Adhyaya 16
Mahālakṣmī’s Forms, Brahmā’s Fourfold Origin, Vāyu’s Names and Soteriology, and Bhāratī’s Manifestations
ພຣະກຣິດສະນະເລີ່ມດ້ວຍການກໍານົດພຣະມະຫາລັກສະມີວ່າບໍ່ອາດແຍກອອກຈາກພຣະຫຣິໄດ້ ແລະລຽນລໍາດັບການປາກົດທາງໜ້າທີ່ຂອງນາງໃນການສ້າງສັນຈັກກະວານ ແລະການອະວະຕານ ໂດຍເຊື່ອມ Śrī/Māyā/Prakṛti ກັບເທວີແລະຄູ່ຄອງຈໍາເພາະ (Śrī, Durgā/Kanyā, Bhūdevī, Annapūrṇā, Dakṣiṇā, Sītā, Rukmiṇī, Satyabhāmā)। ຕໍ່ມາກ່າວເຖິງການເກີດຂອງພຣະພຣະຫມາໃນຫຼາຍຊື່ (Viriñca/Viriñci/Vidhi/Caturmukha) ອີງໃສ່ກອບ Vyūha (Vāsudeva, Saṅkarṣaṇa, Pradyumna, Aniruddha) ແລະພາບໄຂ່ຈັກກະວານ/ດອກບົວ। ພຣະກຣິດສະນະຍັງລຽນຊື່ຂອງວາຍຸເປັນພະລັງພາຍໃນ (Pradhāna, Sūtra, Dhṛti, Smṛti, Mukti/Mukta, Citta, Bala, Sukha) ໂດຍຊີ້ວ່າວາຍຸເປັນຜູ້ສະຖິດໃນຫົວໃຈ ຜູ້ໃຫ້ຄວາມຈໍາ ຄວາມໝັ້ນຄົງ ແລະການຫຼຸດພົ້ນ। ມີພາກວິຈານຍົກຍ້ອງຈິດ-ຈັນຍາ ຕໍ່ຍົກຍ້ອງຍົກຍ້ອງຍົກຍ້ອງຍົກຍ້ອງ: ວະກຣະໂຍກ ແລະການບູຊາຕາມຕັນຫາ ໂດຍກ່າວວ່າ kāmya bhakti ໃຫ້ຜົນໂລກີ ແຕ່ຂັດຂວາງ mokṣa; prajñā/vijñāna ທີ່ແທ້ເກີດຈາກການປຸກຕື່ນຂອງຄູອາຈານ ແລະ virāga। ທ້າຍບົດ ຈັດວາງ Bhāratī/Vāṇī/Sarasvatī ເປັນວາຈາສາມປະເພດ ແລະເປັນຄູ່ຄອງຂອງວາຍຸຕາມການເກີດ (ເຊື່ອມກັບ Hanumān/Bhīma ແລະ Draupadī) ເພື່ອປູພື້ນໃຫ້ບົດຕໍ່ໄປສືບຕໍ່ການຈໍາແນກໜ້າທີ່ເທວະ, ອະວະຕານ, ແລະວິໄນພັກຕິທີ່ມຸ່ງສູ່ການຫຼຸດພົ້ນ।
Shlokas
Verse 1
नाम पञ्चदशो ऽध्यायः श्रीकृष्ण उवाच / महालक्ष्म्याः स्वरूपं च अवतारान्खगेश्वर / शृणु सम्यङ् महाभाग तज्ज्ञानस्य विनिर्णयम्
ພຣະສີກຣິດສະນາຕັດວ່າ: ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ຜູ້ມີບຸນວາສະນາຍິ່ງ, ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈຈົ່ງຈອງ; ເພື່ອຮູ້ຄຳສອນອັນແນ່ນອນ ຂ້າຈະກ່າວເຖິງຮູບສະພາບແທ້ຂອງ ມະຫາລັກສະມີ ແລະອະວະຕານຂອງນາງ।
Verse 2
ईशादन्यस्य जगतो ह्यात्मो लोचन एव तु / विषयीकुरुते तत्स्याज्ज्ञानं लक्ष्म्याः प्रकीर्तितम्
ສຳລັບໂລກທີ່ແຍກອອກຈາກພຣະເຈົ້າ ອາດຕະມັນເປັນແຕ່ພະຍານ ເຫມືອນດວງຕາ; ເມື່ອມັນເຮັດໃຫ້ອາຣົມ-ວັດຖຸເປັນເລື່ອງຂອງຕົນ ແລະໄປຍຶດຕິດກັບມັນ ນັ້ນແຫຼະທີ່ເອີ້ນວ່າ «ຄວາມຮູ້ແຫ່ງລັກສະມີ».
Verse 3
नित्यावियोगिनी देवी हरिपादैकसंश्रया / नित्यमुक्ता नित्यबुद्धा महालक्ष्मीः प्रकीर्तिता
ເທວີຜູ້ບໍ່ເຄີຍແຍກຈາກພຣະອົງ ແລະພຶງພາແຕ່ພຣະບາດຂອງຮະຣິພຽງຜູ້ດຽວ ຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ມະຫາລັກສະມີ»—ຜູ້ຫຼຸດພົ້ນຕະຫຼອດການ ແລະຜູ້ຕື່ນຮູ້ດ້ວຍປັນຍາຕະຫຼອດການ।
Verse 4
मूलस्य च हरेर्भार्या लक्ष्मीः संप्रकीर्तिता / पुंसो हिभार्या प्रकृतिः प्रकृतेश्चा भिमानिनी
ລັກສະມີຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງຮະຣິ ຜູ້ເປັນຮາກຖານ (ແຫຼ່ງກຳເນີດ) ທັງປວງ. ສຳລັບປຸຣຸສະຜູ້ສູງສຸດ ປຣະກຣິຕິຖືກເອີ້ນວ່າ «ພຣະມະເຫສີ» ແລະນາງເປັນອະພິມານິນີ—ຜູ້ຄອບຄອງການຍຶດຖືຕົນ—ຂອງປຣະກຣິຕິເອງ।
Verse 5
सृष्टिं कर्तुं गुणान्वीन्द्र पुरुषेण सह प्रभो / तमः पानं तथा कर्तुं प्रकृत्याख्या तदाभवत्
ໂອ ພຣະອົງ, ເພື່ອກໍ່ໃຫ້ເກີດການສ້າງສັນ (ສຣິດຕິ) ຮ່ວມກັບປຸຣຸສະຜູ້ປະກອບດ້ວຍຄຸນະທັງສາມ, ໃນຂະນະນັ້ນສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ «ປຣະກຣິຕິ» ກໍເກີດຂຶ້ນ; ແລະຍັງເພື່ອຮັບເອົາ/ດູດຊຶມຕະມັດ (tamas) ອີກດ້ວຍ।
Verse 6
वासुदेवस्य भार्या तु माया नाम्नी प्रकीर्तिता / संकर्षणस्य भार्या तु जयेति परिकीर्तिता
ພຣະມະເຫສີຂອງ ວາສຸເທວ ຖືກປະກາດວ່າມີນາມ «ມາຍາ»; ແລະພຣະມະເຫສີຂອງ ສັງກະຣະຊະນະ ກໍຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ຊະຍາ» ເຊັ່ນດຽວກັນ।
Verse 7
अनिरुद्धस्य भार्या तु शान्ता नाम्नीति कीर्तिता / कृतिः प्रद्युम्नभार्यापिं सृष्टिं कर्तुं बभूवह
ພຣະມະເຫສີຂອງ ອະນິຣຸດທະ ຖືກສັນລະເສີນວ່າມີນາມ «ຊານຕາ»; ແລະ «ກຣິຕິ» ພຣະມະເຫສີຂອງ ປຣັດຍຸມນະ ກໍເກີດຂຶ້ນເພື່ອການສ້າງສັນໂລກ (ສຣິດຕິ)។
Verse 8
विष्णुपत्नी कीर्तिता च श्रीदेवी सत्त्वमानिनी / तमोभिमानिनी दुर्गा कन्यकेति प्रकीर्तिता
ນາງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງ ວິສນຸ—«ສຣີເທວີ» ຜູ້ຍຶດສັດຕະວະ; ແລະເມື່ອເປັນ «ດຸຣຄາ» ຜູ້ຍຶດຕະໂມະ ນາງກໍຖືກເອີ້ນວ່າ «ກັນຍາ» (ພຣະສາວິກາ) ດ້ວຍ।
Verse 9
कृष्णावतारे कन्येव नन्दपुत्रानुजा हि सा / रजोभिमानिभूदेवी भार्या सा सूकरस्य च
ໃນອະວະຕານຂອງ ກຣິສນະ ນາງເກີດເປັນກັນຍາ—ແທ້ຈິງແມ່ນນ້ອງສາວຂອງບຸດນັນທະ. ພູເທວີນັ້ນ ຜູ້ຍຶດຣະໂຈະ ກໍໄດ້ເປັນພຣະມະເຫສີຂອງ ວະຣາຫະ (ພຣະຫມູປ່າ) ດ້ວຍ।
Verse 10
वेदाभिमानिनी वीन्द्र अन्नपूर्णा प्रकीर्तिता / नारायणस्य भार्या तु लक्ष्मीरूपा त्वजा स्मृता
ໂອ ອິນທຣະ! ນາງຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ອັນນະປູຣນາ» ເປັນເທວີຜູ້ຄຸ້ມຄອງເວດ. ແລະໂດຍເຈົ້າ ນາງຖືກລະລຶກວ່າເປັນຮູບຂອງ ລັກສະມີ—ພຣະມະເຫສີຂອງ ນາຣາຍະນະ।
Verse 11
यज्ञाख्यस्य हरेर्भार्या दक्षिणा संप्रकीर्तिता
ດັກຊິນາ (ຄ່າບູຊາ/ຂອງຖວາຍໃນຍັດ) ຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງພຣະຫຣິ ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ «ຍັດ» ອົງພຣະເຈົ້າແຫ່ງການບູຊາ.
