Adhyaya 50
Adhyaya 50 — देवपुर्यः, पुराणि, आयतनानि च; श्रीकण्ठाधिपत्य-प्रतिपादनम्
ສືບຕໍ່ການບັນຍາຍຈັກກະວານຂອງສູຕະ ບົດນີ້ໄດ້ລຽງລາຍຊື່ຍອດພູອັນສັກສິດ ແລະ ນະຄອນ/ຖິ່ນຖານທີ່ກ່ຽວພັນກັບຫຼາຍຈຳພວກ—ໄດຕະ, ດານະວະ, ຣາກສະສະ, ຢັກສະ, ກິນນະຣະ, ຄັນທະຣະວະ, ວິທະຍາທະຣະ, ນາກ—ພ້ອມທັງລະບຸຜູ້ພຳນັກເທວະເຈົ້າເຊັ່ນ ກະຣຸດ, ນີລະໂລຫິຕະ, ກຸເບຣະ, ກຸຫະ, ແລະ ສັບຕະຣິສິ. ຈາກນັ້ນເນື້ອຫາຫັນໄປສູ່ຫຼັກທຳ: ອາຍະຕະນະເຫຼົ່ານີ້ມີຢູ່ແມ່ນກະທັ້ງເທິງ maryādā-parvata (ພູແດນຂອບ) ແຕ່ທັງໝົດຖືກສະຖາປະນາພາຍໃຕ້ອຳນາດຂອງ «ສຣີກັນຖະ». ບົດນີ້ຍັງແນະນຳແນວຄິດຜູ້ປົກຄອງຈັກກະວານ (aṇḍa-pālakāḥ) ດຸດດັ່ງຈັກກະວັດຕິ ແລະ ຊີ້ໄປຫາ ວິທະເຢສະວະຣະ ເປັນຫຼັກການຈັດລະບຽບທີ່ສູງກວ່າ. ທ້າຍສຸດຢືນຢັນວ່າ ສັບພະສິ່ງທີ່ເຄື່ອນໄຫວ ແລະ ຢຸດນິ່ງ ທັງໝົດ ຈົນເຖິງ ກາລາກນິ-ສິວະ ຢູ່ໃນການປົກຄອງຂອງ «ສຣີກັນຖະ» ເພື່ອປູທາງໃຫ້ບົດຖັດໄປຂະຫຍາຍເລື່ອງພູແດນຂອບ ແລະ ອຳນາດຄອບຄຸມຈັກກະວານຂອງພຣະສິວະ.
Shlokas
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे एकोनपञ्चाशत्तमो ऽध्यायः सूत उवाच शितान्तशिखरे शक्रः पारिजातवने शुभे तस्य प्राच्यां कुमुदाद्रिकूटो ऽसौ बहुविस्तरः
ດັ່ງນັ້ນ ໃນ «ລິງຄະມະຫາປຸຣານະ» ອັນນ່າເຄົາລົບ ໃນພາກຕົ້ນ (ປູຣວະພາກ) ບົດທີ 49 ໄດ້ເລີ່ມຂຶ້ນ. ສູຕະກ່າວວ່າ: ທີ່ຍອດ «ຊິຕານຕະ» ພຣະສັກຣະ (ອິນທຣະ) ສະຖິດຢູ່ໃນປ່າພາຣິຊາຕະອັນເປັນມົງຄຸນ; ແລະທາງຕາເວັນອອກຂອງມັນ ມີຍອດພູ «ກຸມຸດາດຣິ» ກວ້າງໃຫຍ່ແຜ່ຂະຫຍາຍ.
Verse 2
अष्टौ पुराण्युदीर्णानि दानवानां द्विजोत्तमाः सुवर्णकोटरे पुण्ये राक्षसानां महात्मनाम्
ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນດວິຊະເອກ, ປຸຣານະ 8 ຖືກປະກາດໃນຫມູ່ດານະວະ ພາຍໃນຖ້ຳຄຳອັນສັກສິດ (ສຸວັນນະໂກຕະຣະ) ເພື່ອແກ່ຣາກຊະສະຜູ້ມີໃຈຍິ່ງ. ເພື່ອໃຫ້ທັມມະຖືກລະລຶກ ແລະໃຫ້ບ່ວງພາຊະແຫ່ງອະວິຊາ ຖືກຄາຍອອກພາຍໃຕ້ພຣະປະຕິ (ອົງພຣະເຈົ້າ).
