິສຸວະ, ໃນວັນເຂົ້າຮາສີສໍາຄັນທີ່ເອີ້ນວ່າ “ປະຕູຫົກແລະແປດສິບ”, ແລະໃນວັນຄຣາສຈັນທຣາ ຫຼື ຄຣາສສຸລິຍະ ຖືກກ່າວວ່າເປັນບຸນບໍ່ເສື່ອມ. ຄໍາສອນຍ້ຳວ່າ ທານເມື່ອສອດຄ່ອງກັບເວລາສັກສິດ ຈະເປັນກິດຈະກໍາທາງທຳມະທີ່ໃຫ້ຜົນທາງຈິດວິນຍານບໍ່ຫຼຸດຖອຍ.
Verse 126
ऋतुषु दशगुणं वदन्ति दत्तं शतगुणमृत्वयनादिदषु ध्रुवम् । भवति सहस्रगुणं दिनस्य राहो- विंषुवति चाक्षयमश्लुते फलम्
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: “ເຂົາກ່າວວ່າ ທານທີ່ໃຫ້ໃນວັນຂຶ້ນລະດູ ໃຫ້ຜົນບຸນສິບເທົ່າ; ໃນວັນອາຍະນະ ແລະການປ່ຽນຜ່ານສັກສິດອື່ນໆ ໃຫ້ຜົນຮ້ອຍເທົ່າແນ່ນອນ. ທານໃນວັນຄຣາສ ໃຫ້ຜົນພັນເທົ່າ; ແລະເມື່ອໃຫ້ໃນວັນວິສຸວະ ຜົນນັ້ນກາຍເປັນບຸນບໍ່ຮ່ອຍຫາຍ.”
Verse 127
नाभूमिदो भूमिमश्राति राजन् नायानदो यानमारुह्य याति । यान् यान् कामानू ब्राह्मुणे भ्यो ददाति तांसतान् कामान् जायमान: स भुड्क्ते
ມາຣະກັນເດຍະ ກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ໃດບໍ່ເຄີຍໃຫ້ທານທີ່ດິນ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຊົມໃຊ້ແຜ່ນດິນໃນໂລກຫຼັງ. ຜູ້ໃດບໍ່ເຄີຍໃຫ້ທານພາຫະນະ ຜູ້ນັ້ນຈະບໍ່ໄດ້ຂຶ້ນຂີ່ພາຫະນະໃນທີ່ນັ້ນ. ສິ່ງປາຖະໜາໃດໆທີ່ມະນຸດໃຫ້ແກ່ພຣາຫມັນໃນຊາດນີ້—ເມື່ອເກີດອີກຄັ້ງ ລາວຈະໄດ້ຮັບສິ່ງນັ້ນໆເພື່ອເສບສຸກ.”
Verse 128
अग्नेरपत्यं प्रथम सुवर्ण भूर्वैष्णवी सूर्यसुताश्च॒ गाव: । लोकास्त्रयस्तेन भवन्ति दत्ता यः काज्चनं गाश्न महीं च दद्यात्
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຄຳ ຖືກປະກາດເປັນບຸດອົງທຳອິດຂອງໄຟ; ແຜ່ນດິນແມ່ນ “ໄວສະນະວີ” ອັນເປັນຂອງພຣະວິສະນຸ; ແລະ ຝູງງົວ ຖືກກ່າວວ່າເປັນທິດາຂອງພຣະສຸຣະຍະ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດທີ່ໃຫ້ທານຄຳ, ງົວ, ແລະ ດິນ ກໍເຫມືອນໄດ້ມອບລອກທັງສາມ».
Verse 129
सुवर्ण अग्निकी प्रथम संतान है। भूमि भगवान् विष्णुकी पत्नी है तथा गौएँ भगवान् सूर्यकी कन्याएँ हैं, अतः जो कोई सुवर्ण, गौ और पृथ्वीका दान करता है, उसके द्वारा तीनों लोकोंका दान सम्पन्न हो जाता है ।।
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຄຳ ແມ່ນຖືກກ່າວວ່າເປັນບຸດອົງທຳອິດຂອງໄຟ; ແຜ່ນດິນແມ່ນຄູ່ຄອງຂອງພຣະວິສະນຸ; ແລະ ຝູງງົວແມ່ນທິດາຂອງພຣະສຸຣະຍະ. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ໃດໃຫ້ທານຄຳ, ງົວ, ແລະ ດິນ ກໍຖືກນັບວ່າເຫມືອນໄດ້ມອບລອກທັງສາມ. ແທ້ຈິງໃນລອກທັງສາມ ບໍ່ເຄີຍມີກິດຈະກຳໃດໃຫ້ບຸນອັນຍືນຍາວກວ່າການໃຫ້ທານ—ບັດນີ້ຈະມີສິ່ງໃດເກີນໄດ້ແນວໃດ? ເພາະສະນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາລະອຽດຈຶ່ງກ່າວວ່າ ການໃຫ້ທານແມ່ນກຸສົນກຳອັນສູງສຸດ».