Verse 12
जयन्ती वृषभस्यैव पत्नी संपरिकीर्तिता / विदेहपुत्री सीता तु रामभार्या प्रकीर्तिता
ຊະຍັນຕີ ເປັນທີ່ຮູ້ຈັກດີວ່າເປັນພຣະຍາຂອງວຶສະພະ. ແລະ ສີຕາ ທິດາແຫ່ງວິເທຫະ ເປັນທີ່ສັນລະເສີນວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງຣາມະ.
Verse 13
रुक्मिणीसत्यभामा च भार्ये कृष्णस्य कीर्तिते / इत्यादिका ह्यनन्ताश्चाप्यावताराः पृथग्विधाः
ຣຸກມິນີ ແລະ ສັດຍະພາມາ ຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງກຣິສນະ. ດັ່ງນີ້ແລ້ວ ອະວະຕາຣະມີຢູ່ນັບບໍ່ຖ້ວນ ປາກົດໃນຮູບແບບຫຼາກຫຼາຍແຕກຕ່າງກັນ.
Verse 14
रमायाः संति विप्रेन्द्र भेदहीनाः परस्परम् / अनन्तानन्तगुणकाद्विष्णोर्न्यूनाः प्रकीर्तिताः
ໂອ ທ່ານພຣາຫມັນຜູ້ປະເສີດ, ຜູ້ທີ່ສັງກັດຢູ່ກັບຣາມາ (ສຣີ) ນັ້ນ ບໍ່ມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນໃນກັນແລະກັນ; ແຕ່ກໍຖືກກ່າວວ່າຍັງນ້ອຍກວ່າພຣະວິສນຸ ຜູ້ມີຄຸນະອັນອະນັນຕະ ແລະບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ.
Verse 15
वक्ष्ये च ब्रह्मणो रूपं शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ຂ້າພະເຈົ້າຈະພັນລະນາຮູບພຣະພຣະຫມາ (ພຣະບຣະຫມາ); ຈົ່ງຟັງເຖີດ, ໂອ ຈອມຣາຊາແຫ່ງນົກທັງປວງຜູ້ປະເສີດ.
Verse 16
वासुदेवात्समुत्पन्नो मायायां च खगेश्वर / स एव पुरुषोनाम विरिञ्च इति कीर्तितः
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ! ເກີດຈາກ ວາສຸເທວະ ໃນ ມາຍາ; ພຣະບຸລຸດສາກົນນັ້ນ ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ‘ວິຣິນຈ’ ຄື ພຣະພຣົມາ।
Verse 17
अनिरुद्धात्तु शान्तायां महत्तत्त्वतनुस्त्वभूत् / तदा महान्विरिञ्चेति संज्ञामाप खगेश्वर
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ! ຈາກ ອະນິຣຸດທະ ໃນສະພາບສົງບົບດັ່ງເດີມ ໄດ້ເກີດກາຍທີ່ປະກອບດ້ວຍ ມະຫັດ-ຕັດຕະວະ; ແລ້ວຫຼັກການອັນຍິ່ງນັ້ນ ໄດ້ຮັບນາມ ‘ວິຣິນຈິ’ (ພຣະພຣົມາ) ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ।
Verse 18
रजसात्र समुत्पन्नो मायायां वासुदेवतः / विधिसंज्ञो विरिञ्चः स ज्ञातव्यः पक्षिसत्तम
ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ! ຈາກ ວາສຸເທວະ ໃນ ມາຍາ ໂດຍອຳນາດແຫ່ງ ຣາຈັສ ໄດ້ເກີດຜູ້ສ້າງ; ຜູ້ນັ້ນແມ່ນ ‘ວິຣິນຈ’ ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ ‘ວິທິ’—ຈົ່ງຮູ້ເຊັ່ນນີ້.
Verse 19
ब्रह्माण्डान्तः पद्मनाभो यो जातः कमलासनः / स चर्तुमुखसंज्ञां चाप्यवाप खगसत्तम
ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ! ໃນໄຂ່ແຫ່ງຈັກກະວານ (ພຣະຫມັນດາ) ຈາກ ປັດມະນາພະ ໄດ້ເກີດຜູ້ນັ່ງເທິງດອກບົວ; ແລະພຣະອົງຍັງໄດ້ຮັບນາມ ‘ຈະຕຸຣະມຸຂະ’ (ສີ່ໜ້າ) ອີກດ້ວຍ.
Verse 20
एवं चत्वारिरूपाणि ब्रह्मणः कीर्तितानि च / वायोर्नामानि वक्ष्येहं शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ດັ່ງນີ້ ຮູບສີ່ປະການຂອງ ພຣະພຣົມາ ໄດ້ຖືກພັນລະນາແລ້ວ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວນາມຂອງ ວາຍຸ—ຈົ່ງຟັງ ໂອ ຈອມກະສັດແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດ) ຜູ້ປະເສີດ.
Verse 21
संकर्षणाच्च गरुड जयायां यो वभूव ह / स वायुः प्रथमो ज्ञेयो प्रधान इति कीर्तितः
ໂອ ກະຣຸດາ, ຈາກ ສັງກະຣະຊະນະ ໄດ້ປາກົດຜູ້ໜຶ່ງໃນຍາມແຫ່ງໄຊຊະນະ; ຜູ້ນັ້ນຄວນຮູ້ວ່າເປັນ ວາຍຸ ອົງທໍາອິດ ແລະຖືກສັນລະເສີນວ່າ «ປະທານ» ຫຼັກການປະຖົມ।
Verse 22
लोकचेष्टाप्रदत्वात्स सूत्रनाम्नापि कीर्तितः / बदरीस्थस्य विष्णोश्च धैर्येण स्तवनाय सः
ເນື່ອງຈາກທ່ານປະທານການປະພຶດອັນຖືກຕ້ອງແກ່ໂລກ ຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມ «ສູຕຣະ» ດ້ວຍ; ແລະຄວນສັນລະເສີນດ້ວຍຄວາມໝັ້ນຄົງ ແດ່ ພຣະວິດສະນຸ ຜູ້ປະທັບຢູ່ບະດາຣີ.
Verse 23
धृतिरूपं ययौ वायुस्तस्माद्धृतिरिति स्मृतः / योग्यानां हरिभक्तानां धृतिरूपेण संस्थितः
ວາຍຸໄດ້ເຂົ້າສູ່ຮູບແຫ່ງຄວາມໝັ້ນຄົງ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ທຣິຕິ». ໃນຮູບແຫ່ງຄວາມໝັ້ນຄົງນັ້ນ ທ່ານຕັ້ງຢູ່ໃນຍອກຄີ ແລະຜູ້ພັກຕິຕໍ່ ຮະຣິ.
Verse 24
यतो हृदि स्थितो वायुस्ततो वै धृतिसंज्ञकः / सर्वेषां च दृदि स्थित्वा स्मरते सर्वदा हरिम्
ເນື່ອງຈາກວາຍຸສະຖິດຢູ່ໃນຫົວໃຈ ຈຶ່ງໄດ້ຊື່ວ່າ «ທຣິຕິ» ພະລັງຄ້ຳຈຸນອັນໝັ້ນຄົງ. ຢູ່ໃນຫົວໃຈຂອງທຸກຜູ້ ທ່ານລະລຶກເຖິງ ຮະຣິ (ພຣະວິດສະນຸ) ຢູ່ເສມອ.
