Adhyaya 32
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa (Resolve for the Mace Duel)
Upa-parva: Gadāyuddha-prastāva (Prelude to the Mace Duel)
Saṃjaya reports Duryodhana’s repeated roaring challenge. Vāsudeva Kṛṣṇa, angered on Yudhiṣṭhira’s behalf, criticizes the proposal that Yudhiṣṭhira might accept single combat to become king by killing only one opponent, characterizing it as a hazardous repetition of the earlier ‘uneven wager’ logic associated with dice-play. Kṛṣṇa assesses Duryodhana as exceptionally trained (kṛtī) in mace-fighting and doubts that Arjuna, Yudhiṣṭhira, or the Mādrī sons can match him in that weapon-domain; he warns that facing Duryodhana ‘by the rules’ introduces uncertainty. Bhīma responds by dispelling despondency, asserting superior equipment and confidence, and declaring his intent to end the enmity decisively. Kṛṣṇa then affirms Bhīma’s prior battlefield achievements and frames the duel as both strategic necessity and vow-fulfillment, advising sustained effort against a capable opponent. Bhīma addresses Yudhiṣṭhira, publicly reiterates grievances (Vāraṇāvata, the dice-hall episode, losses of elders and allies), and challenges Duryodhana directly. Duryodhana replies with counter-boasting, asserting readiness and superiority in gadā-yuddha. The allied forces respond with acclamation; the battlefield soundscape (drums, elephants, horses) marks formal escalation into the duel.
Chapter Arc: युधिष्ठिर की वाणी—राजधर्म की मर्यादा और युद्ध-न्याय की कसौटी—तालाब में छिपे दुर्योधन को ललकारती है: बाहर आओ, और किसी एक पाण्डव के साथ गदायुद्ध स्वीकार करो। → राजभाव से पूजित दुर्योधन पहली बार ऐसी कठोर फटकार सुनता है; उसका अभिमान आहत होता है—जिसके सिर पर छत्र की छाया रही, वह अब कटु वचन कैसे सहे? भीतर-भीतर प्रतिशोध की ज्वाला भड़कती है, और वह शर्तें व विकल्प रखता है कि पाण्डवों में से कोई भी एक उसके साथ गदा लेकर उतरे। → अन्तर्जल से वह नागेन्द्र-सा निःश्वास छोड़ता हुआ उभरता है—स्वर्णाभूषित अंगद, लोहे की भारी गदा हाथ में—और पंचाल-पाण्डव उसे देखकर हर्ष से तालियाँ बजाते हैं; दुर्योधन उसी क्षण उपहास का प्रतिफल चुकाने की प्रतिज्ञा करता है और यमलोक भेजने की धमकी देता है। → दुर्योधन औपचारिक रूप से गदायुद्ध के लिए प्रस्तुत होता है, गदा को अपना चुना हुआ आयुध घोषित करता है, और पाण्डव-पक्ष से किसी एक योद्धा को सामने आने की चुनौती देता है—युद्ध अब नियमबद्ध द्वंद्व की देहरी पर आ खड़ा होता है। → कौन उतरेगा—भीम, अर्जुन, या कोई अन्य—और क्या यह द्वंद्व धर्म-नियमों के भीतर रह पाएगा?
Shlokas
Verse 1
न२्चक्स्स्त्तािस्सि (9) £:-.१/०्ट द्वात्रिशोड्थ्याय: युधिष्ठिरके कहनेसे दुर्योधनका तालाबसे बाहर होकर किसी एक पाण्डवके साथ गदायुद्धके लिये तैयार होना धृतराष्ट्र रवाच एवं संतर्ज्यमानस्तु मम पुत्रो महीपति: । प्रकृत्या मन्युमान् वीर: कथमासीत् परंतप:
ທຣິຕຣາສຕຣາ ກ່າວວ່າ: «ສັນຊະຍາ, ເມື່ອລູກຊາຍຂອງຂ້າ—ກະສັດ—ຖືກຕຳນິແລະຍຸຍົງຢ່າງນັ້ນ, ດຸຣະໂຢທະນະ ວິລະຊົນຜູ້ມີນິໄສໂກດງ່າຍ ແລະເປັນຜູ້ເຜົາຜານສັດຕູ, ລາວຕອບສະໜອງຢ່າງໃດ? ຫຼັງຈາກຄຳພູດອັນແຫຼມຄົມຂອງຢຸດທິສຖິຣາ, ຈິດໃຈຂອງລາວຕົກຢູ່ໃນສະພາບໃດ?»
Verse 2
न हि संतर्जना तेन श्रुतपूर्वा कथठ्चन । राजभावेन मान्यश्व सर्वलोकस्य सो5भवत्,उसने पहले कभी किसी तरह ऐसी फटकार नहीं सुनी थी; क्योंकि राजा होनेके कारण वह सब लोगोंके सम्मानका पात्र था
ລາວບໍ່ເຄີຍໄດ້ຍິນການຕຳນິແບບນັ້ນເລີຍ; ເພາະດ້ວຍຖານະເປັນກະສັດ ລາວເຄີຍເປັນຜູ້ທີ່ຊາວໂລກທັງປວງນັບຖືວ່າຄວນໄດ້ຮັບກຽດຕິຍົດ.
Verse 3
यस्यातपत्रच्छायापि स्वका भानोस्तथा प्रभा । खेदायैवाभिमानित्वात् सहेत् सैवं कथं गिर:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ໃດທີ່ແມ່ນແຕ່ເງົາຂອງຮົ່ມກະສັດຂອງຕົນຍັງສະຫວ່າງໄສດັ່ງແສງຕາເວັນ—ແຕ່ເພາະຄວາມອວດອ້າງ ກັບເຮັດໃຫ້ຄວາມສະຫວ່າງນັ້ນກາຍເປັນເຫດໃຫ້ເຈັບໃຈ—ຈະອົດທົນຄໍາເຊັ່ນນີ້ໄດ້ແນວໃດ?»
Verse 4
अभिमानी होनेके कारण जिसके मनमें अपने छत्रकी छाया और सूर्यकी प्रभा भी खेद ही उत्पन्न करती थी, वह ऐसी कठोर बातें कैसे सह सकता था? ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ເພາະຄວາມອວດອ້າງ ຈົນແມ່ນແຕ່ເງົາຮົ່ມກະສັດຂອງຕົນ ແລະແສງຕາເວັນ ກໍຍັງເຮັດໃຫ້ເຈັບໃຈ—ຈະອົດທົນຄໍາຮຸນແຮງເຊັ່ນນີ້ໄດ້ແນວໃດ? ແລະແຜ່ນດິນທັງປວງນີ້—ອັດແນ່ນໄປດ້ວຍພວກມເລັດຈະ ແລະຊົນເຜົ່າຢູ່ປ່າ—ຖືກຄ້ຳຈຸນ ແລະຈັດລະບຽບໄວ້ໂດຍພຣະກະລຸນາຂອງຜູ້ທີ່ທ່ານເຫັນອຳນາດຂອງລາວດ້ວຍຕາຕົນເອງ, ສັນຊະຍະ.»
Verse 5
स तथा तर्ज्यमानस्तु पाण्डुपुत्रैर्विशेषत: । विहीनश् स्वकैर्भुत्यर्निर्जने चावृतो भूशम्
ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຖືກຕຳນິຢ່າງຮຸນແຮງ—ໂດຍສະເພາະຈາກບຸດຂອງປານດຸ—ລາວກໍກາຍເປັນຜູ້ຂາດພວກພ້ອມຂອງຕົນ ແລະຖືກຫ້ອມລ້ອມທຸກດ້ານໃນບ່ອນອັນໂດດດ່ຽວ.
Verse 6
स श्रुत्वा कटुका वाचो जययुक्ता: पुनः पुनः । किमब्रवीत् पाण्डवेयांस्तन्ममाचक्ष्व संजय
ເມື່ອໄດ້ຍິນຄໍາຂົມຂື່ນເຫຼົ່ານັ້ນ—ຊ້ຳແລ້ວຊ້ຳອີກ—ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍການອວດອ້າງເຖິງໄຊຊະນະ, ຢຸທິສຖິຣະ ຖາມວ່າ: «ລາວໄດ້ກ່າວຫຍັງຕໍ່ບຸດຂອງປານດຸ? ຈົ່ງເລົ່າໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າຟັງ, ສັນຊະຍະ.»
Verse 7
इस समय वह अपने सेवकोंसे हीन हो चुका था और एकान्त स्थानमें घिर गया था। उस दशामें विशेषत: पाण्डवोंने जब उसे वैसी कड़ी फटकार सुनायी, तब शत्रुओंके विजयसे युक्त उन कटुवचनोंको बारंबार सुनकर दुर्योधनने पाण्डवोंसे क्या कहा? यह मुझे बताओ ।।
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າແຕ່ພຣະມະຫາກະສັດ, ໃນເວລານັ້ນ ພຣະລາຊະບຸດຂອງພຣະອົງ ຢືນຢູ່ໃນນ້ຳ ແລະກຳລັງຖືກຕຳນິຢ່າງຮຸນແຮງ. ຂ້າແຕ່ຈອມກະສັດ, ລາວຖືກຕຳນິໂດຍຢຸທິສຖິຣະ ພ້ອມດ້ວຍພີ່ນ້ອງຂອງລາວ»។
Verse 8
श्रुत्वा स कटुका वाचो विषमस्थो नराधिप: । दीर्घमुष्णं च नि:श्वस्य सलिलस्थ: पुन: पुन:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຮຸນແຮງນັ້ນ ພະຣາຊາ—ຕົກຢູ່ໃນສະພາບອັນອັນຕະລາຍ—ກໍຫາຍໃຈຍາວໆ ຮ້ອນໆ ຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າອີກ ດັ່ງຄົນຈົມນໍ້າ ຖືກນໍ້າກົດທັບ ແລະພະຍາຍາມຕັ້ງຕົວໃຫ້ໝັ້ນຄົງ.
