Adhyaya 126
Nārāyaṇa-tejas: Kṛṣṇa’s Vrata, the Fire-Manifestation, and the Sages’ Inquiry (अनुशासन पर्व, अध्याय १२६)
Upa-parva: Viṣṇu-prabhāva (Nārāyaṇa-tejas) Upākhyāna
Yudhiṣṭhira addresses Bhīṣma as an authoritative custodian of śāstra and requests an instructive, future-oriented account that is both ethically and materially beneficial. He notes the rarity of the present moment—kin gathered, and no comparable instructor besides Bhīṣma—and asks for an answer in the presence of Nārāyaṇa (Kṛṣṇa) and other kings, for the sake of his brothers. Vaiśaṃpāyana reports that Bhīṣma, moved by affection, agrees to narrate a highly engaging account of Viṣṇu’s power and a related doubt associated with Rudrāṇī and the divine couple. The narrative shifts to Kṛṣṇa performing a twelve-year vow; leading sages (including Nārada and Parvata, Vyāsa, Dhaumya, and others) arrive to observe the consecrated practice and are received with fitting hospitality. During their discourse, a luminous ‘Nārāyaṇa tejas’ issues from Kṛṣṇa’s mouth as a fire that burns a mountain-forest with its flora and fauna; having completed its action, the fire approaches Viṣṇu and touches his feet like a disciple. Viṣṇu then restores the burned landscape to its prior natural condition with a gentle glance, producing astonishment among the sages. Viṣṇu asks why renunciant, learned sages are surprised; they respond by affirming his cosmic functions (creation, dissolution, heat, cold, rain) and request clarification about the fire’s emergence. Vāsudeva explains that the fire is his Vaiṣṇava energy generated by vow-observance and tapas, not intended to harm the sages; he adds that this ‘inner self’ in fiery form went to the creator (pitāmaha) and returned instructed, implying a doctrine of emanation and delegated potency. He reassures the sages, invites them to share any supreme wonders they have witnessed, and the assembly turns to Nārada to recount a prior sacred account connected with an extraordinary event in Himavat, setting up continuation beyond this chapter.
Chapter Arc: भीष्म, व्यास-मैत्रेय संवाद का स्मरण कराते हुए तप (तपस्या) की प्रशंसा और गृहस्थ के उत्तम कर्तव्य का निर्देश आरम्भ करते हैं—दान से भी श्रेष्ठ धर्म का संकेत देकर श्रोता की जिज्ञासा जगाते हैं। → लोक-मान्यता (रूप, आयु, मान, श्री) की प्रशंसा बनाम वास्तविक श्रेष्ठता (गुण, शास्त्र-ज्ञान, दया) का द्वंद्व उभरता है; फिर पापों की कठोर सूची (सुरापान, भ्रूणहत्या, गुरुतल्पगमन आदि) रखकर प्रश्न तीखा होता है कि क्या इनके लिए भी कोई उद्धार-पथ है। → निर्णायक उद्घोष: तपस्या की शक्ति ऐसी है कि वह महान पापों को भी तरा देती है—‘तपसा तरते सर्वमेनसः…’; साथ ही कर्म-कर्ता/अकर्ता और ऊर्ध्व- अधो-गति का विधान बताकर नैतिक उत्तरदायित्व को दार्शनिक आधार मिलता है। → मैत्रेय के गुणों (बुद्धिमान, कुलीन, शास्त्रज्ञ, दयालु) और भिक्षा/अन्न-पान की उपलब्धता का आश्वासन देकर गृहस्थ-धर्म की भूमिका स्पष्ट होती है; दान, तप और दाम्पत्य-संतोष (पति-पत्नी की परस्पर तुष्टि) को कल्याण का आधार बताकर आचरण-मार्ग स्थिर किया जाता है।
Shlokas
Verse 1
अफ-#-र- जा द्वाविशर्त्याधेकशततमो< ध्याय: व्यास-मैत्रेय-संवाद--तपकी प्रशंसा तथा गृहस्थके उत्तम कर्तव्यका निर्देश भीष्म उवाच एवमुक्त: स भगवान् मैत्रेयं प्रत्यभाषत । दिष्ट्यैवं त्वं विजानासि दिष्ट्या ते बुद्धिरीदृशी
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ເມື່ອໄມເຕຣຍະໄດ້ກ່າວດັ່ງນັ້ນແລ້ວ ິສີວະຍາສະຜູ້ນ່າເຄົາລົບໄດ້ຕອບກັບລາວວ່າ: «ໂອ ພຣາຫມັນ! ເຈົ້າໂຊກດີຢ່າງແທ້ຈິງ ທີ່ເຈົ້າເຂົ້າໃຈເລື່ອງທັງຫມົດນີ້ແບບນີ້. ໂດຍວາສະນາດີ ເຈົ້າໄດ້ຮັບປັນຍາທີ່ແຈ້ງໃສແບບນີ້».