Verse 25
अतो वायुःस्थितिर्नाम बभूव खगसत्तम / अथवा वायुरेवैकः श्वेतद्वीपगतं हरिम्
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ, ຈຶ່ງມີສະພາບໜຶ່ງເກີດຂຶ້ນເອີ້ນວ່າ «ການສະຖິດຢູ່ຂອງວາຍຸ». ຫຼືອີກນັຍໜຶ່ງ ວາຍຸພຽງອົງດຽວໄດ້ເຂົ້າເຖິງ ຮະຣິ (ວິດສະນຸ) ຜູ້ປະທັບຢູ່ ສະເວຕະດວີປ.
Verse 26
सदा स्मरति वै वीन्द्र अतोसौ स्मृतिसंज्ञकः / सर्वेषां च हृदिस्थित्वा ज्ञातो विष्णोरुदीरणात्
ໂອ ກະຣຸດາ ນົກຜູ້ປະເສີດ, ທ່ານນັ້ນລະລຶກຢູ່ເສມອ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ «Smṛti» (ພະລັງແຫ່ງການຈື່ຈຳ). ສະຖິດຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງສັດທັງປວງ ແລະຮູ້ໄດ້ໂດຍການເອີ້ນນາມພຣະວິສນຸ.
Verse 27
अतो मे मुक्तिनामाभूद्वायुरेव न संशयः / ज्ञानद्वारेण भक्तानां मुक्तिदो मदनुज्ञया
ດັ່ງນັ້ນ ນາມຂອງເຮົາຈຶ່ງເປັນ «Mukta»; ແທ້ຈິງແລ້ວ ນັ້ນແມ່ນ ວາຍຸ ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ໂດຍປະຕູແຫ່ງປັນຍາອັນແທ້, ລາວປະທານຄວາມຫຼຸດພົ້ນແກ່ຜູ້ມີພັກຕິ, ດ້ວຍການອະນຸຍາດຂອງເຮົາ.
Verse 28
यतो सौ वायुरेवैको मुक्तिनामा भूवह / विष्णौ भक्तिं वर्ध्यति भक्तानां हृदि संस्थितः
ດັ່ງນັ້ນ ວາຍຸພຽງອົງດຽວນັ້ນ—ທີ່ຮູ້ຈັກວ່າ «Mukti»—ຈຶ່ງສະຖິດຢູ່. ຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງຜູ້ມີພັກຕິ, ລາວເພີ່ມພູນຄວາມພັກຕິຕໍ່ພຣະວິສນຸ.
Verse 29
अतोसौ विष्णुभक्तश्च कीर्तितो नात्र संशयः / एषोसौ सर्वजीवानां चित्तसंज्ञानमेव च
ດັ່ງນັ້ນ ລາວຈຶ່ງຖືກກ່າວຂານວ່າເປັນຜູ້ມີພັກຕິຕໍ່ພຣະວິສນຸ; ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ແທ້ຈິງ ລາວແມ່ນສະຕິຮູ້ ແລະຄວາມຮູ້ສຶກພາຍໃນຂອງສັດມີຊີວິດທັງປວງ.
Verse 30
चित्तरूपो यतो वायुरतश्चित्तमिति स्मृतः / प्रभुः प्रभूणां गरुड सोदराणां च सर्वशः
ເນື່ອງຈາກ ວາຍຸ (ປຣານ) ຮັບຮູບເປັນສະຕິຮູ້, ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «citta» (ຈິດ). ໂອ ກະຣຸດາ, ມັນແມ່ນຈອມເຈົ້າເໜືອຈອມເຈົ້າທັງປວງ, ແລະເປັນຜູ້ປົກຄອງເໜືອພະລັງງານຮ່ວມປະກອບຂອງຕົນທຸກປະການ.
Verse 31
अतस्तु वायुरेवैको महाप्रभुरिति स्मृतः / सर्वेषां च हृहि स्थित्वा बलं पश्यति सत्तम
ດັ່ງນັ້ນ ວາຍຸ (ລົມຊີວິດ) ແຕ່ຜູ້ດຽວ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນອົງອະທິປະໄຕອັນຍິ່ງໃຫຍ່; ສະຖິດຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງທຸກຜູ້, ໂອ ຜູ້ປະເສີດ, ພຣະອົງສັງເກດພະລັງຊີວິດຂອງເຂົາເຈົ້າ।
Verse 32
अतो बलमिति ह्याख्यामवाप विनतासुत / सर्वेषां च हृदि स्थित्वा पुत्रपौत्रादिकैर्जनैः
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ບຸດແຫ່ງວິນະຕາ (ກະຣຸດາ), ພຣະອົງຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ “ບະລະ”; ແລະສະຖິດຢູ່ໃນດວງໃຈຂອງທຸກຜູ້, ພຣະອົງຖືກຄ້ຳຈຸນແລະເສີມແຮງໂດຍຜູ້ຄົນຜ່ານລູກ, ຫຼານ ແລະອື່ນໆ।
Verse 33
याजनं कुरुते नित्यमतोसौ यष्टृसंज्ञकः / अनन्तकल्पमारभ्य वायुपर्यन्तमेव च
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ເຮັດໃຫ້ການບູຊາຍັດ (ຍະຊະນະ) ເກີດຂຶ້ນເປັນນິດ ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ “ຢັດຕຣຶ” ຜູ້ອຸປະຖຳພິທີບູຊາ; ຕັ້ງແຕ່ຕົ້ນແຫ່ງກັລປະອັນບໍ່ມີທີ່ສິ້ນສຸດ ນາມນີ້ດຳລົງຢູ່—ຈົນເຖິງໂລກແຫ່ງວາຍຸດ້ວຍ।
Verse 34
वक्रत्वं नास्ति योगस्य ऋजुर्योग्य इति स्मृतः / योगस्य वक्रता नाम काम्यता हरिपूजने / ईशरुद्रादिकानां च काम्येन हरिपूजनम्
ໃນໂຍຄະ ບໍ່ມີຄວາມຄົດຄ້ຽວ; ຜູ້ທີ່ເໝາະສົມກັບໂຍຄະ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຜູ້ຕົງ. ສິ່ງທີ່ເອີ້ນວ່າ “ຄວາມຄົດຄ້ຽວ” ຂອງໂຍຄະ ແມ່ນຈິດໃຈທີ່ຫວັງຜົນ (ກາມຍະ) ໃນການບູຊາພຣະຫຣິ; ຄືການບູຊາພຣະຫຣິດ້ວຍເຈດຈຳນົງຫາຜົນ ເຊັ່ນ ການຫາຄວາມໂປດປານຈາກ ອີສະ (ຊິວະ), ຣຸດຣະ ແລະເທວະອື່ນໆ।
Verse 35
कस्यचित्त्वथ पक्षीन्द्र ह्यतस्त्वनृजवः स्मृताः
ແຕ່ສຳລັບບາງຄົນ, ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ, ເນື່ອງດ້ວຍເຫດນີ້ເອງ ພວກເຂົາຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ບໍ່ຕົງ”—ຄືຄົດຄ້ຽວ ຫຼື ມີເລ່ຫຼຽມໃນການປະພຶດ।
Verse 36
ऋष्यादीनां च मध्येपि काम्येन हरिपूजनम् / अतो न ऋजवो ज्ञेया मनुष्याणां च का कथा
ແມ່ນແຕ່ໃນຫມູ່ລະສີ ແລະຜູ້ຮູ້ທັງຫຼາຍ ກໍຍັງມີການບູຊາພຣະຮາຣິ (Hari) ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຜົນປະໂຫຍດສ່ວນຕົວ. ດັ່ງນັ້ນ ບໍ່ຄວນເຫັນວ່າພວກເຂົາຊື່ສັດຕົງຕໍ່ທັງໝົດ; ແລ້ວຄົນທົ່ວໄປຈະກ່າວຢ່າງໃດ?
Verse 37
यावत्काम्यसपर्यां वै न जहाति नरोत्तमः / तथा ऋष्यादयश्चैव मोक्षस्य परिपन्थिनीम्
ໂອ ຜູ້ດີເລີດໃນມະນຸດ! ຕາບໃດທີ່ຄົນຍັງບໍ່ລະທິ້ງການບູຊາ ແລະການຮັບໃຊ້ພິທີກຳທີ່ມີຄວາມປາຖະໜານຳໜ້າ ແມ່ນແຕ່ລະສີທັງຫຼາຍກໍຍັງຢູ່ໃນເສັ້ນທາງທີ່ຂັດຂວາງມົກຊະ (moksha).
Verse 38
अनादिकालमारभ्य कर्मजन्या च वासना / मोक्षाधिकारिणः सर्वे कुर्वते कस्य पूजनम्
ນັບແຕ່ການເວລາອະນາດິ (ບໍ່ມີຕົ້ນ) ຄວາມເຄີຍຊິນລຶກໆ (ວາສະນາ vāsanā) ທີ່ເກີດຈາກກຳ ຍັງຄົງຢູ່. ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ທີ່ມີສິດເຂົ້າສູ່ມົກຊະທັງໝົດ ພວກເຂົາບູຊາໃຜ?