Verse 9
सलिलान्तर्गतो राजा धुन्वन् हस्तौ पुनः पुन: । मनश्लकार युद्धाय राजानं चाभ्यभाषत
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ພະຣາຊາຜູ້ຢູ່ໃນນໍ້າ ໄດ້ສັ່ນມືທັງສອງຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າອີກ ເພື່ອຮັດແນ່ຈິດໃຈໃຫ້ພ້ອມສູ້ຮົບ; ແລ້ວກໍໄດ້ເວົ້າກັບພະຣາຊາອີກອົງ ເຊີນໃຫ້ເຂົ້າສູ່ການຕໍ່ສູ້ດ້ວຍຄວາມມຸ່ງໝັ້ນໃໝ່.
Verse 10
संजयने कहा--राजाधिराज! राजन! उस समय भाइयोंसहित युधिष्ठिरने जब इस प्रकार फटकारा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ຈັກກະພັດ, ໂອ ພະຣາຊາ! ເມື່ອຍຸທິສຖິຣະພ້ອມດ້ວຍອ້າຍນ້ອງ ໄດ້ຕໍາໜິດັ່ງນັ້ນ ບຸດຂອງພະອົງຜູ້ຢືນຢູ່ໃນນໍ້າ ໄດ້ຍິນຖ້ອຍຄໍາຮຸນແຮງນັ້ນ ແລ້ວກໍຫາຍໃຈຍາວໆ ຮ້ອນໆ ຊໍ້າແລ້ວຊໍ້າອີກ. ທ້າວທຸຣະໂຢທະນະຕົກຢູ່ໃນສະພາບຄັບຂັນ ແລະຢູ່ໃນນໍ້າ ຈຶ່ງຖອນຫາຍໃຈໃຫຍ່ໆ ຢູ່ເລື້ອຍໆ. ຢູ່ໃນນໍ້ານັ້ນເອງ ລາວໂບກມືທັງສອງຫຼາຍເທື່ອ ຕັດສິນໃຈໃນໃຈວ່າຈະສູ້ຮົບ ແລ້ວເວົ້າກັບພະຣາຊາຍຸທິສຖິຣະວ່າ: “ພວກເຈົ້າປານດະວະ ມາພ້ອມມິດສະຫາຍຜູ້ປາດຖະນາດີ ທຸກຄົນມີລົດສົງຄາມແລະພາຫະນະພ້ອມ; ຂ້ອຍຜູ້ດຽວເຫນື່ອຍລ້າ ບໍ່ມີລົດ ແລະພາຫະນະຖືກທໍາລາຍແລ້ວ.”
Verse 11
आत्तशस्त्रै रथोपेतैर्बहुभि: परिवारित: । कथमेकः पदातिः सन्नशस्त्रो योद्धुमुत्सहे
“ພວກເຈົ້າມີຈໍານວນຫຼາຍ ແລະຖືອາວຸດ ຂຶ້ນລົດສົງຄາມ ພາກັນລ້ອມຂ້ອຍໄວ້. ຂ້ອຍຜູ້ດຽວເປັນທະຫານຍ່າງຕີນ ບໍ່ມີອາວຸດ—ຈະກ້າສູ້ໄດ້ແນວໃດ?”
Verse 12
एकैकेन तु मां यूयं योधयध्वं युधिष्ठिर । न होको बहुभिववीरिर्याय्यो योधयितुं युधि
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ຍຸທິສຖິຣະ, ໃຫ້ພວກເຈົ້າສູ້ກັບຂ້ອຍເປັນຄົນໆ. ໃນສົງຄາມ ບໍ່ຍຸດຕິທໍາທີ່ຈະບັງຄັບນັກຮົບຄົນດຽວໃຫ້ສູ້ກັບວີຣະບຸລຸດຫຼາຍຄົນພ້ອມກັນ.”
Verse 13
विशेषतो विकवच: श्रान्तश्षापत्समाश्रित: । भृशं विक्षतगात्रश्न श्रानन््लवाहनसैनिक:
ໂດຍສະເພາະ ການບັງຄັບໃຫ້ອອກຮົບ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍຸດຕິທໍາ ຕໍ່ຜູ້ທີ່ບໍ່ມີເກາະປ້ອງກັນ ເມື່ອຍລ້າ ຕົກຢູ່ໃນພິບັດ ແລະບາດເຈັບຫນັກ ທັງຍານພາຫະນະແລະທະຫານຂອງເຂົາກໍເມື່ອຍລ້າເຊັ່ນກັນ.
Verse 14
न मे त्वत्तो भयं राजन् न च पार्थाद् वकोदरात् । फाल्गुनाद् वासुदेवाद् वा पञज्चालेभ्यो5थवा पुन:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ພຣະຣາຊາ, ຂ້າພະເຈົ້າບໍ່ຢ້ານທ່ານ, ບໍ່ຢ້ານ ວຣິໂກດະຣະ (ພີມ) ບຸດແຫ່ງປາຣຖະ, ບໍ່ຢ້ານ ຟາລກຸນ (ອາຣຊຸນ), ບໍ່ຢ້ານ ວາສຸເທວະ (ກຣິດສະນະ), ແລະບໍ່ຢ້ານພວກປັນຈາລະອີກດ້ວຍ.”
Verse 15
यमाभ्यां युयुधानाद् वा ये चान्ये तव सैनिका: । एक: सर्वानहं क्रुद्धो वारयिष्ये युधि स्थित:
ຈະເປັນຝາແຝດຂອງມາດຣີ ຫຼື ຢຸຍຸທານ (ສາຕະຍະກີ) ຫຼື ນັກຮົບອື່ນໆໃນກອງທັບຂອງທ່ານກໍຕາມ—ໃນສະໜາມຮົບ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຢືນຢັນດ້ວຍໂທສະ ແລະຂ້າພະເຈົ້າພຽງຜູ້ດຽວຈະກັ້ນຂວາງພວກເຂົາທັງໝົດໄວ້.
Verse 16
धर्ममूला सतां कीर्तिर्मिनुष्याणां जनाधिप । धर्म चैवेह कीर्ति च पालयन् प्रबवीम्पहम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ໂອ ເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ກຽດຊື່ຂອງຄົນດີມີຮາກຖານຢູ່ໃນທຳມະ. ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຄໍານີ້ ໃນຂະນະທີ່ຮັກສາທຳມະ ແລະກຽດຊື່ໃນໂລກນີ້.”
Verse 17
अहमुत्थाय सर्वान् वै प्रतियोत्स्यामि संयुगे । अनुगम्यागतान् सवनितून् संवत्सरो यथा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: “ຂ້າພະເຈົ້າຈະລຸກຂຶ້ນ ແລະຈະປະຈັນໜ້າກັບພວກເຈົ້າທັງໝົດໃນສົງຄາມ—ແຕ່ລະຄົນຕາມລໍາດັບທີ່ກ້າວອອກມາ—ດັ່ງປີໜຶ່ງທີ່ຮັບເອົາລະດູການທັງຫມົດຕາມລໍາດັບເວລາ.”
Verse 18
अद्य वः सरथान् साथ्वानशस्त्रो विरथोडपि सन् | नक्षत्राणीव सर्वाणि सविता रात्रिसंक्षये
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ແມ່ນແຕ່ພວກເຈົ້າບໍ່ມີລົດຮົບ ບໍ່ມີອາວຸດ ແລະຢືນເປັນທະຫານຍ່າງທ້າວກໍຕາມ ພວກເຈົ້າຈະສ່ອງສະຫວ່າງເຫນືອກວ່າ ແລະກົດກັ້ນພວກເຂົາທັງປວງ—ດັ່ງຕາເວັນໃນຍາມສິ້ນຄືນ ເຮັດໃຫ້ດາວທັງຫມົດຈາງຫາຍ»។
Verse 19
अद्यानण्यं गमिष्यामि क्षत्रियाणां यशस्विनाम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປສູ່ໂລກອື່ນ ໂດຍໄດ້ຊຳລະໜີ້ບຸນຄຸນຕໍ່ບັນດາກະສັດນັກຮົບຜູ້ມີກຽດສັກສີແລ້ວ»។ ເວົ້າໄດ້ແຕ່ເທົ່ານັ້ນ ຈອມປະຊາກໍນິ່ງງຽບໄປ.
