Shloka 33
देवसत्रे मृत्युनिरोधः, पूर्वेन्द्राणां मानुषावतरणम्, द्रौपदी-वरकथनम्
Suspension of Death at the Devasatra; Former Indras’ Human Descent; Draupadī’s Boon Etiology
कृष्णाद् वा देवकीपुत्रात् कृपाद् वापि शरद्वत: । को वा दुर्योधन शक्त: प्रतियोधयितुं रणे
vaiśampāyana uvāca |
kṛṣṇād vā devakīputrāt kṛpād vāpi śaradvatāḥ |
ko vā duryodhanaśaktaḥ pratiyodhayituṃ raṇe ||
ໄວສັມປາຍະນະ ກ່າວວ່າ: “ແລ້ວໃຜໜໍຈຶ່ງສາມາດຢືນຕ້ານດຸຣະໂຢທະນະໃນສະໜາມຮົບ—ນອກຈາກ ກຣິດສະນະ ບຸດແຫ່ງເທວະກີ ຫຼື ກຣິປະ ບຸດແຫ່ງສະຣະດະວັດ?” ຄຳກ່າວນີ້ເປັນການປະເມີນທັງດ້ານທຳມະ ແລະ ຍຸດທະສາດ: ມັນຍອມຮັບພະລັງຮົບຂອງດຸຣະໂຢທະນະ ແຕ່ກໍວາງໄວ້ໃນຄວາມຈິງວ່າ ມີແຕ່ບຸກຄົນພິເສດ—ຜູ້ໜຶ່ງທີ່ເຄົາລົບດ້ວຍປັນຍາອັນດັ່ງເທວະ ແລະ ການຄຸ້ມຄອງ (ກຣິດສະນະ) ແລະ ອີກຜູ້ໜຶ່ງທີ່ໂດດເດັ່ນດ້ວຍວິໄນແຫ່ງອາວຸດ (ກຣິປະ)—ເທົ່ານັ້ນຈຶ່ງຈະຖ່ວງດຸນກຳລັງນັ້ນໃນສະໜາມຮົບໄດ້.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that raw martial strength (as attributed to Duryodhana) can be matched only by extraordinary excellence—either divinely guided protection and wisdom (Kṛṣṇa) or consummate disciplined skill in arms (Kṛpa). It implicitly contrasts mere power with the higher forms of capability grounded in wisdom, training, and rightful conduct.
Vaiśampāyana, narrating events, emphasizes Duryodhana’s formidable capacity in war and asserts that only two exceptional figures—Kṛṣṇa (Devakī’s son) or Kṛpa (Śaradvat’s son)—could truly confront him in battle.