Verse 39
नष्टप्रायं च तत्सर्वं गुरोः संज्ञानबोधकात् / प्राप्ययोगं समाचर्य अन्ते मोक्षमवाप्नुयात्
ດ້ວຍຄຳສອນປຸກໃຫ້ຕື່ນຮູ້ຂອງຄູບາອາຈານ (Guru) ທີ່ໃຫ້ການຮູ້ຈັກອັນຖືກຕ້ອງ ເກືອບທັງໝົດຂອງອະວິຊາ ແລະຜົນຂອງມັນຖືກທຳລາຍ. ເມື່ອໄດ້ຮັບໂຍຄະ ແລະປະພຶດຢ່າງຖືກທາງ ທ້າຍສຸດຍ່ອມບັນລຸມົກຊະ.
Verse 40
काम्येन पूजनं विष्णोरैश्वर्यं प्रददाति च / ज्ञानं च विपरीतं स्यात्तेन यात्यधरं तमः
ການບູຊາພຣະວິສນຸ (Viṣṇu) ດ້ວຍໃຈປາຖະໜາຜົນໂລກີຍ ຍ່ອມໃຫ້ອຳນາດ ແລະຄວາມຮັ່ງມີ. ແຕ່ຄວາມຮູ້ກັບກາຍເປັນຜິດທາງເນື່ອງຈາກມັນ ແລະດ້ວຍເຫດນັ້ນຈຶ່ງຕົກລົງສູ່ຄວາມມືດຕ່ຳ (ຄວາມຫຼົງທາງວິນຍານ).
Verse 41
तदेव विपरीतं चेज्ज्ञानाय परिकीर्तितम् / शिलायां विष्णुबुद्धिस्तु विष्णुबुद्धिर्द्विजे तथा
ຖ້າສິ່ງທີ່ກົງກັນຂ້າມຖືກປະກາດວ່າ «ຄວາມຮູ້» ນັ້ນແມ່ນການບິດເບືອນແຫ່ງຄວາມເຂົ້າໃຈ. ການເຫັນຫີນເປັນພຣະວິສນຸແມ່ນຢ່າງໜຶ່ງ; ແລະການຖື «ຈິດຮູ້ພຣະວິສນຸ» ຕໍ່ພຣາຫມະນະກໍຖືກກ່າວໄວ້ເຊັ່ນກັນ.
Verse 42
सलिले तीर्थबुद्धिस्तु रोणुकायां तथैव च / शिवे सूर्ये पण्मुखे च विष्णुबुद्धिः खगेश्वर
ໂອ້ ຂເກສະວະຣາ (ກະຣຸດາ) ໃນນ້ຳຄວນຖືຄວາມເຂົ້າໃຈວ່າເປັນຕີຣຖະ (ທ່ານ້ຳສັກສິດ); ແລະໃນງົວ (ໂຣນຸກາ) ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ. ໃນພຣະສິວະ, ໃນພຣະອາທິດ, ແລະໃນສັນມຸຂ (ກາຣຕຕິເກຍ) ກໍຄວນຮັກສາການຮູ້ຈັກດ້ວຍພັກຕິວ່າເປັນພຣະວິສນຸ.
Verse 43
इत्याद्यमखिलं ज्ञानं विपरीतमिति स्मृतम् / शिलाद्येषु च सर्वेषु ऐक्येनव विचिन्तनम्
ຄວາມຮູ້ທັງຫມົດແບບນີ້ ເລີ່ມຈາກແນວຄິດເຫຼົ່ານີ້ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນຄວາມຮູ້ທີ່ກັບຫົວ (ຜິດ). ແລະການຄິດແຕ່ຄວາມເປັນອັນດຽວໃນທຸກສິ່ງ—ເລີ່ມຈາກຫີນແລະອື່ນໆ—ກໍຖືກນັບເຊັ່ນດຽວກັນ.
Verse 44
विष्णुबुद्धिरिति प्रोक्तं न तु तत्रस्थवेदनम् / अनाद्यनन्तकालेपि काम्येन हरिपूजनम्
ຄຳວ່າ «ວິສນຸ-ພຸດທິ» ໝາຍເຖິງການຫັນປັນຍາໃຈໄປຫາພຣະວິສນຸ, ບໍ່ແມ່ນແຕ່ຮູ້ວ່າຕົນຢູ່ໃນສະຖານທີ່ນັ້ນ. ແມ່ນແມ່ນກະທັ້ງໃນການເວລາອັນບໍ່ມີຕົ້ນແລະບໍ່ມີທ້າຍ, ການບູຊາພຣະຫຣິດ້ວຍຄວາມປາດຖະໜາຜົນຈຳເພາະ ຍັງເປັນການບູຊາແບບກາມຍະ (ຫວັງຜົນ) ຢູ່.
Verse 45
यतो नास्ति ततो वायुरृजुर्योग्यः प्रकीर्तितः / अन्येषां सर्वदा नास्ति अतो न ऋजवः स्मृताः
ບ່ອນໃດທີ່ບໍ່ມີອຸປະສັກ ບ່ອນນັ້ນລົມຖືກກ່າວວ່າຕົງ ແລະເໝາະສົມ (ສາມາດເຄື່ອນໄປຢ່າງຖືກ). ແຕ່ສຳລັບອື່ນໆ ອຸປະສັກມີຢູ່ເສມອ; ດັ່ງນັ້ນຈຶ່ງບໍ່ຖືກນັບວ່າຕົງ.
Verse 46
हरिं दर्शयते वापि अपरोक्षेण सर्वदा / मोक्षाधिकारिणां काले अतः प्रज्ञेति कथ्यते
ມັນເປີດເຜີຍພຣະຫຣິ (ພຣະເຈົ້າສູງສຸດ) ໂດຍກົງເສມອ ບໍ່ຕ້ອງອາໄສຕົວກາງ. ດັ່ງນັ້ນ ເມື່ອຜູ້ໃດມີສິດເຂົ້າສູ່ໂມກສະ ຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ «ປຣັຊຍາ» (ປັນຍາຕື່ນຮູ້).
Verse 47
परोक्षेणापि सर्वेषां हरिं दर्शयते सदा / अतो वायुः सदा वीन्द्र ज्ञानमित्येव कीर्तितः
ແມ່ນແຕ່ໂດຍອ້ອມໆ ວາຍຸກໍຍັງເຮັດໃຫ້ສັດທັງປວງເຫັນພຣະຫຣິເສມອ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ວາຍຸຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນ «ຄວາມຮູ້» ໂດຍແທ້.
Verse 48
हिताहितोपदेष्टृत्वाद्भक्तानां हृदये स्थितः / ततश्च गुरुसंज्ञां चाप्यवाप स च मारुतः
ເນື່ອງຈາກທ່ານເປັນຜູ້ຊີ້ນໍາຜູ້ພັກຕະ ໃຫ້ຮູ້ວ່າສິ່ງໃດເປັນປະໂຫຍດ ແລະສິ່ງໃດເປັນໂທດ, ທ່ານຈຶ່ງສະຖິດຢູ່ໃນໃຈຂອງເຂົາເຈົ້າ. ດັ່ງນັ້ນ ມາຣຸຕະ (ວາຍຸ) ຈຶ່ງໄດ້ຮັບນາມວ່າ «ຄູບາອາຈານ» (ກຸຣຸ) ດ້ວຍ.
Verse 49
योगिनां हृदये स्थित्वा सध्यायति हरिं परम् / पार्थक्येनापि तं ध्यायन्महाध्यातेति स स्मृतः
ສະຖິດຢູ່ໃນໃຈຂອງໂຍຄີທັງຫຼາຍ ທ່ານພິຈາລະນາພຣະຫຣິຜູ້ສູງສຸດຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງ. ແມ່ນແຕ່ຍັງຮັກສາຄວາມແຍກຕ່າງໄວ້ ຜູ້ທີ່ພະຍາຍາມພິຈາລະນາພຣະອົງ ກໍຖືກຈື່ຈໍາວ່າ «ມະຫາທະຍາຕາ» (ນັກສະມາທິຍິ່ງໃຫຍ່).
Verse 50
यद्योग्यतानुसारेण विजानाति परं हरिम् / रुद्रादौ विद्यमानांश्च गुणाञ्जानाति सर्वदा
ຕາມຄວາມເໝາະສົມ ແລະຄວາມສາມາດຂອງແຕ່ລະຄົນ ຜູ້ນັ້ນຈຶ່ງຮູ້ຈັກພຣະຫຣິຜູ້ສູງສຸດ. ແລະຍັງຮັບຮູ້ເສມອເຖິງຄຸນລັກສະນະທີ່ປາກົດຢູ່ໃນຣຸດຣະ ແລະເທວະອື່ນໆ.