Verse 20
बाह्लीकद्रोणभीष्माणां कर्णस्य च महात्मन: । जयद्रथस्य शूरस्य भगदत्तस्य चोभयो:
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «(ເຂົາໄດ້ເອີ້ນນາມ) ບາຫລີກະ, ໂດຣນະ, ພີສະມະ; ກັນນະຜູ້ມີໃຈໃຫຍ່; ໄຊຍະດຣະຖະຜູ້ກ້າຫານ; ແລະ ພະກະດັດຕະ—ວີລະຊົນຊັ້ນເລີດຂອງທັງສອງຝ່າຍ»។
Verse 21
मद्रराजस्य शल्यस्य भूरिश्रवस एव च | पुत्राणां भरतश्रेष्ठ शकुने: सौबलस्य च
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາພາຣະຕະ, (ເຂົາໄດ້ເອີ້ນ) ບຸດທັງຫລາຍຂອງຊັລຍະ ກະສັດແຫ່ງມັດຣະ; ແລະ ພູຣິສຣະວະ; ພ້ອມທັງບຸດທັງຫລາຍຂອງຊະກຸນິ ບຸດຂອງສຸບະລະ»។
Verse 22
मित्राणां सुह्ृदां चैव बान्धवानां तथैव च । आनृण्यमद्य गच्छामि हत्वा त्वां भ्रातृभि: सह
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກໜີ້ບຸນຄຸນຕໍ່ມິດສະຫາຍ ຜູ້ປາດຖະນາດີ ແລະຍາດພີ່ນ້ອງ—ໂດຍການສັງຫານເຈົ້າພ້ອມກັບພີ່ນ້ອງຂອງເຈົ້າ»។
Verse 23
युधिछिर उवाच दिष्ट्या त्वमपि जानीषे क्षत्रधर्म सुयोधन
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເປັນມົງຄຸນແທ້ ທີ່ເຈົ້າກໍຮູ້ແລະເຂົ້າໃຈທຳຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ໂອ ສຸຍໂຍທະນ!»
Verse 24
दिष्ट्या ते वर्तते बुद्धिर्युद्धायैव महाभुज । दिष्ट्या शूरोडसि कौरव्य दिष्ट्या जानासि संगरम्
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ເປັນມົງຄຸນແທ້ ທີ່ປັນຍາແລະຄວາມຕັ້ງໃຈຂອງເຈົ້າມຸ່ງໄປສູ່ສົງຄາມແຕ່ພຽງຢ່າງດຽວ, ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ. ເປັນມົງຄຸນແທ້ ທີ່ເຈົ້າເປັນວີລະບຸລຸດ, ໂອ ກະວະ; ເປັນມົງຄຸນແທ້ ທີ່ເຈົ້າຮູ້ທັນສະພາບຂອງການຮົບ.»
Verse 25
युधिष्ठिर बोले--सुयोधन! सौभाग्यकी बात है कि तुम भी क्षत्रिय-धर्मको जानते हो। महाबाहो! यह जानकर प्रसन्नता हुई कि अभी तुम्हारा विचार युद्ध करनेका ही है। कुरुनन्दन! तुम शूरवीर हो और युद्ध करना जानते हो--यह हर्ष और सौभाग्यकी बात है ।।
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ສຸຍໂຍທະນ! ເປັນມົງຄຸນທີ່ເຈົ້າກໍຮູ້ທຳຂອງກະສັດນັກຮົບ. ໂອ ຜູ້ມີແຂນແຂງກ້າ! ຂ້າພະເຈົ້າຍິນດີທີ່ຮູ້ວ່າ ຄວາມຄິດຂອງເຈົ້າຍັງມຸ່ງແຕ່ຈະຮົບ. ໂອ ຜູ້ສືບສາຍກຸຣຸ! ເຈົ້າເປັນວີລະບຸລຸດ ແລະຮູ້ການຮົບ—ນີ້ແມ່ນທັງຄວາມຍິນດີແລະມົງຄຸນ. ເມື່ອເຈົ້າຜູ້ດຽວປາດຖະໜາຈະຮົບກັບພວກເຮົາທັງໝົດໃນສະໜາມ, ດັ່ງນັ້ນຈົ່ງພົບກັນທີລະຄົນ ແລະເລືອກອາວຸດໃດທີ່ເຈົ້າເຫັນວ່າສົມຄວນ.»
Verse 26
स्वयमिष्टं च ते काम॑ वीर भूयो ददाम्यहम्
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ແລະ ໂອ ວີລະບຸລຸດ, ຂ້າພະເຈົ້າຂໍມອບພອນນັ້ນໃຫ້ເຈົ້າອີກຄັ້ງ—ພອນທີ່ເຈົ້າເອງປາດຖະໜາ.»
Verse 27
दुर्योधन उवाच एकश्चेद् योद्धुमाक्रन्दे शूरोडद्य मम दीयताम्
ດຸຣະໂຍທະນ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າມີວີລະບຸລຸດແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວ ທີ່ຈະອອກຮົບໃນສະໜາມອັນກຶກກ້ອງນີ້, ຂໍໃຫ້ມອບເຂົາໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າໃນວັນນີ້.»
Verse 28
हन्तैक॑ भवतामेक: शक्यं मां योडभिमन्यते
ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ມາເຖີດ—ໃຫ້ມີພຽງຄົນດຽວໃນພວກເຈົ້າ, ຜູ້ໃດທີ່ຄິດວ່າຕົນສາມາດ, ກ້າອອກມາປະຈັນໜ້າຂ້ອຍ!» ໃນໄຟສົງຄາມ ລາວທ້າທາຍນັກຮົບຝ່າຍຕົກຕໍ່ສູ້ແບບຕົວຕໍ່ຕົວ ດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈແລະຄວາມດື້ດຶນ ເພື່ອທົດສອບພະລັງແລະກຽດສັກສີ ໃນຍາມທີ່ຂໍ້ຈຳກັດແຫ່ງສົງຄາມກຳລັງພັງທະລາຍ.
Verse 29
पदातिर्गदया संख्ये स युध्यतु मया सह | मैं हर्षक साथ कह रहा हूँ कि 'तुममेंसे कोई भी एक वीर जो मुझ अकेलेको जीत सकनेका अभिमान रखता हो, वह रणभूमिमें पैदल ही गदाद्वारा मेरे साथ युद्ध करे' ।।
ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃຫ້ລາວສູ້ກັບຂ້ອຍໃນສົງຄາມ—ຢືນຢູ່ຕີນ, ຖືຄອນກະບອງ (ຄອນຕີ). ຂ້ອຍປະກາດດ້ວຍຄວາມໝັ້ນໃຈ: ວິລະຊົນຄົນໃດໃນພວກເຈົ້າທີ່ອວດວ່າຈະຊະນະຂ້ອຍໄດ້ຄົນດຽວ, ຈົ່ງເຂົ້າມາໃນສະໜາມຮົບ ແລະສູ້ກັບຂ້ອຍແບບຕີນຕໍ່ຕີນ ດ້ວຍຄອນກະບອງ. ການດວນລົດຮົບໄດ້ຜ່ານພົ້ນໄປແລ້ວ; ທຸກກ້າວຍ່າງ ການປະລອງກໍກາຍເປັນສິ່ງພິລຶກພິລັນ»។
Verse 30
|| अस्त्राणामपि पर्यायं कर्तुमिच्छन्ति मानवा:
ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ໃນເລື່ອງອາວຸດ ມະນຸດກໍຍັງປາຖະໜາຈະປ່ຽນວາລະ—ຢາກຫັນທິດທາງ ແລະຊິງຄວາມໄດ້ເປັນຄືນ.» ໃນເງົາແຫ່ງທຳມະຂອງສົງຄາມ ຄຳນີ້ຊີ້ເຖິງຄວາມກະສັບກະສ່າຍຂອງໃຈຄົນ ທີ່ຢາກກັບຄືນຊະຕາກຳດ້ວຍວິທີໃດກໍຕາມ ແທນທີ່ຈະຍອມຮັບຄວາມຮັບຜິດຊອບແລະຜົນຕາມມາ.
Verse 31
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वके अन्तर्गत गदापवरमें दुर्योधन-युधिष्ठिरसंवादविषयक इकतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດຸຣະໂຍທະນະ ປະກາດຕໍ່ ຢຸທິສຖິຣະ ດ້ວຍທ່າທີຂອງນັກຮົບທີ່ເມົາມົນດ້ວຍຄວາມຈອງຫອງ: «ໂອ ມະຫາບາຫູ (ຜູ້ແຂນແຂງ), ດ້ວຍຄອນກະບອງຂອງຂ້ອຍ ຂ້ອຍຈະຊະນະເຈົ້າພ້ອມດ້ວຍອ້າຍນ້ອງຂອງເຈົ້າ. ດ້ວຍຄອນນີ້ ຂ້ອຍຈະປາບປາມພານຈາລາ, ສຣິນຈະຍະ, ແລະທະຫານອື່ນໆທັງໝົດທີ່ຢືນຂ້າງເຈົ້າ. ຢຸທິສຖິຣະ, ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍຢ້ານ—ແມ່ນແຕ່ອິນທຣະ.» ຄຳປະກາດນີ້ວາງການດວນບໍ່ໃຫ້ເປັນການປະລອງຕາມທຳມະຢ່າງສົມດຸນ ແຕ່ເປັນການອວດອ້າງອຳນາດ ເຜີຍໃຫ້ເຫັນວ່າຄວາມຈອງຫອງ ແລະການດູໝິ່ນຂໍ້ຍັບຍັ້ງອັນຖືກຕ້ອງ ເປັນແຮງຜັກດັນຄວາມຮຸນແຮງສຸດທ້າຍຂອງສົງຄາມ.
