Shloka 17
Adhyāya 39 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on attachment (saṅga) and relational restraint
अभिमान: श्रियं हन्ति पुरुषस्याल्पमेधस: । गर्भेण दुष्यते कन्या गृहवासेन च द्विज:,मन्दबुद्धि पुरुषके भीतर जो अभिमान होता है वह उसकी लक्ष्मीका नाश करता है। गर्भ धारण करनेसे कन्या दूषित हो जाती है और सदा घरमें रहनेसे ब्राह्मण दूषित समझे जाते हैं
abhimānaḥ śriyaṃ hanti puruṣasyālpamedhasaḥ | garbheṇa duṣyate kanyā gṛhavāsena ca dvijaḥ ||
ໂສມາກ່າວວ່າ: «ຄວາມຈອງຫອງ ທຳລາຍຄວາມຮຸ່ງເຮືອງຂອງຊາຍຜູ້ປັນຍານ້ອຍ. ສາວນ້ອຍຖືກນັບວ່າມີມົນທິນເມື່ອຕັ້ງຄັນ, ແລະພຣາຫມັນກໍຖືກນັບວ່າມີມົນທິນເມື່ອຢູ່ແຕ່ເຮືອນຕະຫຼອດ»។ ຄຳກ່າວນີ້ເຕືອນວ່າ ຄວາມຈອງຫອງໃນໃຈກັດກິນໂຊກລາບແລະກຽດສັກສີ, ແລະໃຊ້ຕົວຢ່າງທີ່ສັງຄົມຮັບຮູ້ເພື່ອຍ້ຳໃຫ້ມີການສຳລວມ, ຄວາມລະມັດລະວັງ, ແລະວິໄນ.
सोम उवाच
Educational Q&A
Pride (abhimāna) undermines a person’s prosperity and standing; therefore one should cultivate humility and disciplined conduct. The verse reinforces this by citing culturally recognized cases of ‘taint’ to emphasize how certain actions or states can damage reputation and dharmic credibility.
In Anuśāsana Parva’s instruction-oriented discourse, Soma speaks a didactic maxim. He warns about the ethical danger of arrogance and illustrates the idea of moral/social ‘defilement’ through examples involving a maiden’s pregnancy and a Brahmin’s constant home-staying, urging vigilance in personal conduct.