Verse 51
अतो वै विज्ञनामासौ प्रोक्तो हि खगसत्तम / काम्यानां कर्मणां त्यागाद्विराग इति स स्मृतः
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຄຣຸດາ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນົກ, ນີ້ແທ້ໆເອີ້ນວ່າ «ວິຊຍານ» (ປັນຍາຮູ້ແຈ້ງ). ແລະເນື່ອງຈາກເກີດຈາກການລະທິ້ງກຳທີ່ເກີດຈາກກາມ, ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ວິຣາກ» (ຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ).
Verse 52
वैराग्यं संजनयति विराग इति स स्मृतः
ສິ່ງໃດທີ່ເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມບໍ່ຍຶດຕິດ ສິ່ງນັ້ນຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ວິຣາກ» (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນຈາກຕັນຫາ).
Verse 53
देवानां पुण्यपापाभ्यां सुखमेवोत्तरोत्तरम् / तत्सुखं तूत्तरेषां च वायुपर्यन्तमेव च
ໃນຫມູ່ເທວະດາ ເນື່ອງຈາກປະລິມານບຸນແລະບາບທີ່ແຕກຕ່າງກັນ ຄວາມສຸກຈຶ່ງເພີ່ມຂຶ້ນເປັນຂັ້ນໆ ຕາມລຳດັບທີ່ສູງຂຶ້ນ. ຄວາມສຸກນັ້ນຍັງເພີ່ມຂຶ້ນໃນຫມູ່ເທວະດາຊັ້ນສູງຕໍ່ໆໄປ ຈົນເຖິງຂອບເຂດຂອງ ວາຍຸ.
Verse 54
देवानां च ऋषीणां च उत्तमानां नृणां तथा / सुखांशं जनयेद्वायुर्यतोतः सुखसंज्ञकः
ໃນຫມູ່ເທວະດາ ແລະ ຣິສີ ພ້ອມທັງໃນຫມູ່ມະນຸດຜູ້ປະເສີດ, ວາຍຸເຮັດໃຫ້ເກີດສ່ວນໜຶ່ງແຫ່ງຄວາມສຸກ; ເພາະສະນັ້ນຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ «ສຸກະ» (ຜູ້ປະທານຄວາມສະບາຍ).
Verse 55
भुनक्ति सर्वदा वीद्रं तत्र मुख्यस्तु मारुतः / दुः खशोकादिकं किञ्चिद्देवानां भवति प्रभो
ທີ່ນັ້ນ «ວີດຣະ» ຖືກບໍລິໂພກຢູ່ເສມອ—ໃນຫມູ່ປັດໃຈເຫຼົ່ານັ້ນ ລົມ (ມາຣຸຕະ) ເປັນຫົວໜ້າ. ຈາກນັ້ນເກີດມີສ່ວນໜຶ່ງຂອງຄວາມທຸກ, ຄວາມໂສກ ແລະອາການອື່ນໆ ແມ່ນແຕ່ໃນຫມູ່ເທວະດາ, ໂອ ພຣະອົງ.
Verse 56
तच्चासुरावेशवशादित्यवेहि न संशयः / तज्जीवस्य भवेत्किञ्चिद्दैत्यानां क्रमशो भवेत्
ຈົ່ງຮູ້ໃຫ້ແນ່ນອນ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສວ່າ ນີ້ເກີດຈາກອໍານາດການສິງສູ່ຂອງອະສຸຣາ. ໃນວິນຍານຜູ້ມີກາຍນັ້ນ ຄຸນລັກສະນະຂອງໄດຕະຍະຈະປາກົດຂຶ້ນທີລະນ້ອຍ ຕາມລໍາດັບ.
Verse 57
यतः कलिश्चाधिकः स्यादतो दुः खीति स स्मृतः / दैत्यानां पुण्यपापाभ्यां दुः ख मेवोत्तरोत्तरम्
ເນື່ອງຈາກຍຸກກະລິເດັ່ນຂຶ້ນຢ່າງຫນັກ ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາວ່າເປັນຍຸກແຫ່ງຄວາມທຸກ. ສໍາລັບໄດຕະຍະ ດ້ວຍການປະສົມປະສານຂອງບຸນແລະບາບ ຄວາມທຸກຢ່າງດຽວກໍເພີ່ມຂຶ້ນເລື້ອຍໆ ຕາມລໍາດັບ.
Verse 58
तद्दुः खमुत्तरेषां च कलिपर्यन्तमेव च / भुनक्ति सर्वदा वीन्द्र ततः कलिरिति स्मृतः
ຄວາມທຸກນັ້ນແທ້ໆ ຜູ້ມາພາຍຫຼັງຈະຕ້ອງສຳຜັດຢູ່ເລື້ອຍໆ ຈົນຮອດທ້າຍຍຸກກະລິ. ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ວີນດຣາ—ກະຣຸດາ ຜູ້ປະເສີດໃນຫມູ່ນົກ—ຈຶ່ງຖືກຈື່ຈໍາວ່າ ‘ກະລິ’ ເພາະເປັນຍຸກທີ່ໃຫ້ສັດທັງຫຼາຍອົດທົນຄວາມທຸກນັ້ນ.
Verse 59
सुखहर्षादिकं किं चिद्दैत्यानां भवति प्रभो / देवावेशो भवेत्तस्य नात्र कार्या विचारणा
ໂອ ພຣະເຈົ້າ, ຖ້າໃນໄດຕະຍະມີຄວາມສຸກ ຫຼືຄວາມຍິນດີ ຫຼືສິ່ງຄ້າຍຄືນັ້ນເກີດຂຶ້ນແມ່ນແຕ່ນ້ອຍ ກໍເປັນເພາະອິດທິພົນການສິງສູ່ຂອງເທວະ; ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງພິຈາລະນາອີກ.
Verse 60
देवानां निरयो नास्ति दैत्यानां विनतासुत / सुखस्वरूपं तन्नास्ति विषयोत्थमपि द्विज
ສໍາລັບເທວະ ບໍ່ມີນະຣົກ; ແລະສໍາລັບໄດຕະຍະກໍບໍ່ມີເຊັ່ນກັນ, ໂອ ບຸດແຫ່ງວິນະຕາ. ຄວາມສຸກບໍລິສຸດທີ່ເປັນສຸກໂດຍສະພາບຂອງມັນ ບໍ່ມີຢູ່ທີ່ນັ້ນ—ມີແຕ່ຄວາມເພີດເພີນທີ່ເກີດຈາກອາຣົມວັດຖຸ, ໂອ ທະວິຊະ.
Verse 61
विषयोत्थं किञ्चिदपि देवावेशादुदीरितम् / तमो नास्त्येव देवानां दुः खं नास्ति स्वरूपतः
ແມ່ນແຕ່ມີຖ້ອຍຄໍາໃດໜຶ່ງເກີດຈາກອາຣົມວັດຖຸ ແລະຖືກກ່າວອອກດ້ວຍແຮງດົນໃຈອັນເທວະ (ດັ່ງຖືກເທວະເຂົ້າສິງ) ກໍຕາມ ຄວາມມືດບໍ່ມີຢ່າງແທ້ຈິງສໍາລັບເທວະ; ຕາມສະພາບແທ້ ທຸກຂ໌ບໍ່ເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນພວກເຂົາ.
Verse 62
विषयोत्थं महादुः खं देवानां नास्ति सर्वदा / दुः खशोकादिकं किं चिदसुरावेशतो भवेत्
ໃນບັນດາເທວະ ທຸກຂ໌ໃຫຍ່ທີ່ເກີດຈາກອາຣົມວັດຖຸ ບໍ່ມີເລີຍໃນເວລາໃດ; ແຕ່ຄວາມເສົ້າໂສກ ແລະອື່ນໆ ອາດເກີດຂຶ້ນເພີຍເລັກນ້ອຍ ເພາະການເຂົ້າສິງຫຼືການລຸກລ້າຂອງອະສຸຣະ.
Verse 63
अतः कलिः सदा दुः खी सुखी वायुस्तु सर्वदा / मनुष्याणा मृषीणां च सुखं दुः खं खगेश्वर
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຂເກສະວະຣະ (ຈອມແຫ່ງນົກ) ກະລິຍຸກເປັນຜູ້ທຸກຂ໌ເສົ້າຢູ່ເສມອ; ສ່ວນວາຍຸນັ້ນສຸກຢູ່ເສມອ. ແຕ່ສໍາລັບມະນຸດ ແລະຣິສີທັງຫຼາຍ ທັງສຸກແລະທຸກຂ໌ລ້ວນຖືກປະສົບ.