Verse 32
पज्चालान् सृञ्जयांश्वैव चे चान्ये तव सैनिका: । न हि मे सम्भ्रमो जातु शक्रादपि युधिष्ठिर
ດຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ພານຈາລາ, ສຣິນຈະຍະ, ແລະທະຫານອື່ນໆທີ່ເປັນຂອງເຈົ້າ—ຂ້ອຍຈະຊະນະພວກເຂົາທັງໝົດ ພ້ອມກັບເຈົ້າແລະອ້າຍນ້ອງຂອງເຈົ້າ ດ້ວຍຄອນກະບອງຂອງຂ້ອຍ. ໂອ ຢຸທິສຖິຣະ ມະຫາບາຫູ, ຂ້ອຍບໍ່ເຄີຍຢ້ານ—ບໍ່, ແມ່ນແຕ່ຊັກຣະ (ອິນທຣະ) ເອງກໍຕາມ.»
Verse 33
युधिछ्िर उवाच उत्तिषोत्तिष्ठ गान्धारे मां योधय सुयोधन । एक एकेन संगम्य संयुगे गदया बली
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ລຸກຂຶ້ນ! ລຸກຂຶ້ນ! ໂອ ບຸດແຫ່ງ ຄານທາຣີ—ສຸໂຢທະນະ! ຈົ່ງມາສູ້ກັບຂ້າ. ເຈົ້າແຂງແກ່ຈິງ; ດັ່ງນັ້ນ ໃນສົງຄາມນີ້ ຈົ່ງປະຈັນໜ້າກັບວີລະບຸລຸດພຽງຄົນດຽວ ແລະພິສູດກຽດສັກສີດ້ວຍຄະດາ. ຈົ່ງສູ້ດ້ວຍໃຈທີ່ຈົດຈໍ່.»
Verse 34
पुरुषो भव गान्धारे युध्यस्व सुसमाहित: । अद्य ते जीवितं नास्ति यदीन्द्रोडपि तवाश्रयः
ຢຸທິສະຖິຣ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງເປັນບຸລຸດແທ້, ໂອ ບຸດແຫ່ງຄານທາຣີ; ຈົ່ງສູ້ດ້ວຍໃຈທີ່ສະຫງົບ ແລະຮວບຮວມ. ມື້ນີ້ ຊີວິດຂອງເຈົ້າຈະບໍ່ຖືກປ່ອຍ—ແມ່ນແຕ່ອິນທຣາເອງຈະເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງເຈົ້າກໍຕາມ.»
Verse 35
संजय उवाच एतत् स नरशार्दूलो नामृष्यत तवात्मज: । सलिलान्तर्गतः श्वभ्रे महानाग इव श्वसन्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ບຸດຂອງພະອົງ ດຸຣໂຢທະນະ—ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ—ບໍ່ອາດທົນຄໍາເວົ້ານັ້ນໄດ້. ຊ່ອນຢູ່ໃນຫລຸມໃຕ້ນໍ້າ ລາວຫາຍໃຈຍາວໆ ໜັກໆ ດັ່ງພະຍານາກໃຫຍ່ໃນຖໍ້າຂອງມັນ.
Verse 36
तथासौ वाक्प्रतोदेन तुद्यमान: पुनः पुनः । वचो न ममृषे राजन्नुत्तमाश्वचः कशामिव
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ! ຖືກກະຕຸ້ນຊ້ໍາໆ ດ້ວຍແສ້ຂອງຄໍາເວົ້າ ລາວບໍ່ອາດທົນຄໍານັ້ນໄດ້—ເຫມືອນມ້າດີທີ່ທົນການຟາດແສ້ບໍ່ໄດ້.
Verse 37
संक्षो भ्य सलिलं वेगाद् गदामादाय वीर्यवान् | अद्विसारमयीं गुर्वीं काड्चनाड्रद भूषणाम्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: ດ້ວຍຄວາມໄວວ່ອງພລັນ ລາວກວນນໍ້າໃຫ້ປັ່ນປ່ວນ ແລະວີລະບຸລຸດຜູ້ມີພະລັງໄດ້ຄວ້າຄະດາຂອງຕົນ—ໜັກ ເຮັດດ້ວຍໂລຫະທີ່ບໍ່ຍອມອ່ອນ ແລະປະດັບດ້ວຍຄໍາ—ພ້ອມສໍາລັບວຽກອັນດຸຮ້າຍແຫ່ງສົງຄາມ.
Verse 38
स भिवत्त्वा स्तम्भितं तोयं स्कन््धे कृत्वा5ड5यसीं गदाम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄດ້ກ່າວນະມັດສະການແລ້ວ ລາວກໍຕັ້ງກາຍໃຈໃຫ້ໝັ້ນ ແລະວາງຄະດາເຫຼັກໄວ້ເທິງບ່າ ກ້າວໄປຂ້າງໜ້າດ້ວຍຄວາມມຸ່ງໝັ້ນທີ່ຄວບຄຸມໄດ້. ຂະນະນັ້ນຊີ້ໃຫ້ເຫັນວິໄນຂອງນັກຮົບ: ແມ່ນແຕ່ທ່າມກາງຄວາມຮຸນແຮງ ການກະທຳກໍຖືກກອບດ້ວຍພິທີຄວາມເຄົາລົບ ແລະການຄອບຄຸມຕົນເອງ.
Verse 39
ततः शैक्यायसीं गुर्वी जातरूपपरिष्कृताम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ຕໍ່ມາກໍປາກົດອາວຸດເຫຼັກອັນໜັກ ທີ່ຖືກຫຼໍ່ຂຶ້ນຢ່າງປະນີດ ແລະປະດັບດ້ວຍຄຳ—ເປັນພາບຂອງຫັດຖະກຳອັນເຢັນຊາຂອງສົງຄາມ ທີ່ເຮັດໃຫ້ພະລັງທຳລາຍດູງາມສະຫງ່າພາຍນອກ.
Verse 40
गदाहस्तं तु तं दृष्टवा सशृुदड्भमिव पर्वतम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນລາວຖືຄະດາຢູ່ໃນມື—ດັ່ງພູໃຫຍ່ທີ່ມີຍອດຊ້ອນຍອດ—ນັກຮົບທັງຫຼາຍກໍເຫັນຮູບຮ່າງແຫ່ງພະລັງອັນນ່າຢ້ານ ໝັ້ນຄົງບໍ່ຫວັ່ນໄຫວ; ເປັນເຄື່ອງໝາຍຂອງການທະວີຄວາມໂຫດຮ້າຍຂອງສົງຄາມ ເມື່ອກຳລັງແລະຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຄອບງຳຂະນະນັ້ນ.
Verse 41
प्रजानामिव संक़्रुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम् । हाथमें गदा लिये हुए दुर्योधनको पाण्डवोंने इस प्रकार देखा, मानो कोई शुंगयुक्त पर्वत हो अथवा प्रजापर कुपित होकर हाथमें त्रिशूल लिये हुए रुद्रदेव खड़े हों ।।
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ພວກປານດະວະເຫັນດຸຣະໂຍທະນະຢືນຢູ່ພ້ອມຄະດາໃນມື—ດັ່ງພຣະຣຸດຣະຜູ້ໂກດແທນສັດທັງປວງ ຢືນຖືຕຣິສູນ; ຫຼືດັ່ງພູມີເຂົາຜຸດຂຶ້ນຕໍ່ໜ້າ. ວີລະບຸລຸດແຫ່ງວົງພະຣະຕະນັ້ນ ຜູ້ຖືຄະດາ ສ່ອງສະຫວ່າງດັ່ງຕາເວັນທີ່ລຸກໄໝ້. ເມື່ອເຫັນດຸຣະໂຍທະນະ ຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ ຜູ້ຂົ່ມຂີ່ສັດຕູ ຂຶ້ນຈາກນ້ຳພ້ອມອາວຸດ ສັດທັງປວງລ້ວນຮູ້ສຶກດັ່ງພຣະຍະມະ ຜູ້ຖືດັນດາ ໄດ້ປາກົດ—ເປັນນິມິດແຫ່ງການທຳລາຍບໍ່ຢຸດຢັ້ງ ໃນຄວາມມືດມົນທາງທຳຂອງສົງຄາມ.
Verse 42
तमुत्तीर्ण महाबाहुं गदाहस्तमरिंदमम् | मेनिरे सर्वभूतानि दण्डपाणिमिवान्तकम्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອວີລະບຸລຸດຜູ້ມີແຂນໃຫຍ່ນັ້ນຂຶ້ນມາ (ຈາກນ້ຳ) ຖືຄະດາຢູ່ໃນມື ເປັນຜູ້ທຳລາຍສັດຕູ ສັດທັງປວງລ້ວນເຫັນລາວດັ່ງພຣະຍະມະ ເຈົ້າແຫ່ງຄວາມຕາຍ ຜູ້ຖືດັນດາ. ພາບນີ້ເພີ່ມຄວາມຕຶງຕັນທາງທຳຂອງສົງຄາມ: ຄວາມໂກດແລະຄວາມມຸ່ງໝັ້ນຂອງນັກຮົບພຽງຄົນດຽວ ກໍສາມາດໂຍນເງົາແຫ່ງຄວາມຫວາດຫວັ່ນລົງເທິງໂລກ ເມື່ອຄວາມຮຸນແຮງຮັບຮູບເປັນການລົງໂທດອັນຍິ່ງໃຫຍ່ດຸດດັ່ງອຳນາດແຫ່ງຈັກກະວານ.