Verse 3
नीलकानां पुराण्याहुर् अष्टषष्टिर्द्विजोत्तमाः महानीले ऽपि शैलेन्द्रे पुराणि दश पञ्च च
ໂອ ທ່ານຜູ້ເປັນດວິຊະເອກ, ພວກເຂົາກ່າວວ່າ ນີລະກັນຖະມີປຸຣານະເກົ່າ 68 ບົດ. ແລະໃນພູໃຫຍ່ «ມະຫານີລະ» ອັນເປັນຈອມພູນັ້ນ ກໍມີປຸຣານະ 15 ບົດເຊັ່ນກັນ.
Verse 4
हयाननानां मुख्यानां किन्नराणां च सुव्रताः वेणुसौधे महाशैले विद्याधरपुरत्रयम्
ໂອ ທ່ານຜູ້ມີວຣະຕະອັນດີ, ໃນພູໃຫຍ່ຊື່ «ເວນຸສາວທະ» ມີນະຄອນຂອງວິທຍາທະຣະ 3 ນະຄອນ—ເປັນຂອງຜູ້ມີໜ້າມ້າຜູ້ເປັນຫົວໜ້າ ແລະຂອງພວກກິນນະຣະ—ຕັ້ງຢູ່ຢ່າງເປັນລະບຽບໃນຈັກກະວານທີ່ພຣະສິວະຈັດວາງ.
Verse 5
वैकुण्ठे गरुडः श्रीमान् करञ्जे नीललोहितः वसुधारे वसूनां तु निवासः परिकीर्तितः
ໃນໄວກຸນຖະ ມີກະຣຸດະຜູ້ຮຸ່ງເຮືອງສະຖິດຢູ່; ທີ່ກະຣັນຈະ ນີລະໂລຫິຕະ (ພຣະສິວະ ຜູ້ມີສີຟ້າແລະແດງ) ປະທັບ. ແລະໃນວະສຸທາຣາ ໄດ້ກ່າວວ່າເປັນທີ່ພຳນັກຂອງວະສຸທັງຫຼາຍ.
Verse 6
रत्नधारे गिरिवरे सप्तर्षीणां महात्मनाम् सप्तस्थानानि पुण्यानि सिद्धावासयुतानि च
ເທິງພູຣັດນະທາຣາ ອັນປະເສີດ ມີສະຖານທີ່ບຸນສັກສິດ 7 ແຫ່ງ ຂອງສັບຕະຣິຊິ (Saptarishis) ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່—ເປັນທີ່ຈາລິກບຸນອັນບໍລິສຸດ ແລະມີອາໄສຂອງສິດທະ (Siddhas) ປະກົບຄຽງ.
Verse 7
महत्प्रजापतेः स्थानम् एकशृङ्गे नगोत्तमे गजशैले तु दुर्गाद्याः सुमेधे वसवस् तथा
ເທິງພູເອກະສຣິງຄະ (Ekaśṛṅga) ອັນປະເສີດ ມີບັນລັງອັນສູງສົ່ງຂອງປຣະຊາປະຕິ (Prajāpati). ທີ່ກະຈະໄຊລະ (Gajaśaila) ດຸຣຄາ (Durgā) ແລະແມ່ເທວີອື່ນໆ ປະທັບ; ແລະທີ່ສຸເມທາ (Sumedhā) ວະສຸທັງຫຼາຍກໍສະຖິດເຊັ່ນກັນ—ດັ່ງນີ້ແຫຼ່ງພຳນັກເທິງຍອດພູຖືກສ້າງໄວ້ໃນລະບຽບອັນສັກສິດທີ່ພະປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຄຸ້ມຄອງ.