Verse 64
भवेत्तत्पुण्यिपापाभ्यां पुण्यभोगी च मारुतः / कष्टभङ्गः कलिलयो नात्र कार्या विचारणा
ດ້ວຍບຸນແລະບາບທີ່ສະສົມໄວ້ນັ້ນ ວາຍຸແຫ່ງຊີວິດ (ປຣານະ) ກາຍເປັນຜູ້ເສບສົມບຸນ ໄດ້ຊື່ນຊົມຜົນອັນຫວານ. ມັນຍັງເປັນຜູ້ທໍາລາຍຄວາມລໍາບາກໃນຄວາມສັບສົນແລະຄວາມທຸກທ້ອນ—ເລື່ອງນີ້ບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງສົງໄສຫຼືພິຈາລະນາຕໍ່.
Verse 65
प्राणादिसुखपर्यन्ता अंशा एकोनविंशतिः / प्रविष्टाः संति लोकेषु पृथक्संति खगेश्वर
ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດ) ສ່ວນທັງຫຼາຍທີ່ເລີ່ມຈາກ «ປຣານະ» ແລະສິ້ນສຸດທີ່ «ສຸກຂະ» ມີຈໍານວນສິບເກົ້າ. ພວກມັນເຂົ້າໄປໃນໂລກທັງຫຼາຍ ແລະດໍາລົງຢູ່ທີ່ນັ້ນແບບແຍກຕ່າງກັນ.
Verse 66
मारुतरेवतारांश्च शृणु पक्षीन्द्रसत्तम / चतुर्दशसु चन्द्रेषु द्वितीयौयो विरोचनः
ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນົກ ຈົ່ງຟັງອີກເຖິງອະວະຕານາມ ມາຣຸຕ ແລະ ເຣວະຕາ. ໃນບັນດາການປາກົດຂອງຈັນ 14 ປະການ ອັນທີສອງ ມີນາມວ່າ ວິໂຣຈະນະ.
Verse 67
स वायुरिति संप्रोक्त इन्द्रादीनां खगेश्वर / हरितत्त्वेषु सर्वेषु स विष्वग्याव्यतेक्षणः
ໂອ ພຣະເຈົ້າແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ທ່ານນັ້ນຖືກປະກາດວ່າເປັນ ວາຍຸ—ລົມແຫ່ງຊີວິດ ສໍາລັບອິນທຣະ ແລະ ເທວະອື່ນໆ. ໃນຕັດຕະວະທັງປວງ ທ່ານແຜ່ຊຶມໄປທົ່ວ ແລະ ສາຍຕາຂອງທ່ານຄອບຄຸມທົ່ວຈັກກະວານ.
Verse 68
अतो रोचननामासौ मरुदंशः प्रकीर्तितः रामावतारे हनुमान्रामकार्यार्थसाधकः / स एव भीमसेनस्तु जातो भूम्यां महाबलः
ດັ່ງນັ້ນ ທ່ານນັ້ນຈຶ່ງຖືກສັນລະເສີນວ່າ “ໂຣຈະນະ” ເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງມະຣຸດ. ໃນອະວະຕາຂອງພຣະຣາມ ທ່ານເກີດເປັນ ຮະນຸມານ ຜູ້ສໍາເລັດພຣະປະສົງຂອງພຣະຣາມ; ແລະ ທ່ານນັ້ນເອງ ໄດ້ເກີດໃນໂລກເປັນ ພີມະເສນ ຜູ້ມີພະລັງຍິ່ງໃຫຍ່.
Verse 69
कृष्णावतारे विज्ञेयो मरुदंशः प्रकीर्तितः
ໃນອະວະຕາຂອງພຣະກຣິສນະ ທ່ານນັ້ນພຶງຮູ້ວ່າເປັນ ອັມສະ (ສ່ວນປາກົດ) ຂອງມະຣຸດ—ດັ່ງນີ້ໄດ້ປະກາດໄວ້.
Verse 70
मणिमान्नाम दैत्यस्तु संराख्यो भविष्यति / सर्वेषां संकरं यस्तु करिष्यति न संशयः
ດາຍຕະຜູ້ໜຶ່ງນາມ ມະນິມານ ຈະປາກົດຂຶ້ນແນ່ນອນ ແລະ ຈະຖືກເອີ້ນວ່າ ສັມຣາຄະຍາ. ຜູ້ນັ້ນຈະເຮັດໃຫ້ເກີດຄວາມປົນເປື້ອນ ແລະ ຄວາມສັບສົນໃນທຸກຫມູ່—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ.
Verse 71
तेन संकरनामासौ भविष्यति खगेश्वर / धर्मान्भागवतान्सर्वान्विनाशयति सर्वथा
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ຜູ້ນັ້ນຈະຖືກເອີ້ນວ່າ «ສັງກະຣະ» ແລະຈະທຳລາຍທັມມະຂອງພວກພາຄະວະຕະທັງປວງຢ່າງສິ້ນເຊີງ।
Verse 72
तदा भूमौ वासुदेवो भविष्यति न संशयः / यज्ञार्थैः सदृशो यस्य नास्ति लोके चतुर्दशे
ແລ້ວໃນໂລກມະນຸດ ວາສຸເທວະຈະປາກົດ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ໃນສິບສີ່ໂລກ ບໍ່ມີສິ່ງໃດເທົ່າທຽມກັບເປົ້າໝາຍ ແລະຜົນຂອງຍັດຍະ (yajña) ທີ່ຜູກພັນກັບພຣະອົງ।
Verse 73
अतः स प्रज्ञया पूर्णो भविष्यति न संशयः / अवतारास्त्रयो वायोर्मतं भागवताभिधम्
ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ນັ້ນຈະເຕັມພ້ອມດ້ວຍປັນຍາ—ບໍ່ມີຂໍ້ສົງໄສ. ອະວະຕານສາມປາງຂອງວາຍຸ ຖືກນັບເປັນຄຳສອນທີ່ເອີ້ນວ່າ «ພາຄະວະຕະ» (ທາງແຫ່ງພັກຕິ).
Verse 74
स्थापनं दुष्टदमनं द्वयमेव प्रयोजनम् / नान्यत्प्रयोजनं वायोस्तथा वैरोचनात्मके
ການສ້າງຕັ້ງ (ລະບຽບທັມ) ແລະການຂົ່ມຂູ່ຫ້າມປາມຄົນຊົ່ວ—ມີພຽງສອງປະການນີ້ເທົ່ານັ້ນເປັນເປົ້າໝາຍ. ສຳລັບວາຍຸ ບໍ່ມີເປົ້າໝາຍອື່ນ; ໃນພາກວາຍໂຣຈະນາດຕະມະກະ ກໍເຊັ່ນດຽວກັນ।
Verse 75
अवतारत्रये वीन्द्र दुः खं गर्भादिसंभवम् / नास्ति नास्त्येव वायोस्तु तथा वैरोचनादिके
ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ (ກະຣຸດາ) ໃນອະວະຕານທັງສາມອັນສັກສິດ ບໍ່ມີຄວາມທຸກທີ່ເກີດຈາກການເຂົ້າຄັນ ແລະອື່ນໆ; ແທ້ຈິງແລ້ວ ຄວາມທຸກອັນເກີດຈາກຄັນບໍ່ມີສຳລັບວາຍຸ ແລະບໍ່ມີສຳລັບວິໂຣຈະນາ ແລະຜູ້ອື່ນໆໃນຈຳພວກນັ້ນດ້ວຍ।
Verse 76
शुक्रशोणितसंबन्धो ह्यवतारचतुष्टये / नास्ति नास्त्येव पक्षीन्द्र यतो नास्त्यशुभं ततः
ໃນອະວະຕາຣະສີ່ປະການ ບໍ່ມີຄວາມກ່ຽວພັນກັບນ້ຳກາມແລະເລືອດ ບໍ່ແມ່ນການເກີດແບບທຳມະດາ. ແທ້ຈິງແລ້ວ ໂອ ພະຣາຊາແຫ່ງນົກ, ເມື່ອບໍ່ມີເຫດວັດຖຸນັ້ນ ອະສຸພະແລະອະມົງຄົນກໍບໍ່ອາດເກີດຂຶ້ນໄດ້.
Verse 77
पूर्वं गर्भं समाशोष्य समये प्रभवस्य च / प्रादुर्भवति देवेशी ह्यवतारचतुष्टये
ກ່ອນອື່ນ ພຣະນາງຊົງດູດຊຶມຄັນທະ (ຕົວອ່ອນ) ໄວ້ ແລ້ວໃນເວລາອັນຄວນແກ່ການປາກົດ ພຣະເທວີຜູ້ເປັນຈອມເຈົ້າ ກໍປາກົດພຣະອົງແທ້ໆ ເພື່ອອະວະຕາຣະສີ່ປະການ.