Verse 43
वज्हस्तं यथा शक्रं शूलहस्तं यथा हरम् । ददृशु: सर्वपञ्चाला: पुत्रं तव जनाधिप,नरेश्वर! सम्पूर्ण पांचालोंने आपके पुत्रको वज्रधारी इन्द्र और त्रिशूलधारी रुद्रके समान देखा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງມະນຸດ, ໂອ ພະມະຫາກະສັດ—ປັນຈາລາທັງປວງໄດ້ເຫັນພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ ດັ່ງພຣະສັກຣະ (ອິນທຣາ) ຜູ້ຖືວັດຊະຣະ, ແລະດັ່ງພຣະຫະຣະ (ຣຸດຣະ/ສິວະ) ຜູ້ຖືຕຣິສູນ»។
Verse 44
तमुत्तीर्ण तु सम्प्रेक्ष्य समहृष्यन्त सर्वश: । पज्चाला: पाण्डवेयाश्व तेडन्योन्यस्य तलान् ददुः,उसे जलसे बाहर निकला देख समस्त पांचाल और पाण्डव हर्षसे खिल उठे और एक- दूसरेसे हाथ मिलाने लगे
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເມື່ອເຫັນລາວອອກມາຢ່າງປອດໄພ ປັນຈາລາທັງປວງ ແລະບຸດຂອງພັນດະວະທັງຫຼາຍ ກໍປິຕິຍິນດີທົ່ວໜ້າ ແລະອວຍພອນກັນໄປມາ ຈັບມືກັນເປັນການສະເຫຼີມສະຫຼອງ.
Verse 45
अवहासं तु त॑ मत्वा पुत्रो दुर्योधनस्तव । उद्वृत्य नयने क्रुद्धों दिधक्षुरिव पाण्डवान्
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ເຫັນການກະທຳນັ້ນເປັນການເຢາະເຍີ້ຍ ບຸດຂອງພະອົງ ດຸຣໂຍທະນະ ກໍໂກດເກຣີຍວ ກອກຕາແລ້ວຈ້ອງໄປຫາພັນດະວະ, ໂອ ພະມະຫາກະສັດ, ດັ່ງຈະເຜົາໃຫ້ເປັນຂີ້ເທົ່າ.
Verse 46
त्रिशिखां भ्रुकुटीं कृत्वा संदष्टदशनच्छद: । प्रत्युवाच ततस्तान् वै पाण्डवान् सह केशवान्,उसने अपनी भौंहोंको तीन जगहसे टेढ़ी करके दाँतोंसे ओठको दबाया और श्रीकृष्णसहित पाण्डवोंसे इस प्रकार कहा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ລາວຂົມຄິ້ວເປັນສາມຊັ້ນ ແລະກັດປາກໄວ້ດ້ວຍແຂ້ວ; ແລ້ວຈຶ່ງຕອບກັບພັນດະວະທັງຫຼາຍ—ໂດຍມີເກສະວະ (ພຣະກຣິດສະນະ) ຢູ່ກັບພວກເຂົາ.
Verse 47
दुर्योधन उवाच अस्यावहासस्य फल प्रतिभोक्ष्यथ पाण्डवा: । गमिष्यथ हता: सद्यः: सपञ्चाला यमक्षयम्
ດຸຣໂຍທະນະກ່າວວ່າ: «ພັນດະວະເອີຍ, ພວກເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບຜົນຂອງການເຢາະເຍີ້ຍນີ້ໃນບັດນີ້. ຖືກຂ້າໃນທັນທີ—ພວກເຈົ້າພ້ອມທັງປັນຈາລາ—ຈະໄປສູ່ຖິ່ນພຳນັກຂອງຍະມະ»។
Verse 48
संजय उवाच उत्थितश्न जलात् तस्मात् पुत्रो दुर्योधनस्तव । अतिष्ठत गदापाणी रुधिरेण समुक्षित:,संजय कहते हैं--राजन्! आपका पुत्र दुर्योधन उस जलसे निकलकर हाथमें गदा लिये खड़ा हो गया। वह रक्तसे भीगा हुआ था
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ໂອ ພະມະຫາກະສັດ, ພະລູກຊາຍຂອງພະອົງ ດຸຣະໂຍທະນະ ໄດ້ລຸກຂຶ້ນຈາກນ້ຳນັ້ນ ຫຼັງຈາກອາບນ້ຳແລ້ວ ກໍອອກມາຢືນໝັ້ນ ຖືຄອນກະບອງ (ຄະທາ) ຢູ່ໃນມື. ຮ່າງກາຍຂອງລາວຊຸ່ມເປື້ອນເລືອດ ແຕ່ຍັງພ້ອມຈະສືບຕໍ່ການຕໍ່ສູ້.
Verse 49
तस्य शोणितदिग्धस्य सलिलेन समुक्षितम् शरीरं सम तदा भाति ख्रवन्निव मही धर:,उस समय खूनसे लथपथ हुए दुर्योधनका शरीर पानीसे भीगकर जलका स्रोत बहानेवाले पर्वतके समान प्रतीत होता था
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ໃນເວລານັ້ນ ຮ່າງກາຍຂອງດຸຣະໂຍທະນະ ທີ່ເປື້ອນເລືອດ ແລະຖືກນ້ຳຊຸ່ມ ປານດັ່ງພູເຂົາທີ່ມີລຳທານໄຫຼລົງມາຈາກທຸກດ້ານ.
Verse 50
तमुद्यतगदं वीर मेनिरे तत्र पाण्डवा: | वैवस्वतमिव क्ुद्धं शूलपाणिमिव स्थितम्
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ທີ່ນັ້ນ ພວກປານດະວະເຫັນດຸຣະໂຍທະນະ ວິລະຊົນຜູ້ຊູຄອນກະບອງຂຶ້ນ ປານດັ່ງພະຍົມ (ຍະມະ) ບຸດແຫ່ງວິວັສວານ ທີ່ໂກດເກຣີຍວ ຫຼືດັ່ງຣຸດຣະຜູ້ຢືນຖືຕຣິສູນຢູ່ໃນມື.
Verse 51
स मेघनिनदो हर्षन्नर्दन्निव च गोवृष: । आजुहाव ततः: पार्थान् गदया युधि वीर्यवान्
ສັນຊະຍະເວົ້າວ່າ: ວິລະຊົນຜູ້ມີພະລັງນັ້ນ ມີຄວາມຍິນດີ ແລະຮ້ອງຄຳຮາມດັ່ງງົວຜູ້, ສຽງກັງວານລຶກດັ່ງຟ້າຮ້ອງໃນເມກ, ແລ້ວຈຶ່ງທ້າທາຍເຈົ້າຊາຍປານດະວະໃຫ້ອອກມາປະລອງຄອນກະບອງໃນສະໜາມຮົບ.
Verse 52
दुर्योधन उवाच एकैकेन च मां यूयामासीदत युधिष्छिर । न होको बहुभिन्याय्यो वीरो योधयितुं युधि
ດຸຣະໂຍທະນະເວົ້າວ່າ: ຢຸທິສຖິຣະ! ພວກເຈົ້າຈົ່ງອອກມາສູ້ກັບຂ້າ ທີລະຄົນ. ໃນສະໜາມຮົບ ການບັງຄັບໃຫ້ວິລະຊົນຄົນດຽວຕ້ອງສູ້ກັບວິລະຊົນຫຼາຍຄົນ ບໍ່ແມ່ນຄວາມຍຸດຕິທຳ.
Verse 53
न्यस्तवर्मा विशेषेण श्रान्तश्नाप्सु परिप्लुत: । भृशं विक्षतगात्रश्न हतवाहनसैनिक:
ທຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ຄວນເລີຍ—ໂດຍສະເພາະໃນການບັງຄັບໃຫ້ສູ້ເປັນກຸ່ມ—ຕໍ່ຜູ້ທີ່ວາງເກາະປ້ອງກັນລົງແລ້ວ, ເມື່ອຍລ້າແລະຈົມຢູ່ໃນນ້ຳເພື່ອຟື້ນກຳລັງ, ອະວັຍວະຖືກບາດເຈັບຢ່າງຫນັກ, ແລະລົດສົງຄາມ (ຫຼືພາຫະນະ) ກັບທະຫານຂອງເຂົາກໍຖືກສັງຫານແລ້ວ.»
Verse 54
अवश्यमेव योद्धव्यं सर्वरेव मया सह । युक्त त्वयुक्तमित्येतद् वेत्सि त्वं चैव सर्वदा
ທຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍຈະຕ້ອງສູ້—ຫຼີກບໍ່ພົ້ນ—ໂດຍມີພວກເຈົ້າທັງໝົດຢູ່ຂ້າງຂ້ອຍ. ແຕ່ວ່າ ສິ່ງໃດຖືກທຳນອງ ແລະສິ່ງໃດຜິດທຳນອງໃນເລື່ອງນີ້—ເຈົ້າຮູ້ຊັດເຈນຢູ່ເສມອ.»