Verse 2
लोको हार्यगुणानेव भूयिष्ठं तु प्रशंसति । रूपमानवयोमानश्रीमानाश्षाप्पसंशयम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: ຜູ້ຄົນໂດຍຫຼາຍມັກຈະສັນລະເສີນແຕ່ຄຸນລັກສະນະທີ່ນ່າພໍໃຈ ແລະນ່າດຶງດູດ. ຄວາມງາມ, ຄວາມຖ່ອມຕົນ, ກຽດສັກສີ, ແລະຄວາມຮັ່ງມີ—ສິ່ງເຫຼົ່ານີ້ຖືກເອີ້ນວ່າເປັນເຄື່ອງໝາຍແຫ່ງຄວາມດີເລີດ ໂດຍບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.
Verse 3
यत् ते भृशतरं दानाद् वर्तयिष्यामि तच्छुणु
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຈົ່ງຟັງສິ່ງທີ່ຂ້ອຍຈະອະທິບາຍໃຫ້ເຈົ້າບັດນີ້—ສິ່ງທີ່ຍິ່ງກວ່າການໃຫ້ທານ. ດີແລ້ວ: ຂ້ອຍຈະພັນລະນາທຳມະທີ່ສູງກວ່າການໃຫ້. ໃນໂລກນີ້ ບັນດາຄຳພີ ແລະວິຖີປະພຶດທັງຫມົດ ໄດ້ເກີດຂຶ້ນ ແລະແຜ່ຂະຫຍາຍຕາມລຳດັບ ໂດຍຍົກເວດະໄວ້ເປັນຫຼັກນຳ».
Verse 4
यानीहागमशास्त्राणि याश्न कश्षित् प्रवृत्तय: । तानि वेदं पुरस्कृत्य प्रवृत्तानि यथाक्रमम्
«ບັນດາຄຳພີອາຄົມ-ຊາສະຕຣະທີ່ມີຢູ່ໃນນີ້ ແລະວິຖີປະພຶດໃດໆກໍຕາມ—ທັງຫມົດນັ້ນໄດ້ເກີດຂຶ້ນຕາມລຳດັບ ໂດຍຍົກເວດະໄວ້ເປັນຫຼັກນຳ».
Verse 5
अहं दानं प्रशंभामि भवानपि तप:श्रुते । तप: पवित्र वेदस्य तप: स्वर्गस्थ साधनम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ຂ້ອຍສັນລະເສີນຄຸນຄ່າແຫ່ງການໃຫ້ທານ; ແລະເຈົ້າຜູ້ຮູ້ທາງຕະປະ (tapas) ແລະຄວາມຮູ້ຄຳພີສັກສິດ ກໍສັນລະເສີນຕະປະ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ຕະປະເປັນສິ່ງຊຳລະໃຫ້ບໍລິສຸດ; ມັນເຮັດໃຫ້ການສຶກສາເວດະບໍລິສຸດ ແລະເປັນວິທີອັນດີເລີດເພື່ອໄປສູ່ສະຫວັນ».