Verse 78
त्रयोविंशतिरूपाणां वायोश्चैव खगेश्वर / रूपैरृजुस्वरूपैश्च ब्रह्मणः परमेष्ठिनः
ໂອ ຈອມເຈົ້າແຫ່ງນົກ, ວາຍຸ (ລົມ) ມີຮູບ 23 ປະການ; ແລະ ພຣະພຣະຫມາ ຜູ້ເປັນປະຣະເມດຖິນ (ຜູ້ຈັດວາງສູງສຸດ) ກໍຖືກກ່າວເຖິງຜ່ານຮູບທັງຫຼາຍ—ທັງຮູບຕົງຕາມສະພາບແທ້ ແລະຮູບທີ່ປາກົດເປັນພາກສ່ວນ.
Verse 79
सत्यमेव न संदेहो नित्यानन्दसुखादिषु / एवमेव विजानीयान्नान्यथा तु कथञ्चन
ນີ້ແມ່ນຄວາມຈິງແທ້ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສໃດໆ ກ່ຽວກັບອານັນດະແລະຄວາມສຸກອັນນິລັນດອນ. ຄວນຮູ້ແຕ່ຢ່າງນີ້ເທົ່ານັ້ນ ແລະຢ່າຮູ້ແບບອື່ນເລີຍ ບໍ່ວ່າດ້ວຍວິທີໃດກໍຕາມ.
Verse 80
एतस्य श्रवणादेव मोक्षं यान्ति न संशयः / तदनन्तरजान्वक्ष्ये शृणु पक्षीन्द्रसत्तम
ພຽງແຕ່ໄດ້ຟັງສິ່ງນີ້ ກໍບັນລຸໂມກສະ (ຄວາມຫຼຸດພົ້ນ) ໄດ້ ບໍ່ມີຄວາມສົງໄສ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງສິ່ງທີ່ຕາມມາທັນທີ; ຈົ່ງຟັງເຖີດ ໂອ ຜູ້ປະເສີດທີ່ສຸດໃນບັນດາກະສັດແຫ່ງນົກ.
Verse 81
कृतौ प्रद्युम्नतश्चैव समुत्पन्ने खगेश्वर / स्त्रियौ द्वे यमले चैव तयोर्मध्ये तु यद्यिका
ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ, ເມື່ອ ກຣິຕາ ແລະ ປຣັດຍຸມນະຕາ ເກີດຂຶ້ນ, ກໍມີຍິງຝາແຝດສອງນາງເກີດຂຶ້ນດ້ວຍ; ແລະລະຫວ່າງສອງນາງນັ້ນ ມີ ຢັດຍິກາ ເກີດຂຶ້ນ।
Verse 82
वाणीतिसंज्ञकां वीन्द्र ब्रह्माणीसंज्ञकां विदुः / पुरुषाख्यविरिञ्चस्य भार्या सावित्रिका मता / चतुर्मुखस्य भार्या तु कीर्तिता सा सरस्वती
ໂອ ວີນດຣາ, ນາງຜູ້ມີນາມວ່າ ວານີຕິ ກໍຖືກເຂົ້າໃຈວ່າ ມີນາມວ່າ ພຣະຫມານີ ດ້ວຍ. ຄູ່ຄອງຂອງ ວິຣິນຈ (ຜູ້ຖືກເອີ້ນວ່າ ປຸຣຸສ) ຖືກນັບຖືວ່າ ສາວິຕຣິກາ; ແລະພຣະຍາຂອງ ພຣະຫມາ ຜູ້ມີສີ່ໜ້າ ຖືກສັນລະເສີນວ່າ ສະຣັສວະຕີ.
Verse 83
एवं त्रिरूपं विज्ञेयं वाण्याश्च खगसत्तम / वक्ष्ये ऽवतारान् भारत्याः समाहितमनाः शृणु
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ນົກຜູ້ປະເສີດ, ຈົ່ງຮູ້ວ່າ ວານີ (ພຣະວາຈາ) ມີສາມຮູບ. ບັດນີ້ ຂ້າພະເຈົ້າຈະກ່າວເຖິງອະວະຕານຂອງ ພາຣະຕີ; ຈົ່ງຟັງດ້ວຍໃຈທີ່ຕັ້ງມັ່ນ.
Verse 84
सर्ववेदाभिमानित्वात्सर्ववेदात्मिका स्मृता / महाध्यातुश्च वायोस्तु भार्यासा परिकीर्तिता
ເນື່ອງຈາກນາງເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງແລະສະຖິດຢູ່ໃນພຣະເວດທັງປວງ, ນາງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນອົງຮວມແຫ່ງພຣະເວດທັງໝົດ. ແລະນາງຍັງຖືກປະກາດວ່າເປັນຄູ່ຄອງຂອງ ວາຍຸ ອົງທາດໃຫຍ່ຜູ້ຄ້ຳຈຸນ.
Verse 85
ज्ञानरूपस्य वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / सदा सुखस्वरूपत्वाद्भारती तु सुखात्मिका
ພາຣະຕີ ຖືກປະກາດວ່າເປັນຄູ່ຄອງຂອງ ວາຍຸ ຜູ້ມີສະພາບເປັນປັນຍາ. ແລະເນື່ອງຈາກນາງເປັນຮູບແຫ່ງຄວາມສຸກອັນນິລັນດອນ, ພາຣະຕີ ຈຶ່ງເປັນຜູ້ມີວິນຍານເປັນສຸກແທ້.
Verse 86
सुखस्वरूप वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / गुरुस्तु वायुरेवोक्तस्तस्मिन् भक्तियुता सती
ນາງຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະຫາເມຍຜູ້ມີສະພາບແຫ່ງຄວາມສຸກຂອງວາຍຸ; ແລະວາຍຸເອງຖືກກ່າວວ່າເປັນຄູອາຈານຂອງນາງ ດັ່ງນັ້ນນາງຜູ້ມີຄຸນທຳຈຶ່ງມີພັກຕິຕໍ່ທ່ານ।
Verse 87
ततस्तु भारती नित्या गुरुभक्तिरिति स्मृता / महागुरोर्हि वायोश्च भार्या वै परिकीर्तिता
ຕໍ່ມາ ພາຣະຕີ ຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນພັກຕິຕໍ່ຄູອາຈານອັນດຳລົງຢູ່ເທື່ອງນິດ; ແທ້ຈິງນາງຍັງຖືກສັນລະເສີນວ່າເປັນເມຍຂອງວາຍຸ ມະຫາຄູອາຈານ।
Verse 88
हरौ स्नेहयुतत्वाच्च हरिप्रीतिरिति स्मृता / धृतिरूपस्य वायोश्च भार्या सा परिकीर्तिता
ເນື່ອງຈາກນາງມີຄວາມຮັກອ່ອນໂຍນຕໍ່ພຣະຫຣິ ນາງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າ “ຫຣິປຣີຕິ” (ຄວາມປິຕິຂອງພຣະຫຣິ)؛ ແລະນາງຍັງຖືກປະກາດວ່າເປັນເມຍຂອງວາຍຸ ຜູ້ມີສະພາບແຫ່ງຄວາມໝັ້ນຄົງ (ທຣິຕິ)۔
Verse 89
सर्वमन्त्राभिमानित्वात्सर्वमन्त्रात्मिका स्मृता / महाप्रभोश्च वायोश्च भार्या वै सा प्रकीर्तिता
ເນື່ອງຈາກນາງເປັນຜູ້ຄຸ້ມຄອງອຳນາດເຫນືອມົນທຣາທັງປວງ ນາງຈຶ່ງຖືກຈື່ຈຳວ່າເປັນແກ່ນສານຂອງມົນທຣາທັງປວງ; ແທ້ຈິງນາງຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະຫາເມຍຂອງພຣະຜູ້ເປັນເຈົ້າຍິ່ງໃຫຍ່ ແລະຂອງວາຍຸດ້ວຍ।
Verse 90
भुज्यन्ते सर्वभोगास्तु विष्णुप्रीत्यर्थमेवच / अतस्तु भारती ज्ञेया भुजिनाम्ना प्रकीर्तिता
ຄວາມເພີດເພີນທັງປວງຄວນຖືກເສບສົມແຕ່ເພື່ອໃຫ້ພຣະວິດສະນຸພໍໃຈເທົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ນີ້ຄວນເຂົ້າໃຈວ່າເປັນ “ພາຣະຕີ” ແລະຖືກສັນລະເສີນດ້ວຍນາມ “ພຸຊິນາ” (ຄຳສອນແຫ່ງການເພີດເພີນຢ່າງມີວິໄນ)۔
Verse 91
चित्ररूपस्य वायोस्तु भार्या सा परिकीर्तिता / रोचनेन्द्रस्य भार्या च श्रद्धाख्या परिकीर्तिता
ນາງຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງພຣະວາຍຸ ໃນຮູບນາມ «ຈິຕຣະຣູປະ»; ແລະນາງນາມ «ສຣັດທາ» ຖືກປະກາດວ່າເປັນພຣະມະເຫສີຂອງພຣະຣາຊາ ໂຣຈະເນນດຣະ.