Verse 199
इस प्रकार श्रीमह्याभारत वनपवके अन्तर्गत मार्कण्डेयसमास्यापर्वमें इन्द्रहुम्नोपाख्यानविषयक एक सौ निन्यानबेवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນີ້ ຈຶ່ງສິ້ນສຸດບົດທີ 199 ວ່າດ້ວຍຕອນເລື່ອງອິນດຣະດຸມນະ ໃນພາກ “ມາຣະກັນເດຍ-ສະມາສະຍາ” ອັນຢູ່ໃນວະນະປະວະ (Vana Parva) ຂອງມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ. ການບັນຍາຍນີ້ເປັນການປິດຕອນຢ່າງເປັນທາງການ ດັ່ງທີ່ໄວສັມປາຍະນະໄດ້ຖ່າຍທອດໄວ້.
Verse 200
इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि मार्कण्डेयसमास्यापर्वणि दानमाहात्म्ये द्विशततमो<5ध्याय:
ດັ່ງນີ້ ໃນສີຣີມະຫາພາຣະຕະ ພາກວະນະປະວະ (Vana Parva) ໂດຍສະເພາະໃນອະນຸພາກ “ມາຣະກັນເດຍ-ສະມາສະຍາ” ບົດທີ 200 ວ່າດ້ວຍມະຫາອານຸພາບແຫ່ງການໃຫ້ທານ (dāna) ຈຶ່ງສິ້ນສຸດ.
Verse 233
प्रयच्छन्ति तु ये राजन् नोपसर्पन्ति ते समम् | इसलिये तुम सभी उपायोंसे अतिथियोंको भोजन देनेका प्रयत्न करो। राजन्! जो लोग अतिथिको चरण धोनेके लिये जल
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ທີ່ໃຫ້ແກ່ແຂກ ບໍ່ຕົກຢູ່ໃນຊະຕາກຳອັນເທົ່າກັນກັບຜູ້ທີ່ບໍ່ໃຫ້. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງພະຍາຍາມທຸກວິທີເພື່ອຖວາຍອາຫານແກ່ແຂກ. ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຜູ້ໃດມອບນ້ຳໃຫ້ແຂກລ້າງຕີນ, ມອບນ້ຳມັນໃຫ້ຊະໂລມຕີນ, ມອບໂຄມໄຟເພື່ອແສງສະຫວ່າງ, ມອບອາຫານເພື່ອກິນ, ແລະ ມອບທີ່ພັກອາໄສ—ຄົນເຊັ່ນນັ້ນບໍ່ໄປສູ່ອານາຈັກຂອງພຣະຍະມະ».
Verse 296
न तारयति दातार ब्राह्मणं नैव नैव तु । एक गौ एक ही ब्राह्मणको देनी चाहिये; बहुतोंको कभी नहीं (क्योंकि एक ही गौ यदि बहुतोंको दी गयी
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ທານແບບນີ້ ບໍ່ອາດນໍາພາທັງຜູ້ໃຫ້ ຫຼື ພຣາຫມັນຜູ້ຮັບ ໃຫ້ຂ້າມພົ້ນໄປສູ່ບຸນກຸສົນໄດ້—ບໍ່ເລີຍ»។ ໃນນັ້ນທ່ານເຕືອນວ່າ ຄວນໃຫ້ງົວແກ່ພຣາຫມັນພຽງຄົນດຽວ ບໍ່ຄວນແບ່ງໃຫ້ຫຼາຍຄົນ; ຖ້າງົວທີ່ໃຫ້ທານຖືກຂາຍ ແລ້ວແບ່ງເງິນກັນ ຄວາມສັກສິດຂອງທານຈະສູນໄປ ແລະກາຍເປັນໂທດຕໍ່ສາຍຕະກູນຂອງຜູ້ໃຫ້ຮອດສາມຊົນລຸ້ນ.
Verse 303
सुवर्णानां शतं तेन दत्त भवति शाश्वतम् । जो उत्तम वर्णवाले विशुद्ध ब्राह्मणको सुवर्ण-दान करता है उसे निरन्तर सौ स्वर्णमुद्राओंके दानका फल प्राप्त होता है
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍການກະທໍານັ້ນ ທານຈຶ່ງເປັນອະມະຕະ ແລະຍືນຍົງ»। ຜູ້ໃດຖວາຍຄໍາແກ່ພຣາຫມັນຜູ້ບໍລິສຸດ ມີຄຸນຄ່າອັນປະເສີດ ຈະໄດ້ບຸນອັນຍືນຍົງ ເທົ່າກັບການໃຫ້ທານເຫຼຽນຄໍາຮ້ອຍເຫຼຽນຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ.