Verse 6
तपसा महदाप्रोति विद्यया चेति न: श्रुतम् । तपसैव चापनुदेद् यच्चान्यदपि दुष्कृतम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ພວກເຮົາໄດ້ຍິນມາວ່າ ຄົນເຮົາບັນລຸສະຖານະອັນຍິ່ງໃຫຍ່ໄດ້ດ້ວຍຕະປະສະ (ການຝຶກຝົນອົດທົນ) ແລະດ້ວຍວິທະຍາ (ຄວາມຮູ້) ດ້ວຍ. ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ຄວາມຜິດອື່ນໆ ທັງປວງ ກໍສາມາດຂັບໄລ່ໄດ້ດ້ວຍຕະປະສະນັ້ນເອງ».
Verse 7
यद् यद्धि किंचित् संधाय पुरुषस्तप्यते तप: । सर्वमेतदवाप्नोति विद्यया चेति न: श्रुतम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ບຸລຸດຜູ້ໃດກໍຕາມ ເມື່ອຕັ້ງເປົ້າໝາຍໃນໃຈ ແລ້ວເຂົ້າສູ່ຕະປະສະເພື່ອມັນ ຜູ້ນັ້ນຈະໄດ້ຮັບທຸກຢ່າງນັ້ນ—ດັ່ງທີ່ພວກເຮົາໄດ້ຍິນ—ດ້ວຍພະລັງຂອງການຝຶກຝົນອົດທົນອັນມີວິໄນ ແລະດ້ວຍຄວາມຮູ້».
Verse 8
दुरन्वयं दुष्प्रधर्ष दुरापं दुरतिक्रमम् । सर्व वै तपसाभ्येति तपो हि बलवत्तरम्
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ສິ່ງໃດທີ່ເຂົ້າໃກ້ໄດ້ຍາກຢ່າງຍິ່ງ ແລະຜູກພັນໄດ້ຍາກ, ທີ່ຕ້ານທານຍາກ, ທີ່ໄດ້ມາຍາກ ແລະກ້າວຂ້າມຍາກ—ທຸກຢ່າງແບບນັ້ນລ້ວນບັນລຸໄດ້ດ້ວຍຕະປະສະ; ເພາະພະລັງຂອງຕະປະສະແມ່ນຍິ່ງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ».
Verse 9
सुरापो5सम्मतादायी भ्रूणहा गुरुतल्पग: । तपसा तरते सर्वमेनसश्न प्रमुच्यते
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຜູ້ດື່ມເຫຼົ້າ, ຜູ້ໃຫ້ສິ່ງທີ່ບໍ່ຖືກອະນຸຍາດ, ຜູ້ຂ້າຕົວອ່ອນ, ແລະຜູ້ລ່ວງລະເມີດຕຽງຂອງອາຈານ—ຄົນແບບນັ້ນກໍສາມາດຂ້າມພົ້ນບາບທັງປວງໄດ້ດ້ວຍຕະປະສະ ແລະພົ້ນຈາກຄວາມຜິດ.»
Verse 10
“शराबी, चोर, गर्भहत्यारा, गुरुकी शय्यापर शयन करनेवाला पापी भी तपस्याद्वारा सम्पूर्ण संसारसे पार हो जाता है और अपने पापोंसे छुटकारा पा जाता है ।।
ພີດສະມະກ່າວວ່າ: «ແມ່ນແຕ່ຄົນບາບ—ຜູ້ດື່ມເຫຼົ້າ, ໂຈນ, ຜູ້ຂ້າຕົວອ່ອນ, ຫຼືຜູ້ລ່ວງລະເມີດຕຽງຂອງອາຈານ—ກໍສາມາດຂ້າມພົ້ນວົງຈອນແຫ່ງໂລກທັງປວງໄດ້ດ້ວຍຕະປະສະ ແລະພົ້ນຈາກບາບຂອງຕົນ. ອີກທັງ ຜູ້ມີວິທະຍາທັງປວງ ແລະມີສາຍຕາແຈ້ງຊັດ ບໍ່ວ່າຈະມີຄຸນວຸດທິແນວໃດ ກໍຖືກກ່າວວ່າເທົ່າທຽມກັບນັກຕະປະສະ; ດັ່ງນັ້ນ ຄວນນົບນ້ອມຄາລະວະທັງວິທະຍາ ແລະຕະປະສະ ຢູ່ເສມອ.»