Verse 8
आदित्याश् च तथा रुद्राः कृतावासास्तथाश्विनौ अशीतिर्देवपुर्यस्तु हेमकक्षे नगोत्तमे
ທີ່ນັ້ນຍັງມີອາທິຕະ (Ādityas) ແລະຣຸດຣະ (Rudras) ຜູ້ຕັ້ງຖິ່ນຖານ; ມີກະຣິຕາວາສະ (Kṛtāvāsas) ແລະຄູ່ອັດສະວິນ (Aśvin) ເຊັ່ນກັນ. ທີ່ເຮມະກັກສະ (Hemakakṣa) ພູອັນສູງສຸດ ມີນະຄອນເທວະ 80 ແຫ່ງ.
Verse 9
सुनीले रक्षसां वासाः पञ्चकोटिशतानि च पञ्चकूटे पुराण्यासन् पञ्चकोटिप्रमाणतः
ໃນສຸນີລະ (Sunīla) ມີຖິ່ນຖານຂອງຣາກສະສະ (Rākṣasas) ຫ້າຮ້ອຍໂກຕິ. ແລະເທິງພັນຈະກູຕະ (Pañcakūṭa) ມີທີ່ຢູ່ອາໄສເກົ່າແກ່ ກວ້າງໃຫຍ່ເຖິງຂະໜາດຫ້າໂກຕິ.
Verse 10
शतशृङ्गे पुरशतं यक्षाणाममितौजसाम् ताम्राभे काद्रवेयाणां विशाखे तु गुहस्य वै
ເທິງພູ Śataśṛṅga ມີນະຄອນປ້ອມຮ້ອຍແຫ່ງ ຂອງພວກ Yakṣa ຜູ້ມີພະລັງອັນຫາຂອບເຂດບໍ່ໄດ້. ທີ່ Tāmrābha ແມ່ນຖິ່ນຖານຂອງ Kādraveya; ແລະທີ່ Viśākha ແມ່ນສະຖານພັກພິທີຂອງ Guha (Skanda) ແທ້ໆ.
Verse 11
श्वेतोदरे मुनिश्रेष्ठाः सुपर्णस्य महात्मनः पिशाचके कुबेरस्य हरिकूटे हरेर्गृहम्
ໂອ ບັນດາມຸນີຜູ້ປະເສີດ, ທີ່ Śvetodara ມີບັນລັງອັນສັກສິດຂອງ Suparṇa (Garuḍa) ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງໃຫຍ່. ທີ່ Piśācaka ແມ່ນທີ່ພັກຂອງ Kubera; ແລະເທິງ Hari-kūṭa ຕັ້ງຢູ່ເຮືອນຂອງ Hari; ດັ່ງນີ້ບ່ອນສະຖິດເທວະທັງຫຼາຍຖືກຈັດຕັ້ງໃນແດນອັນບໍລິສຸດຂອງຕົນ.
Verse 12
कुमुदे किंनरावासस् त्व् अञ्जने चारणालयः कृष्णे गन्धर्वनिलयः पाण्डुरे पुरसप्तकम्
ໃນແດນສີ kumuda ແມ່ນທີ່ຢູ່ຂອງ Kiṃnara. ໃນເງົາມືດສີ añjana ແມ່ນສະຖານຂອງ Cāraṇa. ໃນສີດຳ kṛṣṇa ແມ່ນຖິ່ນພັກຂອງ Gandharva. ແລະໃນສີຈາງ pāṇḍura ມີນະຄອນເຈັດແຫ່ງເປັນກຸ່ມ. ດັ່ງນີ້ໂລກທັງຫຼາຍຖືກແບ່ງຕາມຄຸນແຫ່ງແສງ ພາຍໃຕ້ພຣະ Pati ຜູ້ຈັດລຽງຖານະຂອງສັດທັງປວງ.
Verse 13
विद्याधराणां विप्रेन्द्रा विश्वभोगसमन्वितम् सहस्रशिखरे शैले दैत्यानामुग्रकर्मणाम्
ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງພຣາຫມັນ, ເທິງພູທີ່ມີຍອດພັນແຫ່ງ ມີດິນແດນອັນງົດງາມຂອງ Vidyādhara ພ້ອມດ້ວຍຄວາມສຸກທຸກປະການ—ແຕ່ກໍເປັນທີ່ນັ່ງຂອງ Daitya ຜູ້ກະທຳການອັນດຸຮ້າຍດ້ວຍ.