Verse 92
हनुमांश्च तदा जज्ञे त्रेतायां पक्षिसत्तम / तदा शिवाख्यविप्राच्च जज्ञे सा भारती स्मृता
ໂອ ຜູ້ເປັນຍອດແຫ່ງນົກ, ໃນຍຸກເຕຣຕາ ພຣະຫນຸມານໄດ້ບັງເກີດ; ແລະໃນເວລານັ້ນ ຈາກພຣາຫມັນນາມ «ສິວະ» ນາງ—ຜູ້ຖືກຈື່ຈຳວ່າ «ພາຣະຕີ»—ກໍໄດ້ບັງເກີດເຊັ່ນກັນ.
Verse 93
न केवलं भारती साशच्याद्यैश्चैव संयुता / तस्मिन्संजनिताः सर्वाः प्रापुर्योगं स्वभर्तृभिः
ບໍ່ແມ່ນແຕ່ «ພາຣະຕີ» ເທົ່ານັ້ນທີ່ຮ່ວມສັມພັນກັບ «ສະຈີ» ແລະອື່ນໆ; ບັນດານາງທັງປວງທີ່ເກີດຢູ່ນັ້ນ ກໍໄດ້ບັນລຸການຮ່ວມພົວພັນກັບສາມີຂອງຕົນໆ ເຊັ່ນດຽວກັນ.
Verse 94
अन्यगेति च विज्ञेया कन्या तन्मतिसंज्ञिका / त्रेतान्ते सैव पक्षीन्द्र शच्याद्यैश्चैव संयुता
ຈົ່ງຮູ້ວ່ານາງແມ່ນກຸມາຣີນາມ «ອັນຍະເກຕີ» ແລະຍັງຖືກເອີ້ນດ້ວຍສະຫມຍາ «ຕັນ-ມະຕິ». ໃນທ້າຍຍຸກເຕຣຕາ, ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ, ນາງກໍໄດ້ຮ່ວມກັບ «ສະຈີ» ແລະອື່ນໆ ເຊັ່ນກັນ.
Verse 95
दमयन्त्यनलाज्जाता इन्द्रसेनेति चोच्यते / नलं नन्दयते यस्मात्तस्माच्च नलनन्दिनी
ນາງເກີດຈາກ ດະມະຍັນຕີ ແລະຈາກ ນະລະ, ຈຶ່ງຖືກເອີ້ນວ່າ «ອິນດຣະເສນາ». ແລະເນື່ອງຈາກນາງເຮັດໃຫ້ພຣະຣາຊານະລະຊື່ນບານ, ນາງຈຶ່ງຖືກເອີ້ນອີກວ່າ «ນະລະນັນດິນີ» — “ຜູ້ນຳຄວາມຍິນດີໃຫ້ນະລະ”.
Verse 96
तत्र स्वभर्तृसंयोगं नैव चाप खगेश्वर / तत्रान्यगात्वं विज्ञेयं पुरुषस्थेन वायुना
ທີ່ນັ້ນ ໂອ ຈອມແຫ່ງນົກ ບໍ່ມີການຮ່ວມຄູ່ກັບຜົວເກົ່າເລີຍ. ທີ່ນັ້ນ “ການໄປທີ່ອື່ນ” ພຶງເຂົ້າໃຈວ່າ ເກີດຈາກລົມຊີວິດທີ່ສະຖິດໃນກາຍ ນຳວິນຍານໄປຂ້າງໜ້າ.
Verse 97
किञ्चित्कालं तथा स्थित्वा कन्यैव मृति माप सा / शच्यादिसंयुता सैव द्रुपदस्य महात्मनः
ເມື່ອຢູ່ຢ່າງນັ້ນໄດ້ຊົ່ວເວລາໜຶ່ງ ນາງກໍໄດ້ພົບຄວາມຕາຍ ທັງທີ່ຍັງເປັນສາວພຣົມຈັນ. ແລະນາງ—ມີນາງ Śacī ແລະເທວະນາຣີອື່ນໆ ຄຽງຂ້າງ—ໄດ້ໄປຫາພຣະຣາຊາ Drupada ຜູ້ມີຈິດໃຫຍ່.
Verse 98
वेदिमध्यात्समुद्भूता भीमसेनार्थमेव च / तत्रान्यगात्वं नास्त्येव योगश्च सह भर्तृभिः
ເກີດຂຶ້ນຈາກກາງເວທີບູຊາໂດຍກົງ ເພື່ອ Bhīmasena ແຕ່ຜູ້ດຽວ, ນາງບໍ່ມີທາງໄປຫາຜູ້ອື່ນເລີຍ; ແລະການຮ່ວມຄູ່ຂອງນາງ ມີແຕ່ກັບບັນດາຜົວຂອງນາງເທົ່ານັ້ນ.
Verse 99
केवला भारती ज्ञेया काशिराजस्य कन्यका / काली नाम्ना तु सा ज्ञेया भीमसेनप्रिया सदा
ຈົ່ງຮູ້ວ່ານາງແມ່ນ Kevalā Bhāratī ທິດາຂອງພຣະຣາຊາແຫ່ງ Kāśī. ນາງຍັງຖືກຮຽກວ່າ Kālī ແລະເປັນທີ່ຮັກຂອງ Bhīmasena ຕະຫຼອດການ.
Verse 100
वाच्यादिभिः संयुतैवद्रौपदी द्रुपदात्मजा / देहं त्यक्त्वाविशिष्टैव कारटीग्रामसंज्ञकै
Draupadī ທິດາຂອງ Drupada ແມ່ນຜູ້ພ້ອມດ້ວຍຄຸນອັນປະເສີດ ເຊັ່ນ ວາຈາອ່ອນໂຍນ; ແຕ່ນາງໄດ້ລະທິ້ງຮ່າງກາຍ ແລະກາຍເປັນຜູ້ບໍ່ແຕກຕ່າງ ຖືກຮູ້ຈັກແຕ່ດ້ວຍນາມບ້ານ Kāraṭī ເທົ່ານັ້ນ.
Verse 101
संकरस्य गृहे वीन्द्र भविष्यति कलौ युगे / वायोस्तृतीयरूपार्थं सा कन्यैव मृतिं गता
ໂອ ພະອິນທຣາ, ໃນຍຸກກະລິ ນາງຈະເກີດໃນເຮືອນຂອງ ພະສັງກະຣະ; ແລະເພື່ອໃຫ້ປາກົດຮູບທີສາມຂອງ ພະວາຍຸ ນາງພຣະກັນຍານັ້ນເອງໄດ້ໄປສູ່ຄວາມຕາຍ.
Verse 102
इत्याद्या वायुभार्याश्च ब्रह्मभार्याश्च सतम / स्वभर्तृभ्यां च पक्षीन्द्र गुणैश्चैव शताधमाः
ດັ່ງນັ້ນ ໂອ ພະຍານົກຜູ້ປະເສີດ, ບັນດາແມ່ຍິງເຊັ່ນ ພຣະມະເຫສີຂອງ ພະວາຍຸ ແລະ ພຣະມະເຫສີຂອງ ພະພຣະຫມາ ແລະອື່ນໆ ໂດຍການປະພຶດຕໍ່ສາມີຂອງຕົນ ແລະໂດຍຄຸນລັກສະນະ ຖືກນັບເປັນພວກຊົ່ວຮ້າຍທີ່ຕໍ່າສຸດ.
Frequently Asked Questions
It identifies Prakṛti as the ‘wife’ of the Supreme Person and presents Lakṣmī as the presiding abhimāninī (self-identifying principle) of Prakṛti; in the Vyūha scheme, the consort of Vāsudeva is named Māyā, linking Śakti to cosmic manifestation while maintaining Lakṣmī’s inseparability from Hari.
Brahmā is described through four designations/origin-modes: Viriñca/Viriñci (arising via cosmic principles such as Mahat), Vidhi (arising from rajas within Māyā from Vāsudeva), and Caturmukha (lotus-born within the cosmic egg from Padmanābha).
Crookedness is defined as motive-based worship of Hari—approaching Viṣṇu with self-serving desires and instrumental aims. Such intent is said to obstruct liberation, whereas straightforward practice is characterized by unobstructed orientation toward Hari and renunciation of kāmya aims.
Vāyu is portrayed as the heart-abiding power of remembrance and knowledge that reveals Hari. Through the ‘gateway of true knowledge’ he grants liberation to devotees (by divine permission), hence names like Mukta/Mukti and the identification with prajñā and vijñāna.
Bhāratī is presented as sacred speech/devotional intelligence that presides over mantras and the Vedas, and as the consort of Vāyu (who is knowledge). She is also framed as guru-bhakti and Hariprīti (delight in Hari), expressing a theology where right speech and devotion are energized by Vāyu’s inner guidance.