Verse 11
“जो सब प्रकारकी विद्याओंमें प्रवीण है, वही नेत्रवान् है और तपस्वी, चाहे जैसा हो उसे भी नेत्रवान् ही कहा जाता है। इन दोनोंको सदा नमस्कार करना चाहिये ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຜູ້ທີ່ມີຄວາມຮູ້ຫຼາຍ ແລະ ນັກບຳເນັດຕະປະ (ຜູ້ຖືພຣະທຳ) ທັງຫມົດ ຄວນໄດ້ຮັບການນົບນ້ອມບູຊາ. ຜູ້ໃຫ້ທານ ຈະໄດ້ຮັບຄວາມສຸກຫຼັງຄວາມຕາຍ ແລະ ໃນໂລກນີ້ກໍໄດ້ຮັບຄວາມຮັ່ງມີ ແລະ ສິຣີ».
Verse 12
इमं च ब्रह्मलोक॑ च लोक॑ च बलवत्तरम् | अन्नदानै: सुकृतिन: प्रतिपद्यन्ति लौकिका:
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ດ້ວຍກຸສົນແຫ່ງການໃຫ້ອາຫານ (ອັນນະທານ) ຜູ້ມີຄຸນທຳຈະໄດ້ຮັບທັງໂລກນີ້ ແລະ ໂລກພຣະພຣົມ (Brahmaloka); ຍິ່ງກວ່ານັ້ນ ຍັງໄດ້ສະຖານະໃນໂລກທີ່ມີອຳນາດ ແລະ ຄວາມຮັ່ງມີຍິ່ງຂຶ້ນ. ຄຳສອນຄືວ່າ ການໃຫ້ອາຫານບໍ່ແມ່ນແຕ່ການກຸສົນທົ່ວໄປ ແຕ່ເປັນຮາກຖານແຫ່ງທຳ ທີ່ເສີມແຮງຊີວິດໃນປັດຈຸບັນ ແລະ ນຳໄປສູ່ຈຸດໝາຍທາງວິນຍານອັນສູງສົ່ງ».
Verse 13
संसारके पुण्यात्मा पुरुष अन्न-दान देकर इस लोकमें भी सुखी होते हैं और मृत्युके बाद ब्रह्मलोक तथा दूसरे शक्तिशाली लोकको प्राप्त कर लेते हैं ।।
ພີສະມະສອນວ່າ: ຜູ້ມີໃຈບຸນທີ່ໃຫ້ອາຫານເປັນທານ ຈະມີຄວາມສຸກແມ່ນແຕ່ໃນໂລກນີ້; ແລະເມື່ອຕາຍໄປ ຈະໄດ້ເຖິງພຣະພຣົມໂລກ (Brahmaloka) ແລະ ໂລກອັນມີອຳນາດອື່ນໆ. ຜູ້ໃຫ້ທານເຫຼົ່ານັ້ນ ເມື່ອຖືກນັບຖືກໍຈະນັບຖືຜູ້ອື່ນ; ແລະບ່ອນໃດທີ່ຜູ້ໃຫ້ໄປ ກໍຖືກສັນລະເສີນທຸກທິດທາງ.
Verse 14
अकर्ता चैव कर्ता च लभते यस्य यादृशम् | यदि चोर्ध्व॑ यद्यधो वा स्वॉललोकानभियास्यति
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ຈະເປັນຜູ້ບໍ່ກະທຳ (ອະກັດຕາ) ຫຼື ຜູ້ກະທຳ (ກັດຕາ) ກໍຕາມ, ແຕ່ລະຄົນຍ່ອມໄດ້ຮັບຜົນຕາມກຳ ແລະ ນິໄສທີ່ເປັນຂອງຕົນແທ້. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຈະໄປສູ່ໂລກທີ່ຕົນຖືກກຳນົດໄວ້—ສູງຫຼືຕ່ຳ—ຕາມການປະພຶດ ແລະ ທຳມະຊາດພາຍໃນ».