Verse 14
पुराणां तु सहस्राणि सप्त शक्रारिणां द्विजाः मुकुटे पन्नगावासः पुष्पकेतौ मुनीश्वराः
ໂອ ທ່ານທັງຫຼາຍຜູ້ເກີດສອງຄັ້ງ, Purāṇa ຖືກນັບເປັນພັນໆ; ແລະມີເຈັດພາກສຳຄັນທີ່ຖືກສອນໃນສາຍປະເພນີທີ່ຕໍ່ຕ້ານ Śakra (Indra). ໃນບັນດາມຸນີຜູ້ເປັນເຈົ້ານັ້ນ ມີ Pannagāvāsa ຜູ້ສວມງູເປັນມົງກຸດ ແລະ Puṣpaketu; ນາມເຫຼົ່ານີ້ຖືກຈື່ຈຳໃນສາຍສັກສິດທີ່ສືບທອດຄຳສອນແຫ່ງ Śaiva ນີ້.
Verse 15
वैवस्वतस्य सोमस्य वायोर्नागाधिपस्य च तक्षके चैव शैलेन्द्रे चत्वार्यायतनानि च
ມີອາຍະຕະນະອັນສັກສິດ 4 ປະການອີກດ້ວຍ—ທີ່ສຳພັນກັບ ໄວວັສວະຕະ (ຍະມະ), ໂສມະ, ວາຍຸ ແລະ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນາກ; ອີກທັງທີ່ສຳພັນກັບ ຕັກສະກະ ແລະ ໄສເລນດຣະ. ໂດຍອາສນະທີ່ຖືກສັກກາລະແລ້ວເຫຼົ່ານີ້ ພັກຕິຕໍ່ ປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຈຶ່ງໝັ້ນຄົງ ແລະ ປະຊຸ (ວິນຍານທີ່ຖືກຜູກ) ຖືກນຳໄປສູ່ການພົ້ນຈາກ ປາສະ (ພັນທະ)។
Verse 16
ब्रह्मेन्द्रविष्णुरुद्राणां गुहस्य च महात्मनः कुबेरस्य च सोमस्य तथान्येषां महात्मनाम्
ດ້ວຍນາມຂອງ ພຣະພຣະຫມາ, ອິນດຣະ, ວິສນຸ ແລະ ຣຸດຣະທັງຫຼາຍ; ດ້ວຍນາມຂອງ ກຸຫະ (ສະກັນດະ) ຜູ້ມີຈິດໃຈຍິ່ງ; ຂອງ ກຸເບຣະ ແລະ ໂສມະ; ແລະຂອງຜູ້ຍິ່ງໃຫຍ່ອື່ນໆ—ໄດ້ຖວາຍຄຳສັນລະເສີນ ແລະ ຄຳເຊີນອັນສັກສິດ, ພ້ອມຍອມຮັບຄວາມເປັນເອກະຂອງ ປະຕິ (ພຣະສິວະ) ເຫນືອກວ່າຕຳແໜ່ງເທວະທັງປວງ.
Verse 17
सन्त्यायतनमुख्यानि मर्यादापर्वतेष्वपि श्रीकण्ठाद्रिगुहावासी सर्वावासः सहोमया
ແມ່ນແຕ່ເທິງພູເຂດແດນກໍມີສະຖານສັກສິດອັນສູງສຸດຢູ່. ທີ່ນັ້ນ ໃນຖ້ຳແຫ່ງພູ ສຣີກັນຖະ ພຣະເຈົ້າຜູ້ເປັນທີ່ພັກພິງຂອງທຸກສິ່ງ ປະທັບຢູ່ພ້ອມກັບ ອຸມາ. ດັ່ງນີ້ ປະຕິ (ພຣະສິວະ) ຖືກເປີດເຜີຍເປັນທີ່ພຶ່ງພາພາຍໃນຂອງປະຊຸທຸກດວງ ແລະຂອງທຸກບັນລັງອັນສັກສິດ.