Verse 55
युधिछिर उवाच मा भूदियं तव प्रज्ञा कथमेवं सुयोधन । यदाभिमन्युं बहवो जघ्नुर्युधि महारथा:
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຢ່າໃຫ້ ‘ປັນຍາ’ ແບບນີ້ເກີດຂຶ້ນໃນເຈົ້າເລີຍ—ເຈົ້າຈະເວົ້າແບບນີ້ໄດ້ແນວໃດ, ໂອ ສຸໂຍທະນະ? ເມື່ອມະຫາຣະຖະຫຼາຍຄົນຮ່ວມກັນສັງຫານ ອະພິມັນຍຸ ໃນສົງຄາມ, ເປັນຫຍັງຄວາມຄິດດຽວກັນນີ້ບໍ່ເກີດຂຶ້ນໃນໃຈເຈົ້າໃນເວລານັ້ນ?»
Verse 56
क्षत्रधर्म भृशं क्रूरं निरपेक्षं सुनिर्धणम् । अन्यथा तु कथं हन्युरभिमन्युं तथा गतम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ທຳນອງຂອງກະສັດນັກຮົບ (ກະສັດຕຣິຍະ) ໂຫດຮ້າຍຢ່າງຫນັກ—ບໍ່ມີຄວາມເມດຕາ, ບໍ່ໃສ່ໃຈຄຳອ້ອນວອນ, ແລະຂາດຄວາມກະລຸນາໂດຍສິ້ນເຊີງ. ບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ພວກເຂົາຈະສັງຫານ ອະພິມັນຍຸ ໄດ້ແນວໃດ ເມື່ອເຂົາຢູ່ໃນສະພາບເຊັ່ນນັ້ນ?»
Verse 57
सर्वे भवन्तो धर्मज्ञा: सर्वे शूरास्तनुत्यज: । वास्तवमें क्षत्रियधर्म बड़ा ही क्रूर, किसीकी भी अपेक्षा न रखनेवाला तथा अत्यन्त निर्दय है; अन्यथा तुम सब लोग धर्मज्ञ, शूरवीर तथा युद्धमें शरीरका विसर्जन करनेको उद्यत रहनेवाले होकर भी उस असहाय-अवस्थामें अभिमन्युका वध कैसे कर सकते थे ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ພວກເຈົ້າທັງໝົດເປັນຜູ້ຮູ້ທຳ, ພວກເຈົ້າທັງໝົດເປັນວີລະຊົນ ພ້ອມສະຫຼະກາຍໃນສົງຄາມ. ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງ ທຳນອງຂອງກະສັດນັກຮົບໂຫດຮ້າຍຢ່າງຫນັກ—ບໍ່ເປັນໜີ້ໃຜ ແລະບໍ່ມີເມດຕາໃນການທວງທວາຍຂອງມັນ. ບໍ່ຢ່າງນັ້ນ ພວກເຈົ້າ—ຜູ້ຮູ້ທຳ ແລະກ້າຫານ ພ້ອມສະຫຼະຊີວິດ—ຈະສັງຫານ ອະພິມັນຍຸ ໄດ້ແນວໃດ ໃນຍາມທີ່ເຂົາຢູ່ໃນສະພາບອ່ອນແອ ແລະບໍ່ມີທາງຊ່ວຍ? ຜູ້ທີ່ສູ້ດ້ວຍຄວາມຍຸດຕິທຳ ຖືກກ່າວວ່າຈະໄດ້ໄປສູ່ຈຸດໝາຍສູງສຸດ ຄື ໂລກຂອງສັກຣະ (ອິນທຣະ).»
Verse 58
यद्येकस्तु न हन्तव्यो बहुभिर्धर्म एव तु । तदाभिमन्युं बहवो निजघ्नुस्त्वन्मते कथम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເປັນທຳມະວ່າ ນັກຮົບຫຼາຍຄົນບໍ່ຄວນຮ່ວມກັນຟັນຂ້ານັກຮົບຄົນດຽວ, ແລ້ວຕາມຄຳຕັດສິນຂອງເຈົ້າເອງ ເປັນໄປໄດ້ແນວໃດທີ່ນັກຮົບຫຼາຍຄົນຮ່ວມກັນຂ້າອະພິມັນຍຸ? ເຈົ້າກ່າວວ່າ ຜູ້ກ້າທີ່ຮົບຢ່າງຍຸດຕິທຳ ຈະໄດ້ບັນລຸໂລກອິນທຣະອັນສູງສຸດ; ແຕ່ການກະທຳນີ້ກັບຄ້າຍລະເມີດກົດແຫ່ງການຮົບອັນຍຸດຕິທຳ.»
Verse 59
सर्वो विमृशते जन्तुः कृच्छुस्थो धर्मदर्शनम् । पदस्थ: पिद्ठितं द्वारं परलोकस्य पश्यति
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ສັດມີຊີວິດທຸກຕົວ ເມື່ອຕົກຢູ່ໃນຄວາມຄັບຂັນ ຍ່ອມຄິດຄົ້ນແລະອ້າງອີງທຳມະເພື່ອຄຸ້ມຄອງຕົນ. ແຕ່ເມື່ອຕັ້ງຢູ່ໃນອຳນາດແລະຕຳແໜ່ງ ກໍເຫັນປະຕູໄປສູ່ໂລກໜ້າດັ່ງຖືກປິດ—ແລະລືມຄຳເອີ້ນຂອງຄວາມຊອບທຳ ຈົນກວ່າວິກິດຈະຫວນກັບມາ.»
Verse 60
आमुज्च कवचं वीर मूर्थजान् यमयस्व च । यच्चान्यदपि ते नास्ति तदप्यादत्स्व भारत
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຖອດເກາະອອກເຖີດ ໂອ້ວີຣະບຸລຸດ, ແລະຈົ່ງມັດຜົມໃຫ້ແນ່ນອນດ້ວຍ. ສ່ວນສິ່ງອື່ນໃດທີ່ເຈົ້າຍັງບໍ່ມີ ກໍຈົ່ງເອົາໄປດ້ວຍ, ໂອ້ ພາຣະຕະ.»
Verse 61
वीर भरतनन्दन! तुम कवच धारण कर लो, अपने केशोंको अच्छी तरह बाँध लो तथा युद्धकी और कोई आवश्यक सामग्री जो तुम्हारे पास न हो, उसे भी ले लो ।।
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ໂອ້ວີຣະບຸລຸດ ຜູ້ເປັນຄວາມຊື່ນຊົມແຫ່ງວົງສາບາຣະຕະ, ຈົ່ງສວມເກາະ, ມັດຜົມໃຫ້ແນ່ນອນ, ແລະເອົາສິ່ງຈຳເປັນໃນສົງຄາມທີ່ເຈົ້າຍັງຂາດໃຫ້ຄົບ. ແລະຂ້າພະເຈົ້າຈະປະທານພອນອີກປະການໜຶ່ງແກ່ເຈົ້າ: ໃນບັນດາລູກຊາຍທັງຫ້າຂອງປານດຸ, ເຈົ້າປາດຖະນາຈະຮົບກັບຜູ້ໃດ—ຖ້າເຈົ້າຂ້າໄດ້ແຕ່ຜູ້ນັ້ນຄົນດຽວ ເຈົ້າຈະເປັນກະສັດ; ແຕ່ຖ້າເຈົ້າຖືກຂ້າ ເຈົ້າຈະໄດ້ບັນລຸສະຫວັນ. ຈົ່ງບອກຂ້າພະເຈົ້າເຖີດ ໂອ້ຜູ້ກ້າ—ນອກຈາກການປົກປ້ອງຊີວິດຂອງເຈົ້າ ຍັງມີການຮັບໃຊ້ອັນໃດທີ່ເຈົ້າປາດຖະນາໃຫ້ພວກເຮົາເຮັດໃນສົງຄາມນີ້?»
Verse 62
त॑ हत्वा वै भवान् राजा हतो वा स्वर्गमाप्रुहि । ऋते च जीवितादू वीर युद्धे कि कर्म ते प्रियम्
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າຂ້າຜູ້ນັ້ນໄດ້ ເຈົ້າຈະເປັນກະສັດ; ຫຼືຖ້າເຈົ້າຖືກຂ້າ ເຈົ້າຈະໄດ້ບັນລຸສະຫວັນ. ໂອ້ວີຣະບຸລຸດ—ນອກຈາກການປົກປ້ອງຊີວິດ ໃນສົງຄາມນີ້ ຍັງມີການກະທຳໃດອື່ນທີ່ເຈົ້າຮັກໃຫ້ພວກເຮົາເຮັດບໍ?»
Verse 63
संजय उवाच ततस्तव सुतो राजन् वर्म जग्राह काउ्चनम् | विचित्र च शिरस्त्राणं जाम्बूनदपरिष्कृतम्,संजय कहते हैं--राजन्! तदनन्तर आपके पुत्रने सुवर्णमय कवच तथा स्वर्णजटित विचित्र शिरस्त्राण धारण किया
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ແລ້ວແຕ່ນັ້ນ ໂອ ພະຣາຊາ, ພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງໄດ້ສວມເກາະອົງທອງ ແລະສວມໝວກສົງຄາມອັນພິສົດ ປະດັບດ້ວຍທອງຈຳບູນະດະອັນບໍລິສຸດຢ່າງວິຈິດ.