Verse 15
“मनुष्य दान करता हो या न करता हो, वह ऊपरके लोकमें रहता हो या नीचेके लोकमें, जिसे कर्मानुसार जैसा लोक प्राप्त होगा, वह अपने उसी लोकमें जायगा ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ມະນຸດຈະໃຫ້ທານຫຼືບໍ່ໃຫ້ທານກໍຕາມ, ຈະຢູ່ໃນໂລກສູງຫຼືໂລກຕ່ຳກໍຕາມ, ໂລກໃດທີ່ໄດ້ຮັບຕາມກຳ ຜູ້ນັ້ນຍ່ອມໄປສູ່ໂລກນັ້ນແນ່ນອນ. ສ່ວນເຈົ້ານັ້ນ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບອາຫານແລະນ້ຳດື່ມທຸກຢ່າງຕາມທີ່ປາຖະໜາ; ເພາະເຈົ້າມີປັນຍາ, ເກີດໃນຕະກູນດີ, ມີຄວາມຮູ້, ແລະມີໃຈເມດຕາ—ຄຸນທຳເຫຼົ່ານີ້ຄ້ຳຈຸນທຳ ແລະນຳຜົນທີ່ສົມຄວນມາໃຫ້».
Verse 16
कौमारचारी व्रतवान् मैत्रेय निरतो भव । एतदू गृहाण प्रथम प्रशस्तं गृहमेधिनाम्
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ໄມເຕຣຍະ ຈົ່ງດຳລົງຊີວິດເປັນນັກສຶກສາພຣະຫມະຈາຣີ ແລະຈົ່ງໝັ້ນຄົງໃນວຣະຕະຂອງເຈົ້າ. ຈົ່ງຮັບເອົານີ້ເປັນຫຼັກອັນສູງສຸດ ແລະນ່າສັນລະເສີນທີ່ສຸດສຳລັບຄົນຄອບຄົວ»។
Verse 17
“मैत्रेयजी! तुम जो कुछ चाहोगे, उसके अनुसार तुमको अन्न-पानकी सामग्री प्राप्त होगी। तुम बुद्धिमान, कुलीन, शास्त्रज्ञ और दयालु हो। तुम्हारी तरुण अवस्था है और तुम व्रतधारी हो। अतः सदा धर्म-पालनमें लगे रहो और गृहस्थोंके लिये जो सबसे उत्तम एवं मुख्य कर्तव्य है, उसे ग्रहण करो--ध्यान देकर सुनो ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໄມເຕຣຍະເອີຍ! ສິ່ງໃດທີ່ເຈົ້າປາຖະໜາ ເຈົ້າຈະໄດ້ຮັບເຄື່ອງອາຫານແລະນ້ຳດື່ມຕາມສົມຄວນ. ເຈົ້າເປັນຄົນມີປັນຍາ ມີຊາດຕະກູນດີ ຮູ້ຄຳພີ ແລະມີເມດຕາ. ເຈົ້າຢູ່ໃນວັຍໜຸ່ມອັນແຂງແຮງ ແລະດຳລົງຊີວິດດ້ວຍວຣະຕະ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງຂະຫຍັນຮັກສາທັມມະຢູ່ເສມອ ແລະຈົ່ງຮັບເອົາ—ຟັງໃຫ້ດີ—ໜ້າທີ່ອັນດີທີ່ສຸດ ແລະສຳຄັນທີ່ສຸດສຳລັບຄົນຄອບຄົວ. ໃນຕະກູນໃດທີ່ຜົວພໍໃຈເນື່ອງຈາກເມຍຖືກດູແລດີ ແລະເມຍພໍໃຈເນື່ອງຈາກຜົວໄດ້ຮັບການອຸປະຖຳດີ ຄວາມສຸກສະຫວັດດີ ແລະມົງຄຸນທັງປວງຈະສະຖິດຢູ່ທີ່ນັ້ນ»។
Verse 18
“जिस कुलमें पति अपनी पत्नीसे और पत्नी अपने पतिसे संतुष्ट रहती हो, वहाँ सदा कल्याण होता है ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: ໃນຄອບຄົວໃດທີ່ຜົວພໍໃຈໃນເມຍ ແລະເມຍພໍໃຈໃນຜົວ ຄວາມສຸກສະຫວັດດີແລະມົງຄຸນຈະສະຖິດຢູ່ເສມອ. ເຫມືອນນ້ຳຊຳລະຄວາມເປື້ອນຈາກຮ່າງກາຍ ແລະແສງໄຟຂັບໄລ່ຄວາມມືດ ດັ່ງນັ້ນທານແລະຕະປະສະຍາກໍຂັບໄລ່ບາບທັງປວງຂອງມະນຸດ.