Verse 18
श्रीकण्ठस्याधिपत्यं वै सर्वदेवेश्वरस्य च अण्डस्यास्य प्रवृत्तिस्तु श्रीकण्ठेन न संशयः
ແທ້ຈິງແລ້ວ ອຳນາດອະທິປະໄຕເປັນຂອງ ສຣີກັນຖະ ຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າແຫ່ງເທວະທັງປວງ. ການແຜ່ຂະຫຍາຍ ແລະ ການດຳເນີນງານຂອງໄຂ່ຈັກກະວານນີ້ (ອັນດະ) ລ້ວນເກີດຈາກ ສຣີກັນຖະ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.
Verse 19
अनन्तेशादयस्त्वेवं प्रत्येकं चाण्डपालकाः चक्रवर्तिन इत्युक्तास् ततो विद्येश्वरास्त्विह
ດັ່ງນັ້ນ ອະນັນເຕສະ ແລະ ອື່ນໆ—ແຕ່ລະອົງໃນຂອບເຂດຂອງຕົນ—ເປັນຜູ້ພິທັກຮັກສາໄຂ່ຈັກກະວານ (ອັນດະ) ທັງຫຼາຍ. ພວກເຂົາຖືກເອີ້ນວ່າ “ຈັກກະວັດຕິນ” ຜູ້ຄອງອຳນາດທົ່ວສາກົນ; ແລະດັ່ງນັ້ນ ທີ່ນີ້ພວກເຂົາຈຶ່ງເປັນທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ວິດເຍສະວະຣະ—ຈອມເຈົ້າແຫ່ງວິຊາ—ຜູ້ຖືກສະຖາປະນາເພື່ອຄ້ຳຈຸນລະບຽບຂອງ ພຣະສິວະ.
Verse 20
श्रीकण्ठाधिष्ठितान्यत्र स्थानानि च समासतः मर्यादापर्वतेष्वद्य शृण्वन्तु प्रवदाम्य् अहम्
ບັດນີ້ ຈົ່ງຟັງເຖີດ; ຂ້າພະເຈົ້າຈະປະກາດໂດຍຫຍໍ້ເຖິງສະຖານທີ່ສັກສິດທັງຫຼາຍ ທີ່ພຣະສຣີກັນຖະ (ພຣະສິວະ) ປະທັບຄຸ້ມຄອງ; ໂດຍສະເພາະບົດບາດຢູ່ເທິງພູແດນຂອບ—ອາສນະບູຊາທີ່ພຣະປະຕິສະແດງພຣະສານິດເພື່ອຍົກຍ້ອງປາຊຸ (paśu) ຜູ້ຖືກຜູກມັດ।
Verse 21
श्रीकण्ठाधिष्ठितं विश्वं चराचरमिदं जगत् कालाग्निशिवपर्यन्तं कथं वक्ष्ये सविस्तरम्
ຈັກກະວານນີ້ທັງໝົດ—ທັງທີ່ເຄື່ອນໄຫວແລະທີ່ຢຸດນິ່ງ—ຖືກພຣະສຣີກັນຖະ (ພຣະສິວະ) ຄ້ຳຈຸນ. ຂະຫຍາຍໄປຈົນເຖິງ ກາລາກນິ-ສິວະ (Kālāgni-Śiva) ແລ້ວ ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາໃຫ້ລະອຽດທັງໝົດໄດ້ແນວໃດ?
Frequently Asked Questions
Āyatana indicates a consecrated abode/sanctuary—often mountain-based—where a deity, ṛṣi, or celestial class is established; the chapter uses it to show an ordered network of sacred seats under Śiva’s ultimate authority.
The list could suggest multiple independent powers, but the text resolves this by asserting ‘Śrīkaṇṭha-adhiṣṭhita’ governance: all localized divine jurisdictions are subordinate to Śiva, integrating sacred geography into a single Shaiva metaphysics.
Aṇḍa-pālakāḥ are administrators/guardians of cosmic domains (aṇḍas), described as cakravartin-like rulers; the narrative then signals a transition to Vidyeśvaras as a higher Shaiva category structuring and transcending such cosmic administration.