Verse 64
सो<वबद्धशिरस्त्राण: शुभकाञ्चनवर्म भृत् । रराज राजन पुत्रस्ते काउ्चन: शैलराडिव,महाराज! शिरस्त्राण बाँधकर सुन्दर सुवर्णमय कवच धारण करके आपका पुत्र स्वर्णमय गिरिराज मेरुके समान शोभा पाने लगा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ—ມັດໝວກສົງຄາມແນ່ນຫນາ ແລະສວມເກາະອົງທອງອັນງາມສົດ—ສ່ອງປະກາຍດັ່ງພະເມຣຸ ພູເຂົາຈອມທອງ.
Verse 65
संनद्ध: सगदो राजन् सज्ज: संग्राममूर्धनि । अब्रवीत् पाण्डवान् सर्वान् पुत्रो दुर्योधनस्तव
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: ໂອ ພະຣາຊາ, ພະຣາຊະບຸດຂອງພະອົງ ທຸຣະໂຍທະນະ—ສວມເກາະຄົບຖ້ວນ ຖືຄອນກະບອງ (ກະດາ) ໃນມື ແລະພ້ອມສົມບູນຢູ່ແນວໜ້າຂອງສົງຄາມ—ໄດ້ເວົ້າກັບປານດະວະທັງປວງ.
Verse 66
भ्रातृणां भवतामेको युध्यतां गदया मया । सहदेवेन वा योत्स्ये भीमेन नकुलेन वा
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ໃນບັນດາພີ່ນ້ອງຂອງພວກເຈົ້າ ໃຫ້ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງອອກມາສູ້ກັບຂ້ອຍດ້ວຍຄອນກະບອງ. ຂ້ອຍພ້ອມປະລະ—ຈະເປັນສະຫະເທວະ ຫຼື ພີມະ ຫຼື ນະກຸລະກໍຕາມ».
Verse 67
योत्स्ये5हं संगरं प्राप्प विजेष्ये च रणाजिरे
ສັນຊະຍະກ່າວວ່າ: «ເມື່ອຂ້ອຍເຖິງສະໜາມຮົບ ຂ້ອຍຈະສູ້ໃນການປະລະນີ້ ແລະຈະຊະນະໃນກາງສົງຄາມ. ໃນທົ່ງຮົບ ຂ້ອຍຈະປະລະກັບຜູ້ໜຶ່ງໃນພວກເຈົ້າ ແລະຂ້ອຍໝັ້ນໃຈໃນໄຊຊະນະ. ໂອ ສິງແຫ່ງບຸລຸດ! ມື້ນີ້ ດ້ວຍຄອນກະບອງທີ່ປະດັບດ້ວຍແຜ່ນຄຳ ຂ້ອຍຈະຂ້າມພົ້ນຄວາມອາຄາດ—ໄປສູ່ດິນແດນທີ່ຜູ້ໃດກໍຍາກຈະເຖິງ».
Verse 68
अहमटद्य गमिष्यामि वैरस्यान्तं सुदुर्गमम् । गदया पुरुषव्याप्र हेमपट्टनिबद्धया
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະໄປເຖິງປາຍສຸດຂອງຄວາມອາຄາດອັນເຂົ້າເຖິງຍາກ. ໂອ ເສືອໃນຫມູ່ມະນຸດ! ດ້ວຍຄອນກະບອງ (ກະດາ) ຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ທີ່ມັດດ້ວຍສາຍຄາດຄໍາ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຂ້າມພົ້ນຝັ່ງໄກຂອງຄວາມບາດໝາງນີ້».
Verse 69
गदायुद्धे न मे कश्चित् सदृशो5स्तीति चिन्तये । गदया वो हनिष्यामि सर्वानेव समागतान्
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຂ້າພະເຈົ້າຈື່ຈຳໄວ້ແນ່ນອນວ່າ ໃນການຮົບດ້ວຍກະດາ ບໍ່ມີໃຜເທົ່າຂ້າພະເຈົ້າ. ເມື່ອພວກເຈົ້າມາຢືນຕໍ່ໜ້າຂ້າພະເຈົ້າ ຂ້າພະເຈົ້າຈະຟາດລົງ—ທັງໝົດຜູ້ທີ່ຊຸມນຸມຢູ່ນີ້—ດ້ວຍກະດາຂອງຂ້າພະເຈົ້າ».
Verse 70
न मे समर्था: सर्वे वै योद्धुं न््यायेन केचन । न युक्तमात्मना वक्तुमेवं गर्वोद्धतं वच: । अथवा सफल होतत् करिष्ये भवतां पुर:
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ບໍ່ແມ່ນແຕ່ພວກເຈົ້າທັງໝົດ—ແມ່ນແຕ່ຜູ້ໃດຜູ້ໜຶ່ງໃນພວກເຈົ້າກໍບໍ່ມີກຳລັງພໍຈະສູ້ກັບຂ້າພະເຈົ້າຢ່າງຍຸດຕິທຳ. ບໍ່ຄວນໃຫ້ຂ້າພະເຈົ້າເວົ້າຄຳອວດອ້າງດ້ວຍຄວາມຫຍິ່ງຜະຍອງເຊັ່ນນີ້; ແຕ່ຄຳນັ້ນກໍໄດ້ຖືກເວົ້າອອກໄປແລ້ວ. ຫຼືຈະຕ້ອງເວົ້າອີກເຮັດໄມ? ຕໍ່ໜ້າຕາພວກເຈົ້ານີ້ແຫຼະ ຂ້າພະເຈົ້າຈະເຮັດໃຫ້ຄຳອ້າງນີ້ເປັນຈິງ».
Verse 71
अस्मिन् मुहुर्ते सत्यं वा मिथ्या वै तद् भविष्यति । गृह्नातु च गदां यो वै योत्स्यतेडद्य मया सह
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ໃນຂະນະນີ້ເອງ ຈະປະຈັກວ່າຄຳຂອງຂ້າພະເຈົ້າເປັນຈິງຫຼືເປັນເທັດ. ຜູ້ໃດທີ່ພ້ອມຈະສູ້ກັບຂ້າພະເຈົ້າມື້ນີ້ ຈົ່ງຍົກກະດາຂຶ້ນ!»
Verse 183
तेजसा नाशयिष्यामि स्थिरीभवत पाण्डवा: । 'पाण्डवो! स्थिर होकर खड़े रहो। आज मैं अस्त्र-शस्त्र एवं रथसे हीन होकर भी घोड़ों और रथोंपर चढ़कर आये हुए तुम सब लोगोंको उसी तरह अपने तेजसे नष्ट कर दूँगा
ສັນຊະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຢືນໝັ້ນ ໂອ ປານດະວະທັງຫຼາຍ. ມື້ນີ້ ແມ່ນແຕ່ຂ້າພະເຈົ້າຂາດອາວຸດແລະລົດຮົບ ຂ້າພະເຈົ້າກໍຈະທຳລາຍພວກເຈົ້າທັງໝົດດ້ວຍພຽງແຕ່ລັດສະໝີແຫ່ງອຳນາດຂອງຂ້າພະເຈົ້າ—ເຫມືອນພຣະອາທິດໃນທ້າຍຄືນ ເຮັດໃຫ້ດາວທັງປວງຫາຍໄປຈາກສາຍຕາດ້ວຍແສງຂອງພຣະອົງ».
Verse 226
एतावदुकक््त्वा वचनं विरराम जनाधिप: । “भरतश्रेष्ठ) आज मैं भाइयोंसहित तुम्हारा वध करके उन यशस्वी क्षत्रियोंक ऋणसे उऋण हो जाऊँगा। बाह्लीक
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ເມື່ອເວົ້າຄໍານັ້ນແລ້ວ ຈອມກະສັດແຫ່ງມະນຸດກໍຢຸດນິ່ງ. «ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນວົງສາພາຣະຕະ! ມື້ນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະສັງຫານເຈົ້າພ້ອມກັບພີ່ນ້ອງຂອງຂ້າພະເຈົ້າ ແລະດ້ວຍນັ້ນຈະພົ້ນຈາກໜີ້ບຸນຄຸນທີ່ຂ້າພະເຈົ້າຕິດຄ້າງຕໍ່ກະສັດກະສັດຕະຣິຍະຜູ້ມີກຽດທັງຫຼາຍ. ຂ້າພະເຈົ້າຈະພົ້ນຈາກໜີ້ບຸນຄຸນຕໍ່ ບາຫລີກ, ໂດຣນະ, ພີສະມະ, ກະຣະນະຜູ້ໃຈໃຫຍ່, ຈະຍະດຣະຖະຜູ້ກ້າຫານ, ພະກະດັດຕະ, ຊາລະຍະກະສັດແຫ່ງມັດຣະ, ພູຣີສຣະວາ, ຊະກຸນິ ບຸດຂອງສຸບະລະ ແລະຍັງຈະພົ້ນຈາກໜີ້ບຸນຄຸນຕໍ່ລູກຊາຍ, ມິດສະຫາຍ, ຜູ້ປາດຖະນາດີ, ແລະຍາດພີ່ນ້ອງທັງຫຼາຍ» ເມື່ອກ່າວໄດ້ເທົ່ານີ້ ກະສັດທຸຣະໂຍທະນະກໍນິ່ງງຽບໄປ.