Verse 19
(दानेन तपसा चैव विष्णोरभ्यर्चनेन च । ब्राह्मण: स महाभाग तरेत् संसारसागरात् ।।
ພີສະມະກ່າວວ່າ: «ໂອ ຜູ້ມີວາສະນາຍິ່ງ! ພຣາຫມັນຂ້າມພົ້ນທະເລແຫ່ງສັງສານໄດ້ ໂດຍທານ ໂດຍຕະປະສະຍາ ແລະໂດຍການບູຊາພຣະວິສນຸ. ຜູ້ໃດທີ່ຊຳລະຈິດໃຈໃຫ້ບໍລິສຸດດ້ວຍການປະຕິບັດໜ້າທີ່ຕາມທຳນຽມຂອງຕົນ, ທຳໃຫ້ຈິດໃສສະອາດດ້ວຍຕະປະສະຍາ, ແລະຂັບໄລ່ຄວາມຫຼົງດ້ວຍວິຊາ—ເພື່ອການຂ້າມພົ້ນຂອງພວກເຂົາ ພຣະຫຣິ (Hari) ຖືກລະລຶກ; ແທ້ຈິງ ເພີຍລະລຶກພຣະອົງກໍຖືກນຳຂ້າມພົ້ນແນ່ນອນ. ດັ່ງນັ້ນ ຈົ່ງມຸ່ງໝັ້ນໃນການບູຊາພຣະອົງຢູ່ເສມອ, ເປັນຜູ້ພັກດີຂອງພຣະອົງ, ແລະນົບນ້ອມພຣະອົງບໍ່ຂາດ. ຜູ້ພັກດີທີ່ມຸ່ງໝັ້ນໃນມົນຕຣາແປດພະຍາງຂອງພຣະຫຣິ ບໍ່ພິນາດ. ໃນໂລກນີ້ ຜູ້ທີ່ອຸທິດຕົນໃນການບູຊາ ‘ປຣະນະວະ’ (Om) ແລະມຸ່ງໝັ້ນຕໍ່ປະໂຫຍດສູງສຸດ—ໂດຍອາໄສວິທີແລະວິໄນເຫຼົ່ານີ້—ຈົ່ງຊຳລະຕົນເອງ ຂັບໄລ່ບາບທັງປວງ. ໄມເຕຣຍະ, ຂໍໃຫ້ເຈົ້າພົບຄວາມສະຫວັດດີ; ບັດນີ້ຂ້ອຍຈະໄປອາສຣົມຂອງຂ້ອຍດ້ວຍຄວາມລະມັດລະວັງ. ຈົ່ງຈື່ຈຳໄວ້ໃນໃຈ; ດ້ວຍນີ້ ຄວາມດີຈະເກີດແກ່ເຈົ້າ»។
Verse 20
तं प्रणम्याथ मैत्रेय: कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् स्वस्ति प्राप्नोतु भगवानित्युवाच कृताउ्जलि:,तब मैत्रेयजीने व्यासजीको प्रणाम करके उनकी परिक्रमा की और हाथ जोड़कर कहा --“भगवन्! आप मंगल प्राप्त करें!