Verse 316
स निस्तरति दुर्गाणि स्वर्गलोक॑ च गच्छति । जो लोग कंधेपर जुआ उठानेमें समर्थ बलवान बैल ब्राह्मणोंको दान करते हैं, वे दुःख और संकटोंसे पार होकर स्वर्गलोकमें जाते हैं
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃຫ້ທານແບບນີ້ ຈະຂ້າມພົ້ນຄວາມລໍາບາກ ແລະທາງອັນອັນຕະລາຍ ແລ້ວໄປສູ່ໂລກສະຫວັນ»។ ໃນນັ້ນ ທ່ານຍົກຍ້ອງການຖວາຍງົວຜູ້ແຂງແຮງ ທີ່ສາມາດແບກແອກໄຖໄດ້ ແກ່ພຣາຫມັນ ເປັນທາງແຫ່ງທຳ ເພື່ອຂ້າມພົ້ນທຸກຂ໌ ແລະໄດ້ປາຍທາງອັນມົງຄຸນຫຼັງຄວາມຕາຍ.
Verse 326
दातारं हानुगच्छन्ति सर्वे कामाभिवाज्छिता: । जो दिद्वान् ब्राह्मणको भूमिदान करता है, उस दाताके पास सभी मनोवाजञ्छित भोग स्वतः आ जाते हैं
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຄວາມປາຖະໜາທັງປວງ ຍ່ອມຕາມຫຼັງຜູ້ໃຫ້ທານ»។ ສໍາລັບຜູ້ໃຫ້ທານຜູ້ມີປັນຍາ—ໂດຍສະເພາະຜູ້ຖວາຍທີ່ດິນແກ່ພຣາຫມັນ—ຄວາມສຸກ ແລະຄວາມຮຸ່ງເຮືອງທີ່ໃຈປາຖະໜາ ຈະມາຮອດໂດຍຕົນເອງ.
Verse 343
अन्नदातृसम: सो<पि कीर््यते नात्र संशय: । यदि कोई रास्तेके थके-माँदे
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ນັ້ນກໍຖືກສັນລະເສີນວ່າເທົ່າກັບຜູ້ໃຫ້ອາຫານ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ»។ ເມື່ອນັກເດີນທາງຜູ້ເມື່ອຍລ້າ ຜອມແຫ້ງ ຕີນເປື້ອນຝຸ່ນ ຫິວແລະຫິວນ້ໍາ ມາຖາມວ່າ “ທີ່ນີ້ມີໃຜໃຫ້ອາຫານບໍ?”—ຜູ້ຮູ້ຜູ້ສະຫລາດທີ່ຊີ້ທາງໃຫ້ເຂົາໄປບ່ອນທີ່ຈະໄດ້ອາຫານ ກໍຖືກນັບເປັນ “ອັນນະດາຕາ” (ຜູ້ໃຫ້ອາຫານ) ເຊັ່ນດຽວກັນ.
Verse 353
न हीदृशं पुण्यफलं विचित्रमिह विद्यते । अतः युधिष्ठिर! तुम सारे दानोंको छोड़कर केवल अन्नदान करते रहो। इस संसारमें अन्नदानके समान विचित्र एवं पुण्यदायक दूसरा कोई दान नहीं है
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ໃນໂລກນີ້ ບໍ່ມີຜົນບຸນໃດທີ່ນ່າພິສົດ ແລະ ໂດດເດັ່ນເທົ່ານີ້. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ້ ຢຸທິສຖິຣະ, ຈົ່ງວາງທານອື່ນໆໄວ້ ແລ້ວປະພຶດອັນນະທານ—ທານອາຫານ—ແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ. ໃນຊີວິດມະນຸດ ບໍ່ມີການກຸສົນໃດເທົ່າກັບການໃຫ້ອາຫານແກ່ຜູ້ອື່ນ—ບໍ່ມີອັນໃດອັດສະຈັນໃນຜົນ ແລະ ອຸດົມໃນບຸນເທົ່ານີ້».
Verse 366
स तेन कर्मणा$5प्रोति प्रजापतिसलोकताम् | जो अपनी शक्तिके अनुसार अच्छे ढंगसे तैयार किया हुआ भोजन ब्राह्मणोंको अर्पित करता है वह उस पुण्यकर्मके प्रभावसे प्रजापतिके लोकमें जाता है
ມາຣະກັນເດຍ ກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍກຸສົນກຳນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຢູ່ໃນໂລກດຽວກັນກັບ ປຣະຊາປະຕິ. ຜູ້ໃດຕາມກຳລັງຂອງຕົນ ຈັດອາຫານໃຫ້ດີ ແລ້ວນ້ອມນຳໄປຖວາຍແກ່ພຣາຫມັນ ຜູ້ນັ້ນດ້ວຍອານຸພາບແຫ່ງບຸນນັ້ນ ຈະໄດ້ໄປສູ່ໂລກຂອງປຣະຊາປະຕິ».