Verse 253
तत् त्वमादाय युध्यस्व प्रेक्षकास्ते वयं स्थिता: । तुम रणभूमिमें अकेले ही एक-एकके साथ भिड़कर हम सब लोगोंसे युद्ध करना चाहते हो तो ऐसा ही सही। जो हथियार तुम्हें पसंद हो
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຢືດອາວຸດທີ່ເຈົ້າພໍໃຈ ແລ້ວສູ້. ພວກເຮົາຈະຢືນຢູ່ນີ້ເປັນຜູ້ເບິ່ງ. ຖ້າເຈົ້າປາດຖະນາຈະຮົບກັບພວກເຮົາທັງໝົດ—ພົບກັນທີລະຄົນໃນສະໜາມ—ກໍໃຫ້ເປັນໄປຕາມນັ້ນ. ເລືອກອາວຸດທີ່ເຈົ້າມັກ ແລ້ວປະລອງທີລະຄົນ; ພວກເຮົາຈະຢືນຢູ່ເປັນພະຍານ»។
Verse 263
हत्वैकं भवतो राज्यं हतो वा स्वर्गमाप्तुहि | वीर! मैं स्वयं ही पुनः तुम्हें यह अभीष्ट वर देता हूँ कि “हममेंसे एकका भी वध कर देनेपर सारा राज्य तुम्हारा हो जायगा अथवा यदि तुम्हीं मारे गये तो स्वर्गलोक प्राप्त करोगे”
ຢຸທິສຖິຣະ ກ່າວວ່າ: «ຖ້າເຈົ້າສັງຫານໄດ້ແມ່ນແຕ່ຄົນດຽວໃນພວກເຮົາ ອານາຈັກທັງໝົດຈະເປັນຂອງເຈົ້າ; ຫຼືຖ້າເຈົ້າຖືກສັງຫານ ເຈົ້າຈະໄດ້ບັນລຸສະຫວັນແທ້ໆ»។
Verse 293
इदमेकं गदायुद्ध॑ भवत्वद्याद्भुतं महत् । रथके विचित्र युद्ध तो पग-पगपर हुए हैं। आज यह एक अत्यन्त अद्भुत गदायुद्ध भी हो जाय
ທຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ການປະລອງກະບອງ (ກະດາ) ພຽງຄັ້ງດຽວໃນມື້ນີ້ ເປັນເຫດການຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະນ່າອັດສະຈັນ»។
Verse 306
युद्धानामपि पर्यायो भवत्वनुमते तव | मनुष्य बारी-बारीसे एक-एक अस्त्रका प्रयोग करना चाहते हैं; परंतु आज तुम्हारी अनुमतिसे युद्ध भी क्रमश: एक-एक योद्धाके साथ ही हो
ທຸຣະໂຍທະນະ ກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ການຮົບມີການຜັດປ່ຽນຕາມລໍາດັບ ໂດຍຄວາມຍິນຍອມຂອງເຈົ້າ. ເຊັ່ນທີ່ມະນຸດປາດຖະນາຈະໃຊ້ອາວຸດທີລະຢ່າງຕາມລໍາດັບ, ດັ່ງນັ້ນ—ດ້ວຍການອະນຸຍາດຂອງເຈົ້າ—ຂໍໃຫ້ການຮົບດໍາເນີນໄປຕາມລໍາດັບ, ນັກຮົບຕໍ່ນັກຮົບ, ທີລະຄົນ»។
Verse 373
अन्तर्जलात् समुत्तस्थौ नागेन्द्र इव नि:श्वसन् । वह पराक्रमी वीर बड़े वेगसे सोनेके अंगदसे विभूषित एवं लोहेकी बनी हुई भारी गदा हाथमें लेकर पानीको चीरता हुआ उसके भीतरसे उठ खड़ा हुआ और सर्पराजके समान लंबी साँस खींचने लगा
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ລາວລຸກຂຶ້ນຈາກໃນນ້ຳ ຫາຍໃຈແຮງດັ່ງພະຍານາກ. ວີລະບຸລຸດຜູ້ກ້າຫານນັ້ນ ປະດັບດ້ວຍກຳໄລແຂນຄຳ ແລະກຳກັບຄອນເຫຼັກຫນັກ ຜ່ານ້ຳແລ້ວຜຸດຂຶ້ນມາ ດຶງລົມຫາຍໃຈຍາວແລະແຮງ—ເປັນພາບແຫ່ງຈິດໃຈນັກຮົບທີ່ບໍ່ຍອມຈຳນົນທ່າມກາງຄວາມຮຸນແຮງຂອງສົງຄາມ.
Verse 383
उदतिष्ठत पुत्रस्ते प्रतपन् रश्मिवानिव । कंधेपर लोहेकी गदा रखकर बँधे हुए जलका भेदन करके आपका वह पुत्र प्रतापी सूर्यके समान ऊपर उठा
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ບຸດຂອງທ່ານລຸກຂຶ້ນອີກຄັ້ງ ສະຫວ່າງໄສດັ່ງຕາເວັນມີລັງສີ. ລາວວາງຄອນເຫຼັກໄວ້ເທິງບ່າ ແລະຜ່ານ້ຳທີ່ຮັດຮອບໄວ້ ຜຸດຂຶ້ນສູ່ເທິງ—ສົດໃສດ້ວຍວີລະພາບ ດັ່ງຕາເວັນກຳລັງຂຶ້ນ. ພາບນີ້ຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າ ແມ່ນແຕ່ຖືກກັ້ນແລະກົດລົງ ລາວກໍຍັງພະຍາຍາມກູ້ທ່າ ແລະກັບເຂົ້າສູ່ການຕໍ່ສູ້.
Verse 393
गदां परामृशद् धीमान् धार्तराष्ट्री महाबल: । इसके बाद महाबली बुद्धिमान् दुर्योधनने लोहेकी बनी हुई वह सुवर्णभूषित भारी गदा हाथमें ली
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: ຫຼັງຈາກນັ້ນ ບຸດແຫ່ງທຣິຕະຣາດຣະ ຜູ້ສະຫຼາດແລະມີພະລັງຫຼາຍ ໄດ້ຈັບຄອນຂອງຕົນ—ຫນັກ ຕີຂຶ້ນຈາກເຫຼັກ ແລະປະດັບດ້ວຍຄຳ. ໃນຈັນຍາບັນອັນເຂັ້ມງວດຂອງສົງຄາມ ນາທີນີ້ເປັນໝາຍແຫ່ງການຕຽມພ້ອມຢ່າງຈົ່ງໃຈຂອງທຸຣະໂຢທະນະ ເພື່ອປະຈັນໜ້າຄູ່ຕໍ່ສູ້ດ້ວຍພະລັງແລະຝີມືອາວຸດ ເລືອກທາງການຮົບ ແທນການຖອຍຫຼືການປະນີປະນອມ.
Verse 663
अथवा फाल््गुनेनाद्य त्वया वा भरतर्षभ । “भरतश्रेष्ठ! तुम्हारे भाइयोंमेंसे कोई एक मेरे साथ गदाद्वारा युद्ध करे। मैं सहदेव, नकुल, भीमसेन, अर्जुन अथवा स्वयं तुमसे भी युद्ध कर सकता हूँ
ສັນຈະຍະ ກ່າວວ່າ: «ຫຼືບໍ່ຢ່າງນັ້ນ, ໂອ ຜູ້ເປັນດັ່ງງົວຜູ້ປະເສີດໃນວົງພັນພາຣະຕະ, ຂໍໃຫ້ມື້ນີ້ເປັນຟາລກຸນ (ອາຈຸນ) ຫຼືບໍ່ກໍເປັນທ່ານເອງ. ‘ໂອ ຜູ້ປະເສີດໃນພາຣະຕະ! ໃຫ້ຄົນໃດຄົນໜຶ່ງໃນບັນດາອ້າຍນ້ອງຂອງທ່ານອອກມາສູ້ກັບຂ້ອຍດ້ວຍຄອນ. ຂ້ອຍສາມາດປະຈັນໜ້າກັບ ສະຫະເທວະ, ນະກຸລະ, ພີມະເສນ, ອາຈຸນ ຫຼືແມ່ນແຕ່ທ່ານເອງ’».
Verse 2736
आयुधानामियं चापि वृता त्वत्सम्मते गदा । दुर्योधन बोला--राजन्! यदि ऐसी बात है तो इस महासमरमें मेरे साथ लड़नेके लिये आज किसी भी एक शूरवीरको दे दो और तुम्हारी सम्मतिके अनुसार हथियारोंमें मैंने एकमात्र इस गदाका ही वरण किया है
ທຸຣະໂຢທະນະ ກ່າວວ່າ: «ໃນບັນດາອາວຸດທັງຫຼາຍ ແລະດ້ວຍຄວາມເຫັນຊອບຂອງພະອົງ, ຂ້ອຍໄດ້ເລືອກຄອນນີ້ເປັນອາວຸດພຽງອັນດຽວຂອງຂ້ອຍ».
Frequently Asked Questions
Whether it is ethically and strategically defensible for Yudhiṣṭhira to accept a ‘win-the-kingdom-by-killing-one’ proposal when the opponent is a specialist in mace combat—raising the tension between duty to conclude war and duty to avoid reckless, unfairly stacked contests.
Competence and context matter in dharmic action: righteous intent does not substitute for prudent means. Leadership must evaluate skill asymmetry, procedural legitimacy, and vow-bound responsibilities before committing to irreversible decisions.
No explicit phalaśruti is stated here; the meta-function is narrative-ethical rather than ritual-promissory, positioning the duel as a morally charged culmination of earlier actions and vows within the epic’s karmic logic.
Read Mahabharata in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.