ແລ້ວໄມເຕຣຍະໄດ້ນົບນ້ອມພຣະອົງ ແລະເດີນວຽນຮອບ (ປຣະດັກຊິນາ) ດ້ວຍຄວາມເຄົາລົບ; ຈາກນັ້ນປະນົມມືແລ້ວກ່າວວ່າ: «ຂໍໃຫ້ພຣະອົງຜູ້ເປັນພຣະຄຸນ ໄດ້ຮັບມົງຄຸນແລະຄວາມສະຫວັດດີ»។
Verse 26
दिष्टया नाभिभवन्ति त्वां दैवस्तेडयमनुग्रह: । “संसारके लोग उत्तम गुणवाले पुरुषकी ही अधिक प्रशंसा करते हैं। सौभाग्यकी बात है कि रूप
ໂຊກດີແທ້ ອຳນາດແຫ່ງຊະຕາກຳບໍ່ອາດຄອບງຳເຈົ້າໄດ້; ນີ້ແມ່ນພຣະອະນຸເຄາະອັນໃຫຍ່ຂອງເທວະດາ. ໃນໂລກນີ້ ຜູ້ຄົນຍ້ອງຍໍບຸລຸດຜູ້ມີຄຸນທຳອັນດີເລີດຫຼາຍກວ່າສິ່ງອື່ນ. ເປັນຄວາມໂຊກດີທີ່ຄວາມຫຍິ່ງຍະໂສຈາກຮູບງາມ ວັຍ ແລະຊັບສິນ ບໍ່ມີອຳນາດເຫນືອເຈົ້າ. ນີ້ແມ່ນພຣະອະນຸເຄາະອັນມະຫາສານຂອງເທວະດາ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສເລີຍ.
Verse 121
इस प्रकार श्रीमह्या भारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें मैत्रेयकी भभिक्षाविषयक एक सौ इकक््कीसवाँ अध्याय पूरा हुआ
ດັ່ງນັ້ນ ໃນມະຫາພາຣະຕະອັນສັກສິດ ໃນອະນຸສາສະນະປະວະ ພາກວ່າດ້ວຍທຳແຫ່ງທານ (Dāna-dharma) ບົດທີ 121 ວ່າດ້ວຍຫົວຂໍ້ການສົນທະນາຂອງໄມຕຣີຍະເກືອບກັບການຂໍທານ (bhikṣā) ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ. ຄຳປິດທ້າຍນີ້ເປັນໝາຍວ່າ ໜ່ວຍຄຳສອນໜຶ່ງໄດ້ສຳເລັດ ໂດຍວາງການຂໍທານແລະການໃຫ້ທານໃຫ້ເປັນການປະພຶດທີ່ມີວິໄນ ນຳພາໂດຍທຳ ບໍ່ແມ່ນການແລກປ່ຽນທົ່ວໄປ.
Verse 122
इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि मैत्रेयभिक्षायां द्वाविंशत्यधिकशततमो<ध्याय:
ດັ່ງນັ້ນ ໃນສີຣີມະຫາພາຣະຕະ ໃນອະນຸສາສະນະປະວະ—ໂດຍສະເພາະໃນພາກທຳແຫ່ງທານ (Dāna-dharma)—ບົດທີ 122 ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ “ບິກຂາຂອງໄມຕຣີຍະ” ໄດ້ສິ້ນສຸດລົງ.
Frequently Asked Questions
The chapter frames a governance-and-knowledge dilemma: when extraordinary power manifests (tejas causing destruction), how should learned observers interpret it—fearfully as threat, or analytically as a lawful expression of vow-generated potency requiring explanation and reassurance.
Ascetic discipline and ethical conduct are presented as generative forces (tejas) that must be integrated with responsibility and restoration; wonder is positioned as a legitimate starting point, but understanding is completed through respectful questioning and articulated doctrine.
No explicit phalaśruti formula appears here; instead, the chapter provides implicit meta-commentary by presenting the narrative as ‘buddhi-dīpaka’ (illumining understanding) and as a trustworthy account preserved through reputable speakers and assemblies.