Verse 4736
विश्रमेद् यत्र वै श्रान्त: पुरुषो5ध्वनि कर्शित: । उसके मार्ममें जलरहित शून्य आकाशमात्र है। वह देखनेमें बड़ा भयानक और दुर्गम है। वहाँ न तो वृक्षोंकी छाया है
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ນັ້ນແມ່ນບ່ອນທີ່ຊາຍຜູ້ໜຶ່ງ ຜູ້ເຫນື່ອຍລ້າ ແລະ ຖືກທາງໄກຂົ່ນຂື້ນ ຈະປາດຖະໜາພັກ. ແຕ່ພາຍໃນນັ້ນບໍ່ມີນ້ຳ—ມີແຕ່ຄວາມຫວ່າງເປົ່າດັ່ງຟ້າ. ມັນເບິ່ງນ່າຢ້ານ ແລະ ຍາກຈະຂ້າມຜ່ານ: ບໍ່ມີເງົາໄມ້, ບໍ່ມີນ້ຳ, ແລະ ບໍ່ມີບ່ອນໃດເລີຍໃຫ້ສັດຜູ້ເຫນື່ອຍທາງຈະຢຸດພັກໄດ້ແມ່ນແຕ່ຊົ່ວຂະນະ».
Verse 5636
अन्तरा चैव नाश्नाति तस्य लोका हानामया: । जो लोग छठी राततक उपवास करते हैं
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດບໍ່ກິນໃນຊ່ວງຄັ່ນກາງ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ໂລກທີ່ປອດຈາກຄວາມເສື່ອມ ແລະ ໂລກໄພ. ຜູ້ທີ່ອົດອາຫານຈົນເຖິງຄືນທີຫົກ ກ່າວກັນວ່າເດີນທາງໄປດ້ວຍວິມານທີ່ຜູກດ້ວຍນົກຢູງ. ໂອ້ ບຸດແຫ່ງປານດຸ, ຜູ້ທີ່ກິນພຽງຄັ້ງດຽວ ແລ້ວຜ່ານສາມຄືນໂດຍອາໄສອາຫານນັ້ນ—ບໍ່ກິນອີກໃນຊ່ວງຄັ່ນກາງ—ຈະໄດ້ເຖິງໂລກບຸນ ທີ່ບໍ່ຖືກແຕະຕ້ອງໂດຍໂລກໄພ ແລະ ຄວາມໂສກ».
Verse 9836
विकारि तेषां राजेन्द्र सुदुष्करकरं मन: । राजेन्द्र! चक्षु आदि इन्द्रियोंके आहारको छोड़ देना कठिन नहीं है; क्योंकि इन्द्रियोंके छहों विषयोंका उपभोग न करनेसे वह अपने-आप सुगमतासे हो जाता है
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ້ ພຣະຣາຊາ, ໃນບັນດານັ້ນ ຈິດໃຈແມ່ນຜັນຜວນ ແລະ ຖືກກະທົບງ່າຍ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ການຄວບຄຸມຕົນເອງຍາກຢ່າງຍິ່ງ. ການລະ ‘ອາຫານ’ ຂອງອິນຊີ—ການຫຼີກຫ່າງຈາກອາຣົມຂອງອິນຊີທັງຫົກ—ບໍ່ໄດ້ຍາກນັກ; ເພາະເມື່ອບໍ່ເສບສົມອາຣົມທັງຫົກ ການຖອນຕົວກໍເກີດຂຶ້ນໄດ້ໂດຍທຳມະຊາດ. ແຕ່ຈິດໃຈນັ້ນຜັນຜວນຫຼາຍ ດັ່ງນັ້ນ ຫາກບໍ່ມີການຊຳລະພາຍໃນ ການຝຶກໃຫ້ຢູ່ໃນອຳນາດຈຶ່ງຍາກຢ່າງຫາທີ່ສຸດ».
Frequently Asked Questions
The dilemma is how a person who knows dharma can still drift into wrongdoing by rationalizing greed: performing outwardly ‘righteous’ acts as a pretext for wealth, and defending choices with scriptural rhetoric despite ethical decay.
Ethical failure is processual and preventable: identify faults early with prajñā, cultivate steadiness amid pleasure and pain, and keep sustained company with sādhus—thereby generating stable dharma-buddhi rather than reactive desire-based action.
No explicit phalaśruti is stated; the meta-commentary appears as the brāhmaṇa’s validation of the teaching’s authority and the chapter’s shift to a structured metaphysical enumeration, positioning ethical discipline within a broader account of mind and constituents.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.